«Λίφτινγκ» στις οδικές αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης δρομολογεί το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών σε συνεργασία με τον ΟΑΣΑ και τον ΟΣΕΘ, με στόχο τη συνολική ανανέωση της εικόνας των λεωφορείων.
Το «εγχείρημα», που αναμένεται να πάρει επίσημη μορφή με την προκήρυξη δημόσιου ανοικτού διαγωνισμού τις αμέσως επόμενες ημέρες, φιλοδοξεί «να επαναπροσδιορίσει την αισθητική ταυτότητα των αστικών μετακινήσεων», φέρνοντας το design στο προσκήνιο!
Ωστόσο, πίσω από τη νέα αυτή «βιτρίνα» παραμένουν οι χρόνιες εκκρεμότητες που αφορούν την καθημερινή λειτουργία του συστήματος των αστικών μετακινήσεων των πολιτών. Χαρακτηριστικό είναι το πρόβλημα της καθαριότητας στον στόλο λεωφορείων της εταιρείας Οδικές Συγκοινωνίες (ΟΣΥ), που τα τελευταία τρία χρόνια επιμένει, εξαιτίας καθυστερήσεων στην ολοκλήρωση των σχετικών διαγωνισμών και διαδοχικών νομικών εμπλοκών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση κενών στις αλλεπάλληλες συμβάσεις καθαρισμού, που οδηγούν σε λύσεις ανάγκης μέσω σύντομων, αποσπασματικών και πανάκριβων απευθείας εργολαβιών. Ενδεικτικό της όλης κατάστασης είναι ότι ακόμη και σήμερα συμβάσεις καθαρισμού που ενεργοποιήθηκαν μόλις τον Φεβρουάριο για αμαξοστάσια όπως της Ανθούσας, της Νέας Φιλαδέλφειας και του Ρέντη λήγουν ή έχουν ήδη λήξει, αφήνοντας εκ νέου εκτεθειμένο το σύστημα. Με προϋπολογισμούς των 30.000 ευρώ ανά σύμβαση, η πρακτική των απευθείας αναθέσεων με κατεπείγουσες, πιεστικές διαδικασίες έχει καταστεί σχεδόν μόνιμη, με επίσημη αιτιολόγηση την προστασία της δημόσιας υγείας – μια ανάγκη που, όπως φαίνεται, δεν έχει ακόμη διασφαλιστεί πλήρως.
Την ίδια στιγμή, το σχέδιο για τον εξωτερικό εξωραϊσμό των λεωφορείων προχωρεί. Η άφιξη 125 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων στο λιμάνι του Πειραιά σηματοδοτεί την ανανέωση του στόλου, ενώ η αλλαγή της εξωτερικής εικόνας φιλοδοξεί να συμπληρώσει τη συνολική αναβάθμιση της εμπειρίας των επιβατών.
Ο διαγωνισμός
Στο πλαίσιο αυτό, ΟΑΣΑ και ΟΣΕΘ προχωρούν από κοινού στην υλοποίηση διαγωνιστικής διαδικασίας για το «νέο branding», με την υποστήριξη της εταιρείας HAST PRODUCTIONS ΙΚΕ, η οποία έναντι συνολικού ποσού 43.000 ευρώ θα αναπτύξει την ψηφιακή πλατφόρμα συμμετοχής στο έργο. Συγκεκριμένα, η HAST PRODUCTIONS ΙΚΕ μέσω της δημιουργίας microsite ανέλαβε να αναπτύξει την πλατφόρμα συμμετοχής των ενδιαφερομένων και να υποστηρίξει τη διεξαγωγή του διαγωνισμού, έναντι 30.000 ευρώ για την Αθήνα και 13.000 ευρώ για τη Θεσσαλονίκη. Η πλατφόρμα θα φιλοξενεί τόσο τις υποβολές των designers όσο και τη διαδικασία ανάδειξης του νικητή, η οποία τουλάχιστον για την περίπτωση της Θεσσαλονίκης έχει αποφασιστεί ότι θα προκύψει μέσα από δημόσια ψηφοφορία.
Στο πλαίσιο αυτό, η διοίκηση του ΟΣΕΘ αποφάσισε να δώσει ενεργό ρόλο στο κοινό. Η διαδικασία προβλέπει δύο φάσεις: αρχικά, η επιτροπή θα επιλέξει τις πέντε καλύτερες προτάσεις σχεδιαστών και στη συνέχεια οι πολίτες θα ψηφίσουν τη νικήτρια μέσω ειδικής πλατφόρμας, με δυνατότητα παρακολούθησης της εξέλιξης της ψηφοφορίας. Δεν αποκλείεται αντίστοιχη διαδικασία να υιοθετηθεί και στην Αθήνα.
Πάντως, παρότι εξετάζεται το ενδεχόμενο ενιαίας αισθητικής ταυτότητας για τις δύο πόλεις, αυτό θεωρείται δύσκολο, ιδιαίτερα εφόσον οι προτάσεις των δημιουργών αντλούν έμπνευση από τα τοπόσημα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε αστικού κέντρου. Η πρωτοβουλία αυτή… μιμείται αντίστοιχο προηγούμενο, όπου το κοινό είχε επιλέξει το πορτοκαλί χρώμα για τους νέους συρμούς τραμ της Αθήνας, σε μια διαδικασία όπου η τελική απόφαση κρίθηκε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή.
«Σφραγίδα» Τσεκλένη
Σημειώνεται ότι η σημερινή αισθητική των λεωφορείων της Αθήνας εξακολουθεί να φέρει τη «σφραγίδα» του αείμνηστου σχεδιαστή μόδας Γιάννη Τσεκλένη, ο οποίος τη δεκαετία του ’90 επεδίωξε να «χρωματίσει» την πόλη με μοτίβα εμπνευσμένα από το ελληνικό τοπίο: το μπλε της θάλασσας, το κίτρινο του ήλιου και το λευκό της χώρας. Η φιλοσοφία του επεκτάθηκε και στο εσωτερικό των οχημάτων (καθίσματα κ.λπ.), επιχειρώντας να δημιουργήσει μια πιο φιλική και ευχάριστη εμπειρία για τους επιβάτες.
Η ανάγκη για ανανέωση της εικόνας των αστικών λεωφορείων, σύμφωνα με κύκλους της εταιρείας Οδικές Συγκοινωνίες (ΟΣΥ), θεωρείται δεδομένη. Το ερώτημα, ωστόσο, που παραμένει είναι κατά πόσο η αισθητική αναβάθμιση θα συνοδευτεί και από ουσιαστικές βελτιώσεις στην καθημερινότητα των μετακινήσεων – από την καθαριότητα μέχρι τη συνολική ποιότητα των υπηρεσιών και κυρίως των δρομολογίων.
