Ευρωπαϊκό Ονειρο

Ουγγαρία. Η σαρωτική επικράτηση του κόμματος της αντιπολίτευσης Tisza υπό τον Πέτερ Μαγιάρ (45 ετών) αποτελεί ιστορική νίκη για την Ευρώπη και τη φιλελεύθερη δημοκρατία. Η Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ) κλείνει ένα επώδυνο κεφάλαιο. Το κεφάλαιο-βραχνάς Βίκτορ Ορμπαν. Η ανακούφιση στις Βρυξέλλες και άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι ανυπόκριτη. Επιτέλους ηττήθηκε πανηγυρικά και αποχωρεί από το Ευρωπαϊκό […]

Ο πόλεμος στο Ιράν είναι η μια σκληρή πραγματικότητα. Οι διώξεις των μειονοτήτων – μεταξύ άλλων και χριστιανών – είναι η άλλη στον ευρύτερο χώρο της Μ. Ανατολής (ιδιαίτερα σε Συρία και εμπόλεμο Λίβανο). Τι μπορεί να γίνει; Η Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ) και κράτη-μέλη της δεν έχουν ομολογουμένως μεγάλες δυνατότητες για κάποια δυναμική παρέμβαση προώθησης […]

Τρεις συν τρεις πολιτικοί ηγέτες αναφοράς κυριαρχούν στην παγκόσμια σκηνή την περίοδο αυτή και διαμορφώνουν την πολιτική πραγματικότητα με αρνητικό ή θετικό τρόπο. Οι πρώτοι τρεις συγκροτούν την «τριάδα του πολέμου» – πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμι Πούτιν, πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου. Και οι τρεις διαμοιράζονται ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά […]

Η χθεσινή επίσκεψη του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στην Κύπρο (και η συνάντησή του με τον πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη και τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη) είναι πράξη υψηλού ευρωπαϊκού συμβολισμού και έμπρακτης αλληλεγγύης πρός μια χώρα – μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης που δέχεται εξωτερική απειλή. Αποτελεί όμως και ένα ενδιαφέρον δίδαγμα. Οι πόλεμοι, όσο τραγικοί κι αν […]

Τελικά θα έπρεπε (και πρέπει) η Κύπρος να ζητήσει την ενεργοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42,7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ενωσης ή όχι; Η απάντηση στο ερώτημα είναι κατηγορηματική. Η ενεργοποίηση της ρήτρας είναι αναγκαία, απόλυτα επιβεβλημένη προκειμένου η Κύπρος να τεθεί κάτω από την ομπρέλα προστασίας των κρατών-μελών της Ευρώπης καθώς δέχεται […]

Χωρίς αμφιβολία η Ελλάδα όφειλε να συνδράμει την Κύπρο σ’ αυτή τη δύσκολη στιγμή. Αλλά η συνδρομή δεν θα έπρεπε να λάβει διμερή χαρακτήρα με τρόπο που να την εμφανίζει ως (δήθεν) εμπλεκόμενη στον πόλεμο με το Ιράν. Θα έπρεπε να λάβει θεσμικό χαρακτήρα. Με άλλα λόγια, ήταν η ενδεδειγμένη στιγμή η Κύπρος να ζητήσει […]

Η Ελλάδα αντιμέτωπη με τους κινδύνους του πολέμου που οι ΗΠΑ/πρόεδρος Τραμπ και Ισραήλ/πρωθυπουργός Νετανιάχου εξαπέλυσαν εναντίον του Ιράν με τον φιλόδοξο στόχο της αλλαγής του καθεστώτος (regime change). Ο αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να μην έχει διδαχθεί ότι η αλλαγή καθεστώτος όπου επιχειρήθηκε (Αφγανιστάν, Ιράκ, Λιβύη) κατέληξε σε πολιτικό χάος, ακυβερνησία και εμφύλια σύγκρουση. Η […]

