Η Ουκρανία στον 5ο χρόνο πολέμου. Η συμπλήρωση τεσσάρων χρόνων πολεμικών επιχειρήσεων αποτελεί πρώτα απ’ όλα μαρτυρία του ηρωισμού του ουκρανικού λαού. Παρά τις χιλιάδες των νεκρών, των ερειπίων και καταστροφών δεν υπέκυψε. Ο πρόεδρος Πούτιν ουσιαστικά ηττήθηκε. Το ιμπεριαλιστικό του όνειρο έχει συντριβεί. Ενώ ήλπιζε ότι θα καταλάμβανε ολόκληρη την Ουκρανία μέσα σε μία εβδομάδα, τέσσερα χρόνια μετά έχει καταφέρει να καταλάβει μόνο το 18% της χώρας, την περιοχή του Ντονμπάς. Τους τελευταίους μήνες έχοντας θυσιάσει χιλιάδες ανθρώπινες ζωές κατέλαβε μόνο το 1% του εδάφους. Και παράλληλα ηττήθηκε σ’ όλους τους στρατηγικούς του στόχους. Ενώ επεδίωκε την εξάλειψη οποιασδήποτε ιστορικής μνήμης για την Ουκρανία, βοήθησε στην αποφασιστική ενίσχυση της ουκρανικής εθνικής συνείδησης. Ενώ στόχευε στη συρρίκνωση του ΝΑΤΟ, πέτυχε ακριβώς το αντίθετο, τη διεύρυνσή του με τη Σουηδία και τη Φινλανδία. Αντί να φέρει τη διάλυση της Ευρώπης, ενίσχυσε την ενότητά της και την αίσθηση κοινής αποστολής. Μπορεί η Ευρώπη με την οικονομική και στρατιωτική στήριξή της «να διέσωσε» την Ουκρανία αλλά κατά κάποιον τρόπο και η Ουκρανία ανάστησε από τον λήθαργο την Ευρώπη (S. Plosky, The Gates of Europe – A History of Ukraine, Λονδίνο, Penguin).
Ωστόσο, παρά τις παταγώδεις αυτές αποτυχίες, ο πρόεδρος Πούτιν δεν πρόκειται να συμφωνήσει σύντομα στον τερματισμό του πολέμου. Θα τον συνεχίσει προσδοκώντας στην τελική παράδοση της Ουκρανίας που παραμένει ο στρατηγικός του στόχος. Θα επιμείνει θυσιάζοντας χιλιάδες ζωές νέων ανθρώπων με την ελπίδα ότι η Ουκρανία δεν έχει πολλά περιθώρια αντοχής. Πολύ περισσότερο που αισθάνεται ότι τώρα έχει έναν μεγάλο σύμμαχο στις επιδιώξεις του: τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Και αυτή είναι η μεγάλη και εν πολλοίς αδιανόητη εξέλιξη/προδοσία (;) που σημειώθηκε μέσα στον τέταρτο χρόνο του πολέμου με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Για πρώτη φορά στη μεταπολεμική περίοδο οι Ηνωμένες Πολιτείες συμμαχούν με τη Ρωσία όχι μόνο εναντίον της Ουκρανίας αλλά και εναντίον της Ευρώπης γενικότερα. Ως εκ τούτου, η τελική επικράτηση της Ουκρανίας καθώς μπαίνει στο πέμπτο έτος της πολεμικής σύγκρουσης προσλαμβάνει εντελώς διαφορετική σημασία για την Ευρώπη: όχι μόνο ήττα της Ρωσίας αλλά ταυτόχρονα και ματαίωση των σχεδίων του προέδρου Τραμπ για υποταγή της Ευρώπης, υπονόμευση της κυριαρχίας της (Γροιλανδία), στήριξη των ευρωπαϊκών ακροδεξιών δυνάμεων για κατάληψη της εξουσίας και εθνικοποίηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης με πλήρη υποταγή στο εθνικό κράτος.
H Ευρώπη έχει τώρα ακόμα ισχυρότερους λόγους να εντατικοποιήσει τη στήριξή της στην Ουκρανία. Με βοήθεια οικονομική, στρατιωτική αλλά και νέες κυρώσεις στη Ρωσία. Ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να επιταχύνει τη διαδικασία ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Η ένταξή της θα συμβολίσει τη συγκρότηση της νέας ΕΕ με τη στρατηγική αυτονομία και κυριαρχία της όπως ουσιαστικά διαμορφώθηκε από τη δυναμική του πολέμου στην Ουκρανία. Ο πέμπτος χρόνος του πολέμου θα είναι κρίσιμος. Yπό προϋποθέσεις μπορεί να είναι ο χρόνος της ειρήνης. Της δίκαιης ειρήνης. Για την οποία, ο ρόλος της Ευρώπης (θα) είναι αποφασιστικός (και μαζί με την Ευρώπη και ο ρόλος της Ελλάδας στο μέτρο των δυνάμεών της).
Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ, πρώην πρεσβευτής – σύμβουλος του ΥΠΕΞ και μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του ΕΛΙΑΜΕΠ. Από τις εκδόσεις Ι. Σιδέρης κυκλοφορεί το νέο του βιβλίο με τίτλο «Πέρα από τα στερεότυπα. Νέα προοδευτική εξωτερική και ευρωπαϊκή πολιτική»
