Χίλιες τετρακόσιες δεκαοκτώ ημέρες: τόσες διήρκεσε ο «Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος», όπως αποκαλείται στη Ρωσία ο πόλεμος της Σοβιετικής Ενωσης κατά της Ναζιστικής Γερμανίας στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ξεκίνησε στις 22 Ιουνίου του 1941 με την Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα, την εισβολή της Γερμανίας στη Σοβιετική Ενωση και τερματίστηκε στις 9 Μαΐου του 1945 – η γερμανική συνθηκολόγηση υπογράφηκε στο Βερολίνο γύρω στις 11 το βράδυ της 8ης Μαΐου, ήταν όμως ήδη 1 το πρωί της 9ης Μαΐου στη Μόσχα. Σύμβολο θυσίας, νίκης και εθνικής ενότητας, ο πόλεμος αυτός χρησιμοποιείται επίσης ευρέως από το καθεστώς του Βλαντίμιρ Πούτιν ως εργαλείο πολιτικής και ιδεολογικής νομιμοποίησης, προκειμένου να δικαιολογηθούν σύγχρονες στρατιωτικές ενέργειες και να συνδεθεί το σήμερα με το μεγαλείο του παρελθόντος. Εύκολα καταλαβαίνει λοιπόν κανείς τι σημαίνει για το Κρεμλίνο το γεγονός ότι η «ειδική στρατιωτική επιχείρησή» του στην Ουκρανία ξεπέρασε ήδη από προχθές σε διάρκεια τον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο χωρίς να έχει επιτύχει ουσιαστικά κανέναν από τους αρχικούς στρατηγικούς της στόχους.
Οπως σχολίασε χαρακτηριστικά η γερμανική «Die Zeit», «σε 1.418 ημέρες, ο Κόκκινος Στρατός κατάφερε να καλύψει 3.000 χιλιόμετρα από το Στάλινγκραντ και τον Βόρειο Καύκασο μέχρι το Βερολίνο και τη Βιέννη. Και αυτό σε έναν αμυντικό πόλεμο εναντίον ενός ισοδύναμου στρατού. Σε 1.418 ημέρες, ο Πούτιν κατάφερε μόνο να προχωρήσει από το Ντονέτσκ μέχρι το Ποκρόφσκ εναντίον ενός στρατού πολύ μικρότερου από πλευράς εξοπλισμού και στρατιωτών. Είναι μια απόσταση περίπου 80 χιλιομέτρων… Ο Πούτιν δεν έχει βέβαια καμία πρόθεση να τερματίσει την εκστρατεία. Τουλάχιστον δεν κάνει πια μεγαλοπρεπείς συγκρίσεις με τον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο, στην ιστορική συνέχεια του οποίου προσπαθούσε συχνά να εντάξει τον δικό του αγώνα από το 2022 και εξής. Τώρα πια, αυτό φαίνεται απλώς γελοίο».
Ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος ολοκληρώθηκε με την επιχείρηση Βιστούλα-Οντερ, 500 χιλιόμετρα σε τρεις εβδομάδες, και στη συνέχεια με την πορεία προς το Βερολίνο, άλλα 60 χιλιόμετρα, η οποία διήρκεσε δύο εβδομάδες. Αντίθετα, για τους Ρώσους, πορεία προς το Κίεβο δεν υπάρχει, κι έχουν περάσει σχεδόν τέσσερα χρόνια από την πρώτη αποτυχημένη απόπειρα. Οι δύο πόλεμοι δεν μπορούν βέβαια να συγκριθούν από πλευράς απωλειών, ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 8,6 εκατομμύρια σοβιετικούς στρατιώτες, ανάμεσά τους προφανώς και Ουκρανοί, ενώ ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία εκτιμάται ότι έχει στοιχίσει μέχρι στιγμής τη ζωή 243.000-352.000 Ρώσων.
Πέραν αυτού, ωστόσο, ο Πούτιν ήθελε να αναγκάσει το 2022 όλη την Ουκρανία να παραδοθεί, και σήμερα ελέγχει μόλις το 99% του Λουγκάνσκ, το 80% του Ντονέτσκ – περιοχές που η Μόσχα ήδη ήλεγχε εν μέρει από το 2014 – και τα τρία τέταρτα της Χερσώνας και της Ζαπορίζια, όπου δεν ελέγχει τις πρωτεύουσες, αλλά έχει δημιουργήσει έναν χερσαίο διάδρομο με την προσαρτημένη Κριμαία. Συνολικά, κατέχει περίπου το 20% της Ουκρανίας, εκ των οποίων το 7% το είχε καταλάβει την περίοδο 2014-2015. Ολο το 2024 και το 2025, η Ρωσία κατέλαβε λιγότερο από 1% της Ουκρανίας. Στην πραγματικότητα, η «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» έχει μετατραπεί σε έναν μακρύ πόλεμο φθοράς. Οπως σχολιάζει η «El Pais», περισσότερο παραπέμπει πια στα χαρακώματα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, που διήρκεσε συνολικά 1.568 ημέρες, 1.310 ειδικά για τους Ρώσους. Και να σκεφτεί κανείς πως σύμφωνα με τους αρχικούς υπολογισμούς του Κρεμλίνου, έπρεπε κανονικά να ολοκληρωθεί «σε τρεις ημέρες».
«Ο Στάλιν νίκησε το Γ’ Ράιχ έπειτα από τεράστιες θυσίες, αλλά κατάφερε να το κάνει μέσα σε 1.418 ημέρες, μεταξύ 22 Ιουνίου 1941 και 9 Μαΐου 1945. Ο Πούτιν, από την άλλη πλευρά, δεν κατάφερε ούτε καν να νικήσει την Ουκρανία μέσα σε 1.418 ημέρες», σχολιάζει το Polityka, ένα από τα πιο σημαντικά και επιδραστικά Μέσα της Πολωνίας. «Στην Πολωνία δεν το συνειδητοποιούμε», προσθέτει, «αλλά στη Ρωσία υπάρχει μια ισχυρή λατρεία γύρω από τον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο. Ο αριθμός “1.418” είναι μέρος αυτής της λατρείας· είναι σύμβολο νίκης, προσπάθειας και τεράστιων θυσιών. Η υπέρβαση αυτού του μαγικού αριθμού, που είναι βαθιά ριζωμένος στη συλλογική συνείδηση, θα εγείρει δύσκολα ερωτήματα στη Ρωσία. Οχι μόνο μεταξύ των απλών ανθρώπων, αλλά και μεταξύ των αξιωματούχων». Κι αν οι συγκρίσεις με τον «Ιερό Πόλεμο» προκαλούσαν ήδη ανησυχία εντός της Ρωσίας, η «ειδική επιχείρηση» που μόλις πραγματοποίησαν οι ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, συλλαμβάνοντας μέσα σε λίγα μόλις λεπτά τον Νικολάς Μαδούρο, πρέπει λογικά να έριξε μπόλικο αλάτι στον πληγωμένο εγωισμό του Πούτιν.