Η Ουκρανία στον 5ο χρόνο πολέμου. Η συμπλήρωση τεσσάρων χρόνων πολεμικών επιχειρήσεων αποτελεί πρώτα απ’ όλα μαρτυρία του ηρωισμού του ουκρανικού λαού. Παρά τις χιλιάδες των νεκρών, των ερειπίων και καταστροφών δεν υπέκυψε. Ο πρόεδρος Πούτιν ουσιαστικά ηττήθηκε. Το ιμπεριαλιστικό του όνειρο έχει συντριβεί. Ενώ ήλπιζε ότι θα καταλάμβανε ολόκληρη την Ουκρανία μέσα σε μία […]

Η φετινή 63η Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια ήταν σαφώς στον αντίποδα της περσινής συνάντησης. Στο Μόναχο πέρυσι είχαμε τη ρήξη στη διατλαντική σχέση. Η εμπρηστική ομιλία του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς εναντίον της Ευρώπης και κυρίως εναντίον της ευρωπαϊκής πολιτιστικής ταυτότητας και πολιτικών αξιών «πάγωσε» τους Ευρωπαίους. Παρά τις κολακευτικές προσπάθειες του γενικού […]

Καθώς έβλεπα/άκουγα τις δηλώσεις των δύο ηγετών, Μητσοτάκη και Ερντογάν, μετά τη συνάντησή τους στην Αγκυρα, τη γλώσσα του σώματος, τον λόγο τους, το ύφος και ήθος, ορισμένα συμπεράσματα προέκυπταν αναπόφευκτα: Πρώτον, η συνάντηση κορυφής (όπως και το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας – ΑΣΣ) πήγε ως φαίνεται καλά, καλύτερα από τις αρχικές προσδοκίες. Δεν υπήρξαν βέβαια […]

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι έγινε επιτέλους κατανοητό ότι δεν μπορεί να υπάρξει «στρατηγική αυτονομία» στην Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ) – όπως την επιδιώκουν Ελλάδα και Γαλλία – χωρίς την πρόβλεψη ισχυρής ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής, χωρίς την πλήρη δηλαδή θεσμική και λειτουργική ενεργοποίηση του άρθρου 42,7 της Συνθήκης της Λισαβόνας (mutual Assistance clause – 42,7 ΣΕΕ). Η […]

Καθώς η σύγκληση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας και η συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν πλησιάζουν, η Αθήνα τονίζει εμφατικά ότι η κυριαρχία της Ελλάδας είναι αδιαπραγμάτευτη. Και ότι θα ασκήσει το (μονομερές) δικαίωμα επέκτασης του εύρους των χωρικών υδάτων στα θαλάσσια τμήματα εκείνα που δεν έχει μέχρι τώρα επεκτείνει (Αιγαίο, νοτίως της Κρήτης) χωρίς ωστόσο να […]

Η Αθήνα βρίσκεται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, ίσως την πολιτικά δυσκολότερη (μετά τη Δανία), καθώς η ΕΕ «συγκρούεται» με τις ΗΠΑ σε πολλαπλά επίπεδα (Γροιλανδία, Ουκρανία, οικονομία κ.ά.). Αν και η τελευταία αναδίπλωση του προέδρου Τραμπ στο Νταβός με την απόσυρση των απειλών για χρήση στρατιωτικής βίας για κατάληψη της Γροιλανδίας και επιβολής νέων, τιμωρητικών […]

Από τις δηλώσεις του τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν μπορεί να συναχθεί ότι η Τουρκία θέλει τώρα ή πιέζεται να κλείσει το μέτωπο με την Ελλάδα, «να λύσει μόνιμα το πρόβλημα του Αιγαίου» όπως το έθεσε ο Χ. Φιντάν. Οι δηλώσεις αυτές μαζί με εκείνες του έλληνα ΥΠΕΞ Γ. Γεραπετρίτη – αν και ρητορικώς σε […]

