Τον γαλλογερμανικό άξονα τον είχαμε ήδη καταγράψει ως κλονισμένο: παρά τις ελπίδες που ενέπνευσε η ανάδειξη του Φρίντριχ Μερτς στην καγκελαρία, οι διμερείς σχέσεις επέστρεψαν στο στάδιο της ψυχρότητας εξαιτίας διαφωνιών σε μια σειρά από ζητήματα, μεταξύ άλλων στις ιδέες του Εμανουέλ Μακρόν για ένα νέο κοινό ευρωπαϊκό δάνειο για τη χρηματοδότηση επενδύσεων, καθώς και την ενίσχυση της «ευρωπαϊκής προτίμησης» στις δημόσιες συμβάσεις και τη βιομηχανία. Πολύς λόγος γινόταν τελευταία, με αφορμή τον «οδικό χάρτη» που επεξεργάστηκε ο καγκελάριος Μερτς από κοινού με την Τζόρτζια Μελόνι με σκοπό τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, για έναν νέο «ιταλογερμανικό άξονα» – η πρωτοβουλία είχε ήδη χαρίσει μάλιστα στο ιταλογερμανικό δίδυμο το παρατσούκλι «Μερτσόνι» στη Γερμανία. Οσα ειπώθηκαν ωστόσο στη Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια, και τα σχόλια που πυροδότησαν, έδειξαν πως ο (όποιος) ενθουσιασμός ήταν πρόωρος.
Μιλώντας στη Διάσκεψη την Παρασκευή, τόσο ο Μερτς όσο και ο Μακρόν πήραν, ο καθένας με τον τρόπο του, αποστάσεις από την πολιτισμική σταυροφορία που διεξάγει η κυβέρνηση Τραμπ – τη σταυροφορία που υπερασπίστηκε την επομένη και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έστω και με τρόπο λιγότερο συγκρουσιακό από εκείνον που είχε προτιμήσει πέρυσι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς.
«Η Ευρώπη έχει διασυρθεί ως ένα γηρασμένο, αργό και κατακερματισμένο κατασκεύασμα, υποβιβασμένο από την ιστορία. Ως μια υπερβολικά ρυθμιζόμενη και απαθής οικονομία η οποία απομακρύνεται από την καινοτομία. Ως μια κοινωνία που μαστίζεται από βάρβαρες μεταναστεύσεις οι οποίες διαφθείρουν τις πολύτιμες παραδόσεις της. Και, ακόμη περισσότερο παραδόξως, σε ορισμένους κύκλους, ως μια καταπιεστική ήπειρος όπου ο λόγος δεν είναι ελεύθερος και όπου τα εναλλακτικά γεγονότα δεν μπορούν να διεκδικήσουν το ίδιο δικαίωμα δημόσιου λόγου με την ίδια την αλήθεια – αυτή την ξεπερασμένη και δυσκίνητη έννοια», δήλωσε χαρακτηριστικά ο γάλλος πρόεδρος, απαντώντας με έναν χρόνο καθυστέρηση στον Βανς. «Ο πολιτισμικός πόλεμος που διεξάγει το κίνημα MAGA δεν είναι δικός μας. Σε εμάς, η ελευθερία της έκφρασης σταματά όταν προσβάλλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και το Σύνταγμα», δήλωσε από την πλευρά του ο γερμανός καγκελάριος.
Η Μελόνι δεν πήγε στο Μόναχο, βρισκόταν το Σαββατοκύριακο στην Αιθιοπία, για τη διάσκεψη Ιταλίας – Αφρικής. Οι ιταλοί δημοσιογράφοι, όμως, δεν θα μπορούσαν να μη ρωτήσουν τη γνώμη της επ’ αυτού, αν συμμερίζεται δηλαδή την κριτική του Μερτς στην κουλτούρα του MAGA: «Οχι, θα έλεγα πως όχι», απάντησε, προτιμώντας να διαφοροποιηθεί από τον γερμανό καγκελάριο παρά να απαρνηθεί τον Ντόναλντ Τραμπ. «Πρόκειται για πολιτικές εκτιμήσεις, κάθε ηγέτης κάνει όποιες εκτιμήσεις νομίζει, αλλά δεν είναι κάτι που αφορά την ΕΕ», έσπευσε να προσθέσει.
Κατά τα λοιπά, βέβαια, η ιταλίδα πρωθυπουργός εξέφρασε την πεποίθηση πως «ο Μερτς κάνει μια σωστή αξιολόγηση όταν λέει ότι η Ευρώπη πρέπει να ασχοληθεί με τον εαυτό της, να κάνει περισσότερα, για παράδειγμα, στον τομέα της ασφάλειας και να οικοδομήσει τον ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ. Κατόπιν αυτού», δήλωσε, «θεωρώ ότι πρέπει να δουλέψουμε για μια μεγαλύτερη ενσωμάτωση μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ, ώστε να αναδείξουμε όσα μας ενώνουν και όχι όσα μπορούν να μας διχάσουν».
Είναι η διαφορά ανάμεσα στις θέσεις που υπερασπίζονται το Παρίσι και το Βερολίνο αναφορικά με το μέλλον της Ευρώπης και τη σχέση της με τις ΗΠΑ εν μέσω παγκόσμιας αταξίας. Ο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος επέμεινε την Παρασκευή πως πρέπει να είμαστε υπερήφανοι για τα επιτεύγματα της Ευρώπης, υπερασπίζεται με συνέπεια την ιδέα μιας κυρίαρχης Ευρώπης, με έμφαση στη «στρατηγική της αυτονομία», όπως την είχε διατυπώσει ήδη από το 2017. Ο καγκελάριος, από την άλλη, προτείνει μια ενδιάμεση λύση, που συνδυάζει την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της ΕΕ με τη διατήρηση των ιστορικών δεσμών της με τις ΗΠΑ. Το βράδυ των γερμανικών εκλογών, βέβαια, τον Φεβρουάριο του 2025, ο ίδιος είχε δηλώσει αποφασισμένος να εργασθεί ώστε η Ευρώπη να αποκτήσει «σταδιακά πραγματική ανεξαρτησία από τις ΗΠΑ» – εξίσου σταδιακά ωστόσο ο Μερτς μετρίασε αυτές τις φιλοδοξίες.
