Σε έναν δύο νεκρούς κάθε γιορτινή ημέρα περιορίζεται πλέον – ευτυχώς – ο απολογισμός των τροχαίων δυστυχημάτων το Πάσχα. Τα πρωτοσέλιδα των προηγούμενων δεκαετιών, οπότε καταγράφονταν περίπου 35-70 νεκροί κάθε εορταστικό τετραήμερο, και οι δραματικές περιγραφές για «αιματοβαμμένη Μεγάλη Εβδομάδα», για τον «πασχαλινό φόρο αίματος», για τη «θυσία στον Μολώχ της ασφάλτου», για τις διαδοχικές τραγωδίες στους ελληνικούς αυτοκινητόδρομους, αποτελούν πλέον θλιβερή ανάμνηση.
Οπως και οι παράλληλες προειδοποιήσεις σε κάθε πασχαλινή έξοδο για τα τουλάχιστον 200 «φονικά χιλιόμετρα» στους κύριους οδικούς άξονες Αθηνών – Θεσσαλονίκης, Αθηνών – Πατρών, Πατρών – Ιωαννίνων κι άλλων που είναι πλέον κλειστοί αυτοκινητόδρομοι.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το φετινό Πάσχα, από τις 3 Απριλίου 2026 μέχρι και την Τετάρτη του Πάσχα, έχασαν τη ζωή τους στην άσφαλτο 16 άτομα σε ισάριθμα δυστυχήματα, εκ των οποίων τρεις σκοτώθηκαν στους δρόμους της πρωτεύουσας κι ένας στην πόλη της Θεσσαλονίκης.
Επιπλέον τέσσερις από τους νεκρούς ήταν οδηγοί δικύκλων. Μάλιστα, παρατηρείται σημαντική μείωση σε σχέση με πέρυσι, όταν 20 άτομα είχαν χάσει τη ζωή τους την αντίστοιχη εορταστική περίοδο.
Μερικά χρόνια πριν, ο αριθμός αυτών των θυμάτων ήταν υπερδιπλάσιος – μόνο το κύριο εορταστικό τετραήμερο –, ενώ σήμερα αξίζει να υπολογίσει κανείς πως ο αριθμός των αυτοκινήτων που κυκλοφορούν στους δρόμους είναι εξαπλάσιος και των δικύκλων τριπλάσιος από εκείνες τις χρονικές περιόδους. Δηλαδή καταγράφεται πλέον κατ΄ αντιστοιχία – με συνεκτίμηση τον αριθμό των οχημάτων – περίπου το 1,4% των σοβαρών θανατηφόρων ατυχημάτων που σημειώνονταν τις προηγούμενες δεκαετίες.
Αριθμοί που σοκάρουν
Τα αριθμητικά στοιχεία, σύμφωνα με τα στατιστικά της ΕΛ.ΑΣ. αλλά και των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών, είναι ενδεικτικά. Το 1970 κυκλοφορούσαν 230.000 ΙΧ και 95.000 δίκυκλα. Εκείνη τη χρονιά είχαν καταγραφεί συνολικά 1.350 νεκροί σε τροχαία συμβάντα, με δεκάδες άτομα να σκοτώνονται στους δρόμους την περίοδο του Πάσχα· μια εκατόμβη θυμάτων που αποδίδεται στο τότε προβληματικό εθνικό δίκτυο, με δεκάδες κατά μέτωπο συγκρούσεις στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και χωρίς τα οχήματα να έχουν συστήματα ασφαλείας (ούτε καν ζώνες που έγιναν υποχρεωτικές το 1987). Δηλαδή, τότε, σε κάθε 1.000 αυτοκίνητα αντιστοιχούσαν κάθε χρόνο έξι νεκροί σε αιματηρά συμβάντα στους δρόμους.
Πιο απλά, αν υπήρχαν αυτά τα προβληματικά δεδομένα στο οδικό δίκτυο και στα ΙΧ με τον τωρινό αριθμό κυκλοφορούντων οχημάτων (περίπου 8.000.000), θα καταγράφονταν – με θεωρητική αναγωγή – περίπου 36.000 νεκροί ετησίως!
Το 1985, οπότε κυκλοφορούσαν 1.150.000 αυτοκίνητα και 440.000 δίτροχα, αλλά τα έργα βελτίωσης στο εθνικό δίκτυο ήταν ελάχιστα, είχε υπάρξει ο δυσθεώρητος αριθμός των 2.600 νεκρών σε τροχαία δυστυχήματα (δύο ανά 1.000 οχήματα). Το ιστορικό υψηλό, με τον πλέον δραματικό απολογισμό, ήταν το 1993, με 2.980 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους στην άσφαλτο, ενώ εκείνη τη χρονιά είχαν ταξινομηθεί 2.200.000 αυτοκίνητα και 1.020.000 μοτοσικλέτες.
