Οι ΗΠΑ με την επέμβασή τους στη Βενεζουέλα, επιβεβαιώνουν αυτά που βλέπαμε το προηγούμενο διάστημα. Στη νέα εποχή της διακυβέρνησης Τραμπ, οι ΗΠΑ θα επιδιώκουν οικονομική και πολιτική κυριαρχία, όπου το κρίνουν απαραίτητο. Η αμερικανική επέμβαση προσεγγίζεται πλέον με δυο παραδοχές.
1. Η πρώτη παραδοχή λέει πως ελάχιστοι κλαίνε πραγματικά για τον δικτάτορα Μαδούρο, που οδήγησε τη χώρα του σε πτώχευση αν κι έχει τεράστια κοιτάσματα πετρελαίου. Καταπίεσε τους πολίτες της Βενεζουέλας, εξόντωσε αντιφρονούντες και οδήγησε στον δρόμο της προσφυγιάς 8 εκατομμύρια συμπολίτες του. Εκανε εκλογές βίας και μεγάλης νοθείας.
Ολα τα παραπάνω δεδομένα νομιμοποιούν τη στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ και την απαγωγή του Μαδούρο και είναι το εμπόριο ναρκωτικών ο πραγματικός λόγος; Οχι γιατί λίγο πιο πριν έδωσε χάρη στον πρώην πρόεδρο της Ονδούρας που είχε αρκετά χρόνια φυλακή στις ΗΠΑ για εμπόριο ναρκωτικών. Ο πραγματικός λόγος είναι τα πετρέλαια. Η Βενεζουέλα είναι η μεγαλύτερη αποθήκη πετρελαίου στον κόσμο. Με την κίνηση της 3ης Ιανουαρίου 2026, ο Τραμπ επιχειρεί να ελέγξει το μεγαλύτερο «βενζινάδικο» του κόσμου.
2. Κι εδώ έρχεται η δεύτερη παραδοχή. Η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση που οδήγησε στη σύλληψη του Μαδούρο, παραβιάζει την αρχή της μη καταφυγής στη βία, η οποία αποτελεί θεμέλιο του διεθνούς δικαίου. Συνιστά ένα ακόμη βαρύ πλήγμα στο ήδη αποδυναμωμένο οικοδόμημα του διεθνούς δικαίου.
Καμία βιώσιμη πολιτική λύση δεν μπορεί να επιβληθεί έξωθεν. Μόνο ο σεβασμός της βούλησης του λαού της Βενεζουέλας μπορεί να συμβάλλει στην αποκατάσταση της δημοκρατίας και στην επίλυση της κρίσης. Με απόλυτο σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και την εδαφική κυριαρχία και ακεραιότητα.
Η αλλαγή καθεστώτος με αμερικανική παρέμβαση έχει ένα μεγάλο γεωπολιτικό ρίσκο. Θα ενισχύσει το διεθνοπολιτικό χάος που ήδη βιώνουμε και μπορεί να ανοίξει την όρεξη της Κίνα με την Ταϊβάν και της Ρωσίας περισσότερο με τη Μολδαβία και την Εσθονία.
Η μεγάλη επιτυχία της στρατιωτικής επιχείρησης κρύβει ένα μεγάλο γεωπολιτικό ρίσκο γιατί ενισχύει την πεποίθηση του Τραμπ ότι μπορεί να επιβάλλει τη βούλησή του παντού, αξιοποιώντας τη στρατιωτική ισχύ.
Ενώ τους πρώτους μήνες διακυβέρνησής του καλλιέργησε το προφίλ του «ειρηνοποιού» φτάνοντας να απαιτεί το Νομπέλ Ειρήνης, γρήγορα γοητεύτηκε από τη στρατιωτική ισχύ και τους φυσικούς πόρους.
Οπως ο Πούτιν προσεγγίζει τον κόσμο με λογική του 19ου αιώνα και όπλα του 21ου αιώνα, οι επιλογές του Τραμπ επιταχύνουν τη μετάβαση σε έναν κόσμο ανταγωνιστικών ζωνών επιρροής, όπου το δίκαιο θα υποχωρεί μπροστά στη στρατιωτική ισχύ. Θα μπορούσαμε να πούμε πως «πουτινοποίησε» την αμερικανική εξωτερική πολιτική, όπως έγραψε ο Τζούλιαν Μπόργκερ στον «Guardian».
Οπως η Ρωσία θεωρεί την Ουκρανία μέρος της δικής της σφαίρας επιρροής έτσι και οι ΗΠΑ του Τραμπ ετοιμάζονται να επιβάλλουν την απόλυτη επιρροή τους και τη βούλησή τους στη Λατινική Αμερική.
Ο Τραμπ ωθεί τον κόσμο προς έναν ορίζοντα αβεβαιότητας και επιθετικότητας.
Ο Σωτήρης Ντάλης είναι καθηγητής διεθνών σχέσεων και ευρωπαϊκής ενοποίησης, πρόεδρος του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
