Τι κρύβει η επόμενη ημέρα για την κυβέρνηση του Ιράν; Ο Χαμενεΐ είχε ήδη δημιουργήσει έναν πολύπλοκο κρατικό μηχανισμό ώστε κάθε θέση να αναπληρώνεται γρήγορα. Το ιρανικό Σύνταγμα ορίζει ότι ένα συμβούλιο που αποτελείται από τρία άτομα θα αναλάβει προσωρινά όλες τις ευθύνες του ανώτατου ηγέτη.
Ο αγιατολάχ Αλί Ρεζά Αράφι επιλέχθηκε χθες ως προσωρινός διάδοχος και μέλος του προσωρινού συμβουλίου, στο οποίο θα συμμετέχει μαζί με τον πρόεδρο της χώρας Μασούντ Πεζεσκιάν και τον ανώτατο δικαστικό της χώρας, Γκολάμ Χοσεΐν Μοχσενί-Ετζέι, εν αναμονή του διορισμού διαδόχου από το Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων, μια συνέλευση 88 κληρικών, όλοι άνδρες, που εκλέγονται κάθε οκτώ χρόνια αλλά ουσιαστικά επιλέγονται από τους πολιτικούς και θρησκευτικούς ηγέτες της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με τους «New York Times», ο Χαμενεΐ είχε ήδη θεσπίσει έναν μηχανισμό που θα επέτρεπε στο σύστημα να επιβιώσει και να αναγεννηθεί, απαιτώντας από κάθε στρατιωτικό και πολιτικό ηγέτη να ορίσει τέσσερις πιθανούς διαδόχους. Υπό νορμάλ συνθήκες η επιλογή του διαδόχου του Χαμενεΐ θα έπαιρνε αρκετό καιρό, τώρα όμως σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί θα χρειαστούν «μία – δύο ημέρες». Επικρατέστεροι είναι:
1. Αλί Λαριτζανί
Οταν άρχισαν να κυκλοφορούν φήμες για τον θάνατο του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη ήταν ο μόνος που μίλησε: «Θα κάνουμε τους σιωνιστές και αμερικανούς εγκληματίες να μετανοήσουν. Το μεγάλο ιρανικό έθνος θα τους δώσει ένα αξέχαστο μάθημα», ήταν το μήνυμα του 67χρονου Αλί Λαριτζανί, επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, στο X. Ενθερμος υποστηρικτής του αγιατολάχ Χαμενεΐ, με τον οποίο είχε τριβές και διαφωνίες, αλλά τον οποίο δεν εγκατέλειψε ποτέ.
Στο ενδιάμεσο διάστημα, ο ρόλος του Λαριτζανί θα μπορούσε να είναι κεντρικός, παράλληλα με αυτόν του Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, νυν προέδρου του Κοινοβουλίου και πρώην επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης. Γεννημένος στη Νατζάφ, το λίκνο του ιρακινού σιιτισμού, ο Λαριτζανί προέρχεται από μια εξέχουσα θρησκευτική οικογένεια, αναφέρει η «Corriere della Sera». Ενσαρκώνει την ιστορία και τη συνέχεια της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αλλά δεν είναι συμπαθής στη νέα λαϊκιστική Δεξιά του Ιράν, η οποία τον βλέπει ως σύμβολο της κληρικής αριστοκρατίας, παρά την κοσμική του εκπαίδευση, με μια διατριβή για τον Ιμάνουελ Καντ.
2. Χασάν Ροχανί
Επί μήνες, μια προσωπικότητα που εργάζεται για να χαράξει έναν ρόλο για τον εαυτό του είναι ο πρώην πρόεδρος Χασάν Ροχανί, ο άνθρωπος πίσω από τη συμφωνία που κλείστηκε με τον πρόεδρο Ομπάμα το 2015, ο οποίος θεωρείται μετριοπαθής εντός του κατεστημένου και σε σύγκρουση με τους υπερσυντηρητικούς.
Ο Ροχανί είναι ισχυρός υποψήφιος: λίγες προσωπικότητες έχουν συσσωρεύσει το επίπεδο εμπειρίας του σε κυβερνητικούς και πολιτικούς θεσμούς. Διετέλεσε πρώτος αντιπρόεδρος του κοινοβουλίου, ίδρυσε το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, υπηρέτησε αρκετές θητείες στο Συμβούλιο των Εμπειρογνωμόνων και διετέλεσε πρόεδρος για δύο θητείες. Απολαμβάνει επίσης υποστήριξης μεταξύ των σιιτών κληρικών του Κομ και της Νατζάφ.
3. Χασάν Χομεϊνί
Αλλος πιθανός υποψήφιος για να διαδεχθεί τον Χαμενεΐ είναι ο Χασάν Χομεϊνί, εγγονός του αγιατολάχ που ίδρυσε την Ισλαμική Δημοκρατία το 1979. Θεωρείται ικανός πολιτικός με θρησκευτικά (και οικογενειακά) διαπιστευτήρια, πιστός στην Ισλαμική Επανάσταση και υποστηρικτής της ανάγκης το Ιράν να εξοπλιστεί με ένα «πιο αποτελεσματικό αποτρεπτικό μέσο». Παρά τις περιοδικές φήμες, ο γιος του Χαμενεΐ, Μοτζτάμπα, δεν είναι βιώσιμος υποψήφιος, καθώς και ο πατέρας του έλεγε πάντα ότι δεν επιθυμεί μια δυναστική διαδοχή.
4. Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ
Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου έχει υπηρετήσει στις τάξεις των Φρουρών της Επανάστασης και είχε διατελέσει πρώην αρχηγός της αστυνομίας. Εκτός του ότι ήταν ένας από τους πιο πιστούς οπαδούς του Χαμενεΐ, συνεργάστηκε εκτενώς με τον Κασέμ Σολεϊμανί, τον στρατηγό που ηγήθηκε της Μεραρχίας Κουντς, του σώματος των Φρουρών που συντονίζει τις σιιτικές πολιτοφυλακές στη Μέση Ανατολή και είχε δολοφονηθεί από αμερικανικό drone με εντολή Τραμπ τον Ιανουάριο του 2020.