Η (παράνομη) στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και η απαγωγή του δικτάτορα Μαδούρο έχουν φέρει την Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ) σε δεινή θέση σε τρία αλληλοσυνδεόμενα επίπεδα: αρχών/αξιών, αφηγήματος για την Ουκρανία, προστασίας της Γροιλανδίας. Η ΕΕ, ως «ένωση αρχών», ενσαρκώνει την ιδέα του σεβασμού του δικαίου και του διεθνούς δικαίου. Η Συνθήκη ρητά την […]

Ενώ οι σχεδιασμοί του προέδρου Τραμπ γύρω από τον τερματισμό πολέμου/ειρήνευση της Ουκρανίας προκαλούν ανατριχίλα στην Αθήνα (και όχι μόνο), οι γενικότερες πρωτοβουλίες/ενέργειες/σχέδια για τον πλανήτη εγείρουν το ερώτημα εάν πίσω απ’ όλα αυτά υπάρχει κάποια επεξεργασμένη στρατηγική ή απλώς αποτελούν σπασμωδικές κινήσεις ενός ταραγμένου μυαλού. Η απάντηση είναι ότι υπάρχει «method in his madness» […]

Τις τελευταίες εβδομάδες είχε δημιουργηθεί η εντύπωση σε Ευρώπη και ευρύτερα ότι ο πρόεδρος Τραμπ είχε επιτέλους κατανοήσει ότι ο μόνος τρόπος για να τερματισθεί ο πόλεμος στην Ουκρανία με δίκαιο τρόπο ήταν η άσκηση ισχυρότερης πίεσης στον πρόεδρο Πούτιν. Στη λογική αυτή μάλιστα επέβαλε αυστηρότερες κυρώσεις σε δύο ενεργειακούς ρωσικούς κολοσσούς και προετοίμαζε και […]

Τώρα που έχει καταλαγιάσει η επικοινωνιακή θύελλα, μπορούμε να δούμε ψύχραιμα τι σημαίνουν σε περιβαλλοντικούς,  πολιτικούς και γεωπολιτικούς όρους τα όσα αποφασίστηκαν (τα περίφημα deals) στην πρόσφατη υπουργική συνάντηση της Διατλαντικής Συνεργασίας για την Ενέργεια (P-TEC). Μέχρι πέρυσι (προ Τραμπ στην εξουσία) η Διατλαντική Συνεργασία αφορούσε τόσο την Ενέργεια όσο  και το Κλίμα και ζητήματα […]

Η έκθεση προόδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία ανοίγει με τη φράση: «Η Τουρκία είναι ένας εταίρος-κλειδί για την Ευρωπαϊκή Ενωση (…). Η ΕΕ επανασυμπράττει εποικοδομητικά με την Τουρκία σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος με βάση τις καθιερωμένες αιρεσιμότητες». Στη συνέχεια όμως τη μαστιγώνει για την κατάσταση δικαίου, δημοκρατία, ανθρώπινα δικαιώματα κ.λπ., που κρατούν στο […]

Το ζήτημα της (θεσμικής) συμμετοχής της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή άμυνα φαίνεται να οδηγείται σε αδιέξοδο. Η Τουρκία πιθανότατα δεν θα συμμετάσχει άμεσα και θεσμικά στον δανειοδοτικό μηχανισμό SAFE της ΕΕ και ως εκ τούτου οι προϋποθέσεις / αιρεσιμότητες (άρση casus belli, εγκατάλειψη πολιτικής γκρίζων ζωνών) που έθεσε η Ελλάδα δεν θα ικανοποιηθούν. Η Τουρκία όμως […]

Η Τουρκία εμφανίζεται να κάνει ένα εντυπωσιακό άνοιγμα για την επίλυση του κύριου προβλήματος στο Αιγαίο, που δεν είναι άλλο από το εύρος των χωρικών υδάτων. Είναι το πρόβλημα που εάν τελικά διευθετηθεί θα αντιμετωπισθούν ευκολότερα όλα τα υπόλοιπα (ή και ενδεχομένως κάποια να αποσυρθούν από την ατζέντα). Σε δηλώσεις του ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών […]

