Οποιος περιηγηθεί στο Αρκαλοχώρι της Κρήτης, με δυσκολία θα πιστέψει πως έχουν περάσει τεσσεράμισι χρόνια από τον φονικό σεισμό που τον Σεπτέμβριο του 2021 χτύπησε την περιοχή αφήνοντας πίσω του εκτεταμένες καταστροφές, έναν νεκρό και αρκετούς τραυματίες.
Η εικόνα που αντικρίζει είναι σαν να πέρασαν λίγοι μήνες από τότε: στον Δήμο Μινώα Πεδιάδας και στον γειτονικό Δήμο Αρχανών – Αστερουσίων περισσότερα από 400 σπίτια που χαρακτηρίστηκαν «κόκκινα», δηλαδή άκρως ακατάλληλα για κατοίκηση, δεν έχουν ακόμη κατεδαφιστεί. Επικίνδυνες κατασκευές δίπλα σε φαρμακεία, διαγνωστικά κέντρα, ΚΤΕΛ, σε σημεία από όπου διέρχονται καθημερινά εκατοντάδες άνθρωποι, μαθητές και ηλικιωμένοι, κατασκευές με ανθυγιεινά υλικά όπως αμίαντο «κρέμονται» πάνω από τα κεφάλια των κατοίκων με κίνδυνο ακόμη και για τη ζωή τους σε περίπτωση ενός νέου, έστω και μικρότερου σεισμού. Πολλοί ζουν αυτά τα χρόνια σε σπίτια που έχουν χαρακτηριστεί «κίτρινα», δηλαδή ακατάλληλα μέχρι να επισκευαστούν οι βλάβες που υπέστησαν. Και 700 μαθητές εξακολουθούν, σχεδόν πέντε χρόνια μετά τον σεισμό, να κάνουν μάθημα σε κοντέινερ.
«Πράγματι πολλοί ζουν σε “κίτρινα” σπίτια. Κι αυτό συμβαίνει επειδή από τους 3.500 φακέλους που σχηματίστηκαν για τις επισκευές σεισμόπληκτων κτιρίων έχουν εκδοθεί μόλις 470 άδειες λόγω της γραφειοκρατίας και της υποστελέχωσης της αρμόδιας υπηρεσίας» λέει στα «ΝΕΑ» ο Κώστας Γκαντάτσιος, πρόεδρος του Συλλόγου Σεισμοπλήκτων του Δήμου Μινώα Πεδιάδας «Ελπίδα».
Οι κάτοικοι είναι σε απόγνωση. Βιώνουν μια κατάσταση η οποία θα ήταν φαιδρή, αν δεν ήταν τραγική. Την ίδια στιγμή, στα αφτιά όλων αντηχούν τα λόγια του Πρωθυπουργού, ο οποίος σε επίσκεψή του στην περιοχή μετά τον φονικό σεισμό το 2021 είχε δηλώσει πως «το Αρκαλοχώρι θα φτιαχτεί από την αρχή και μάλιστα αυτή τη φορά σωστά».
Η σκληρή πραγματικότητα
«Για να καταλάβετε τι συμβαίνει, ύστερα από μεγάλο αγώνα που δώσαμε καταφέραμε να ενταχθούμε ως σεισμόπληκτοι στο Πρόγραμμα “Εξοικονομώ”. Πριν από λίγες ημέρες εγκρίθηκαν τα χρήματα για κάποιες οικογένειες, οι οποίες καλούνται να περατώσουν τις εργασίες μέχρι το τέλος Μαΐου. Και οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν στα χέρια τους ακόμη τις άδειες τόσα χρόνια μετά. Αρα θα χαθούν αυτά τα χρήματα τα οποία προέρχονται από ευρωπαϊκούς πόρους, από το Ταμείο Ανάκαμψης. Τουλάχιστον ας δημιουργηθεί μια “γέφυρα” μεταξύ του Ταμείου Ανάκαμψης και του Ταμείου Κλιματικής Κρίσης ώστε να μπορέσουν αυτά τα χρήματα να αξιοποιηθούν αργότερα» λέει ο πρόεδρος του Συλλόγου Σεισμοπλήκτων.
Προσφάτως την περιοχή επισκέφθηκε 4μελής αντιπροσωπεία του Συνηγόρου του Πολίτη έπειτα από καταγγελίες κατοίκων για τις κατεδαφίσεις που δεν έχουν γίνει, για την αργή διαδικασία της αποκατάστασης και για την υποστελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών. Επίσης, πραγματοποιήθηκε επίσκεψη αντιπροσωπείας σεισμοπλήκτων της Ιταλίας, ώστε να γίνει ανταλλαγή εμπειριών και συντονισμός των προσπαθειών τους.
«Είδαν τα παιδιά στα κοντέινερ και γελούσαν, προσπαθούσαν να συγκρατηθούν γιατί νόμιζαν ότι ήταν εργάτες γης, καταλαβαίνετε για τι μιλάμε» λέει ο Κώστας Γκαντάτσιος και συνεχίζει: «Εμείς ζητούμε το αυτονόητο. Την άμεση κατεδάφιση όλων των “κόκκινων” κτιρίων. Είναι επικίνδυνα, είναι μέσα στον αστικό ιστό. Σκεφτείτε ότι τα παιδιά του δημοτικού τα Χριστούγεννα, για να μην υπάρχει αυτή η εικόνα στον κεντρικό δρόμο, ζωγράφισαν σε πρόχειρα χαρτόκουτα σπιτάκια και τα έστησαν μπροστά από κατεστραμμένα καταστήματα για να καλυφθούν».
Επίσης, λέει ο ίδιος, «ζητούμε να επιταχυνθούν επιτέλους οι διαδικασίες. Τα κτίσματα με βλάβες ήταν 8.500, όμως σχηματίστηκαν μόνο 3.500 φάκελοι διότι κάποιοι τα έφτιαξαν μόνοι τους – με ό,τι αρνητικό αυτό συνεπάγεται – ενώ άλλοι δεν κατέθεσαν λόγω γραφειοκρατικών προβλημάτων. Κι όμως δεν έχουν εκδοθεί οι άδειες». Την ίδια στιγμή συνεχίζονται οι πλειστηριασμοί σε περιουσίες σεισμοπλήκτων, με 262 ακίνητα πάσης φύσεως να έχουν πλειστηριαστεί στους Δήμους Μίνωα Πεδιάδας και Αρχανών – Αστερουσίων την τελευταία πενταετία.
