Εντός ενός νέου τοπίου μοιάζει να κινούνται τα τελευταία 24ωρα Αθήνα και Αγκυρα με φόντο την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και τις πρωτοβουλίες αμυντικής θωράκισης στις οποίες προέβη η Ελλάδα σε Αιγαίο και Κύπρο επιδεικνύοντας ταχύτατα αντανακλαστικά, τα οποία δείχνουν να διαμορφώνουν, παρά τις τουρκικές αντιδράσεις, νέες συνθήκες στις διμερείς σχέσεις καθώς και στην περιοχή. Υπό την άμεση απειλή πλήγματος βρετανικών βάσεων στην Κύπρο και αμερικανικών στόχων στη Σούδα, η Αθήνα ανταποκρίθηκε άμεσα, σε συνεννόηση τόσο με τη Λευκωσία όσο και με το ΝΑΤΟ, βάζοντας την υπογραφή της στη γραμμή άμυνας της περιοχής με την άμεση αποστολή φρεγατών και F-16 στην Κύπρο και συστοιχίας Patriot στην Κάρπαθο, κινήσεις που σε άλλη περίπτωση θα είχαν προκαλέσει σωρεία ανυπόστατων ισχυρισμών και αντιδράσεων (ακόμα και επί του πεδίου) από πλευράς Αγκυρας.
Ωστόσο, προσώρας, το μήνυμα αποτροπής και αποφασιστικότητας που έστειλε η ελληνική πλευρά στην ευρύτερη περιοχή με τις κινήσεις της – που πλέον πλαισιώνονται και από άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις σε ό,τι αφορά την Κύπρο – δεν συνάντησε καμία σοβαρή ένσταση παρά μόνο την επανάληψη αιτιάσεων που δεν στέκουν σε όρους διεθνούς δικαίου και δεν βρίσκουν υποστηρικτές πέραν του εσωτερικού της Τουρκίας.
Οι τουρκικές αντιδράσεις
Στη χθεσινή ανακοίνωση του εκπροσώπου του τουρκικού ΥΠΕΞ, Οντζού Κετσελί, στην οποία, μεταξύ άλλων, έκανε λόγο, με φόντο την αποστολή συστοιχίας Patriot στην Κάρπαθο, αφενός για προσπάθεια ορισμένων κύκλων να εκμεταλλευτούν εξελίξεις προσπαθώντας να δηλητηριάσουν τις διμερείς σχέσεις μέσω τετελεσμένων, και αφετέρου για ατυχείς «δηλώσεις που αντιβαίνουν στο αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς των νησιών του Αιγαίου», η Αθήνα απάντησε άμεσα χωρίς να δοθεί περαιτέρω συνέχεια. «Η αμυντική διάταξη της Ελλάδας είναι αδιαπραγμάτευτη» διεμήνυσε η εκπρόσωπος του ελληνικού ΥΠΕΞ, Λάνα Ζωχιού, τονίζοντας πως «μονομερείς αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου είναι ανυπόστατες και έχουν απορριφθεί επανειλημμένως στο σύνολό τους».
Σε συνήθεις τόνους κινήθηκε και η αντίδραση του τουρκικού υπουργείου Αμυνας στη δήλωση του υπουργού Εθνικής Αμυνας, Νίκου Δένδια, πως η αμυντική θωράκιση που παρέχει εξαρχής στην Κύπρο η Ελλάδα μέσω φρεγατών και F-16 αφορά την προστασία του συνόλου του μόνιμου πληθυσμού του νησιού, με τον ίδιο μάλιστα να επισημαίνει πως ο λόγος που δεν υπήρξε αντίδραση σχετίζεται με το γεγονός ότι «η Τουρκία καταλαβαίνει την ανάγκη που έχει η Ελλάδα να υπερασπιστεί το έδαφός της» και το σύνολο του πληθυσμού και όχι μόνο τους Ελληνοκύπριους. «Δεν θα διστάσουμε να χρησιμοποιήσουμε τις εξουσίες που μας παρέχει το καθεστώς της εγγυήτριας δύναμης ενάντια σε εχθρικές συμπεριφορές» ανέφερε σχετικά το τουρκικό ΥΠΑΜ.
«Επανάληψη του αυτονόητου»
Σχολιάζοντας τη συγκεκριμένη διατύπωση του Νίκου Δένδια που προκάλεσε την απάντηση της Αγκυρας, ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Κώστας Υφαντής, μιλώντας στα «ΝΕΑ» τόνισε πως κατ’ ουσίαν πρόκειται για την «επανάληψη του αυτονόητου», πως, «δηλαδή, τα Κατεχόμενα είναι μέρος της Κυπριακής Δημοκρατίας», ενώ, παράλληλα, υπογράμμισε ότι «θεωρητικά, η Ελλάδα θα προστατεύσει αν κριθεί απαραίτητο ολόκληρη την κυπριακή επικράτεια». Ο ίδιος, ως προς το κατά πόσο το νέο σκηνικό που διαμορφώνεται σε Αιγαίο και Κύπρο θα αφήσει το αποτύπωμά του στην περιοχή και μετά τη λήξη της εμπόλεμης κατάστασης, εξηγεί πως η περίπτωση της Καρπάθου είναι πιο αξιοσημείωτη.
«Ως προς το ζήτημα της Καρπάθου, εκεί έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία αυτό που συνέβη. Γιατί η Τουρκία αντέδρασε αλλά αντέδρασε για την τιμή των όπλων, για να υπενθυμίσει τις πάγιες αντιρρήσεις της. Αλλά, προφανώς, δεν έχουν κάποια ιδιαίτερη σημασία στην τρέχουσα συγκυρία. Στην πράξη αυτό μπορεί να αποτελέσει ένα προηγούμενο, ότι το ζήτημα δηλαδή της τουρκικής επιχειρηματολογίας περί αποστρατιωτικοποίησης δεν βρίσκει υποστηρικτές».
Δύο «παράπλευρα κέρδη»
Σε σχέση με την Κύπρο, ο ίδιος καταγράφει δύο «παράπλευρα κέρδη»: την «επίδειξη επιχειρησιακής ετοιμότητας των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων» και την επιβεβαίωση πως «η κρατική υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι ακλόνητη παρά τις προσπάθειες της Τουρκίας να την υπονομεύσει». Εντούτοις, ο ίδιος σημειώνει πως αυτό το προηγούμενο δεν μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά για την εκκίνηση μιας διαδικασίας επίλυσης του Κυπριακού.
Με τις πρώτες επιχειρήσεις επαναπατρισμού ελλήνων πολιτών από χώρες της Μέσης Ανατολής να εκτελούνται χθες επιτυχώς, ο Γιώργος Γεραπετρίτης, στο πλαίσιο τηλεδιάσκεψης των ΥΠΕΞ ΕΕ με ΥΠΕΞ χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, επαναβεβαίωσε την αλληλεγγύη στην Κύπρο, εξέφρασε τη στήριξή του προς τους εταίρους του από Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Ομάν, Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τόνισε τη σημασία της συνεργασίας με τις επιτόπιες αρχές για τον ασφαλή επαναπατρισμό ευρωπαίων πολιτών.