Τελικά πόσο κοινή (θα) είναι η ευρωπαϊκή κοινή άμυνα; Όχι και τόσο με βάση τα όσα συζητήθηκαν στη σύνοδο (άτυπη) του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (σύνοδο αρχηγών ΕΕ) στην Κοπεγχάγη προχθές Τετάρτη. Σύμφωνα με την πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν, «είμαστε ήδη σε υβριδικό πόλεμο με τη Ρωσία, ο οποίος είναι μόνο η αρχή» (για τον μεγάλο […]

 Θα πάμε σε πόλεμο με την Τουρκία για την πόντιση του καλωδίου στην περιοχή Κάσου; Το ερώτημα δεν είναι κινδυνολογικό. Η κυβέρνηση φέρεται αποφασισμένη να προχωρήσει στην πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Ισραήλ-GSI) τερματίζοντας έτσι την ηλεκτρική απομόνωση της Μεγαλονήσου από την υπόλοιπη Ευρώπη. Άν και η Κύπρος η ίδια δεν φαίνεται […]

Δύο κόσμοι σε διαφορετικές κατευθύνσεις: από τη μία οι ΗΠΑ και οι δυνάμεις της ισχύος, από την άλλη η Ευρώπη και το διεθνές δίκαιο

Η Λιβύη προκαλεί βάναυσα την Ελλάδα. Αλλά πώς κατέληξε η Λιβύη ως οιονεί προτεκτοράτο στην αγκαλιά της Τουρκίας; Κατέληξε γιατί η Τουρκία τής προσέφερε «γην και ύδωρ» ενώ η Ελλάδα διέπραττε το ένα στρατηγικό λάθος μετά το άλλο. Την τρέχουσα κρίση με τη Λιβύη άναψε η κατάθεση του ελληνικού θαλάσσιου σχεδιασμού «με ακρότατα όρια θαλάσσιων […]

«Μένουμε Ευρώπη», αλλά δέκα χρόνια μετά το λυτρωτικό αυτό σύνθημα το ερώτημα είναι πόσο είμαστε ή πόσο γινόμαστε Ευρώπη. Η περίπτωση ΟΠΕΚΕΠΕ και άλλα συμπτώματα και παθογένειες δείχνουν ότι δυστυχώς «δεν είμαστε ούτε γινόμαστε και τόσο Ευρώπη» ή όσο τέλος πάντων προσδοκούσαν οι αρχιτέκτονες της ένταξης της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ενωση και την ΟΝΕ. Αλλά […]

Ακατανόητο. Το κύριο αίτημα που είχε η Ελλάδα στο τελευταίο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ΕΕ (εκτός από την καταδίκη του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου) υπήρξε μια διατύπωση στα Συμπεράσματα με την οποία αποκλείεται η Τουρκία από την ευρωπαϊκή άμυνα. Ενώ μόλις λίγες μέρες πριν ο Πρωθυπουργός έλεγε ότι η συμμετοχή της Τουρκίας προϋποθέτει ως όρο (αιρεσιμότητα) την άρση […]

Στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο οριοθέτηση σύμφωνα με την UNCLOS δεν υπάρχει. Υπάρχει μόνο μία μερική οριοθέτηση μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου. Η Ελλάδα δεν έχει οριοθέτηση ούτε με την Τουρκία ούτε με τη Λιβύη.

Πέντε κρίσιμες διαπιστώσεις από τον πόλεμο Ισραήλ – Ιράν, τον ρόλο των ΗΠΑ και τη Μ. Ανατολή: 1. Ο πρόεδρος Τραμπ δεν έχει καμιά απολύτως (συνεκτική) στρατηγική για τον πόλεμο Ισραήλ – Ιράν ή για τη Μ. Ανατολή γενικά. Οπως δεν έχει και για κανένα άλλο θέμα. Το πρωί της Κυριακής βομβαρδίζει ανελέητα τις πυρηνικές […]