Είναι, επίσης, χαρακτηριστικό ότι το εορταστικό τριήμερο του Πάσχα το 1997 είχαν υπάρξει 411 τροχαία ατυχήματα, με 52 νεκρούς και 656 τραυματίες. Συνολικά εκείνη τη χρονιά είχαν χάσει τη ζωή τους στους δρόμους 2.600 άτομα· με δεκάδες από τα προαναφερόμενα δυστυχήματα να αφορούν πολύνεκρες συγκρούσεις με φορτηγά, λεωφορεία κ.λπ.
Τα έργα που σώζουν ζωές
Από το 2012 και μετά οι νεκροί περιορίστηκαν σε λιγότερους από χίλιους με τη σταδιακή κατασκευή των κλειστών αυτοκινητοδρόμων (Εγνατία, Ιονία, Ολυμπία Οδός κ.λπ.).
Είναι ενδεικτικό ότι, προτού ολοκληρωθεί την περίοδο 2017-2018 ο κλειστός οδικός άξονας Κορίνθου – Πατρών, θεωρείτο ο πλέον επικίνδυνος του εθνικού δικτύου και είχαν καταγραφεί 51 επικίνδυνα σημεία από τα 120 χιλιόμετρα, όπου έχαναν τη ζωή τους κάθε χρόνο 30-50 άτομα! Επιπλέον στον επικίνδυνο δρόμο Πατρών – Πύργου (παραδόθηκε προ μερικών μηνών ο καινούργιος κλειστός αυτοκινητόδρομος) έχαναν τη ζωή τους 8-12 άτομα ετησίως.
Ετσι, σταδιακά, οι προειδοποιήσεις για τα «φονικά» χιλιόμετρα στο Κιάτο, στο Ξυλόκαστρο, στην Ακράτα, στη Μεγαλόπολη, στην περιοχή της Τσακώνας, στο «πέταλο» του Μαλιακού, στον Πλαταμώνα, στα Τέμπη, έξω από το Μεσολόγγι, στο ύψος της Αρτας και παλιότερα στον Αχλαδόκαμπο, στην Κατάρα (κοντά στα Μετέωρα), στην περιοχή του Μετσόβου κ.λπ. περιορίστηκαν σημαντικά μετά την κατασκευή σύγχρονων οδικών αξόνων. Επιπλέον, βελτιώθηκε σημαντικά και η ασφάλεια των οχημάτων.
Απώλειες στην πόλη
Το 2025, με 6.030.000 αυτοκίνητα και 1.850.000 δίτροχα να κυκλοφορούν στη χώρα μας, σημειώθηκαν 489 θανατηφόρα ατυχήματα, στα οποία έχασαν τη ζωή τους 522 άτομα. Από αυτά, όμως, τα 145 ήταν στην Αττική. Υπολογίζεται, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ότι στο εθνικό δίκτυο σημειώνεται πλέον μόνο το 15% των τροχαίων, στις πόλεις το 45%-50% και στο επαρχιακό δίκτυο το 35%-40%. Αξίζει να σημειωθεί ότι το προσδιοριζόμενο ως «εθνικό δίκτυο» είναι περίπου 9.000 χιλιόμετρα και οι αναφερόμενοι «κλειστοί οδικοί άξονες» είναι περίπου 3.000 χιλιόμετρα. Επιπλέον, οι νεκροί οδηγοί κι επιβάτες διτρόχων ήταν την προηγούμενη χρονιά 170 (το 33% του συνόλου των θυμάτων τροχαίων ατυχημάτων), ενώ σκοτώθηκαν και συνολικά 50 πεζοί.
Ο μεγαλύτερος αριθμός ατυχημάτων σημειώνεται στα τουριστικά νησιά του Νότιου Αιγαίου (Μύκονος, Σαντορίνη κ.ά., με το προβληματικό οδικό δίκτυο και τον μεγάλο αριθμό δικύκλων, τρικύκλων κ.λπ.) κι ακολουθούν η Πελοπόννησος, η Δυτική και η Στερεά Ελλάδα, η Χαλκιδική και η Κρήτη – όπου κάθε χρόνο καταγράφονται 150-200 σοβαρά ατυχήματα με 45-60 νεκρούς, ενώ έχουν εντοπιστεί 15 επικίνδυνα σημεία στον κεντρικό οδικό άξονα του νησιού.
