H Ρωσία εκμεταλλεύεται την «ενεργειακή εκεχειρία» που επετεύχθη με την υποστήριξη των ΗΠΑ για να αποθηκεύσει πυρομαχικά και τα χρησιμοποιεί για να επιτεθεί στην Ουκρανία με εκατοντάδες drones και αριθμό – ρεκόρ βαλλιστικών πυραύλων λίγο πριν από τις ειρηνευτικές συνομιλίες, κατήγγειλε χθες ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Το βράδυ της Δευτέρας ήταν εφιαλτικό για τους Ουκρανούς καθώς οι Ρώσοι πραγματοποίησαν μία από τις μεγαλύτερες επιθέσεις τους στο Κίεβο, το Χάρκοβο και άλλες πόλεις, με 450 drones και 70 πυραύλους, καταστρέφοντας ενεργειακές εγκαταστάσεις και αφήνοντας χωρίς θέρμανση εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, σε έναν από τους πιο δριμείς χειμώνες των τελευταίων ετών με θερμοκρασίες γύρω στους -20 βαθμούς Κελσίου. Την ίδια ώρα, οι ουκρανοί διαπραγματευτές κατευθύνονταν στο Αμπου Ντάμπι για τον δεύτερο γύρο τριμερών συνομιλιών, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, που ξεκινούν σήμερα.
Ο πρώτος γύρος στα τέλη Ιανουαρίου δεν έφερε καμία εξέλιξη στα εδαφικά ζητήματα, με τη Μόσχα να απαιτεί από το Κίεβο να παραχωρήσει περισσότερα εδάφη στην Ανατολική Ουκρανία, κάτι που εκείνο αρνείται να κάνει. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Κίεβο σε συνέντευξη Τύπου μαζί με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ο Ζελένσκι τόνισε ότι θα προσεγγίσει την Ουάσιγκτον προκειμένου να συζητήσει τις νέες συνέπειες για τη Ρωσία. Ο Ρούτε δήλωσε ότι η Ουκρανία χρειάζεται δεσμεύσεις και εγγυήσεις ασφαλείας σε περίπτωση μελλοντικής ρωσικής επιθετικότητας και πρόσθεσε ότι οι σύμμαχοι θα διαθέσουν 15 δισ. δολάρια φέτος για την αγορά όπλων για το Κίεβο. «Η Ουκρανία είναι έτοιμη να παίξει μπάλα και να καταλήξει σε συμφωνία», τόνισε, «αλλά η νέα μαζική ρωσική επίθεση δημιουργεί χάος και αποτελεί πολύ κακό μήνυμα».
Πάντως, σύμφωνα με δημοσίευμα των «Financial Times», η Ουκρανία συμφώνησε με τους δυτικούς εταίρους της ότι οι επίμονες ρωσικές παραβιάσεις για οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία κατάπαυσης του πυρός θα αντιμετωπίζονται με συντονισμένη στρατιωτική απάντηση από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Η πρόταση συζητήθηκε μεταξύ ουκρανών, ευρωπαίων και αμερικανών αξιωματούχων σε αρκετές περιπτώσεις τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο και θα περιλαμβάνει μια πολυεπίπεδη απάντηση σε τυχόν παραβιάσεις μιας συμφωνημένης εκεχειρίας από τη Ρωσία.
Σύμφωνα με το σχέδιο, μια ρωσική παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός θα πυροδοτήσει απάντηση εντός 24 ωρών, ξεκινώντας με μια διπλωματική προειδοποίηση και οποιαδήποτε ενέργεια απαιτείται από τον ουκρανικό στρατό για να σταματήσει η παραβίαση. Εάν οι εχθροπραξίες συνεχιστούν πέραν αυτού, θα ξεκινήσει μια δεύτερη φάση παρέμβασης με τη χρήση δυνάμεων από τον λεγόμενο «συνασπισμό των προθύμων», ο οποίος περιλαμβάνει πολλά μέλη της ΕΕ καθώς και το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία, την Ισλανδία και την Τουρκία. Εάν η παραβίαση μετατραπεί σε εκτεταμένη επίθεση, 72 ώρες μετά την αρχική παραβίαση, θα τεθεί σε ισχύ μια συντονισμένη στρατιωτική απάντηση από μια υποστηριζόμενη από τη Δύση δύναμη με τη συμμετοχή του αμερικανικού στρατού.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, αξιωματούχοι από την Ουκρανία, την ΕΕ και τις ΗΠΑ συζήτησαν το σχέδιο στο Παρίσι τον Δεκέμβριο και οι συνομιλίες συνεχίστηκαν μεταξύ συμβούλων εθνικής ασφάλειας των χωρών που συμμετέχουν στον «συνασπισμό των προθύμων» στις 3 Ιανουαρίου. Ο Ζελένσκι είχε επίσης θέσει το θέμα τού πώς θα αντιμετωπιστεί μια πιθανή παραβίαση της συμφωνίας από τη Ρωσία, στον Ντόναλντ Τραμπ κατά την επίσκεψη του ουκρανού ηγέτη στο Μαρ-α-Λάγκο τον Δεκέμβριο.
Ο τρόπος με τον οποίο θα παρακολουθείται και θα εφαρμοστεί μια πιθανή εκεχειρία θα είναι κρίσιμος για τη βιωσιμότητά της. Οι ΗΠΑ έχουν προσφερθεί να παράσχουν δυνατότητες παρακολούθησης υψηλής τεχνολογίας κατά μήκος της πρώτης γραμμής των 1.400 χιλιομέτρων. Η Ουκρανία έχει δει τη Ρωσία να παραβιάζει πολυάριθμες εκεχειρίες από τότε που οι ρωσικές δυνάμεις εισέβαλαν για πρώτη φορά στις περιοχές Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ της Ανατολικής Ουκρανίας το 2014, υπό το πρόσχημα μιας φιλορωσικής αυτονομιστικής εξέγερσης.
