Εφτασε το τέλος {LF}του binge watching;

Αν η επικράτηση του streaming τα τελευταία χρόνια έχει επιβάλει έναν «κανόνα» στην κατανάλωση του τηλεοπτικού περιεχομένου, αυτός είναι σίγουρα το binge watching, δηλαδή η παρακολούθηση πολλών επεισοδίων μιας σειράς το ένα μετά το άλλο, σε μια μαραθώνια προβολή. Ολες οι σειρές που γνώρισαν μεγάλη επιτυχία συντήρησαν αυτή τη συνήθεια, κυκλοφορώντας το σύνολο των επεισοδίων του κάθε κύκλου ταυτόχρονα, προκειμένου να συντηρήσουν την προσοχή του κοινού για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, τη φετινή σεζόν φαίνεται πως οι κανόνες του παιχνιδιού αλλάζουν. Σειρές όπως «Severance», «The White Lotus», «The Last of Us» και «The Pitt», που ήταν ανάμεσα σε εκείνες που ξεχώρισαν, επέστρεψαν στο παραδοσιακό μοντέλο της εβδομαδιαίας προβολής. Η αποδοχή που είχαν από τους τηλεθεατές ίσως και να σημαίνει ότι τελικά το binge watching ανήκει όλο και περισσότερο στο streaming του χθες και όχι του αύριο.

Αν αναλύσει κανείς το περιεχόμενο των συγκεκριμένων παραγωγών, θα δει ότι μεταξύ τους δεν έχουν κάποιο κοινό στοιχείο. Οπως επισημαίνει η ισπανική έκδοση της ιστοσελίδας Business Insider, το μόνο που τους ενώνει είναι η κυκλοφορία των νέων επεισοδίων από βδομάδα σε βδομάδα. Η αναμονή του κοινού που φαίνεται να χτίζει η ιστορία όταν εκτυλίσσεται σε δόσεις λειτουργεί υπέρ της σειράς. Βοήθησε στη διατήρηση της συζήτησης γύρω από την εξέλιξή της, κρατώντας τους τηλεθεατές σταθερά μπροστά από τους δέκτες τους κάθε εβδομάδα, συμβάλλοντας κατ’ επέκταση στον πολλαπλασιασμό της εμπορικής εκμετάλλευσης του περιεχομένου. Δεν είναι πως ο Κέισι Μπλόις, διευθύνων σύμβουλος του ΗΒΟ και του Max, υπογράμμισε τα οφέλη αυτής της στρατηγικής σε ομιλία του σε συνέδριο πριν από περίπου έναν μήνα.

ΠΙΟ ΒΙΩΣΙΜΟ ΜΟΝΤΕΛΟ. Ο ισχυρός άνδρας των δύο πλατφορμών εξήγησε ότι το συγκεκριμένο μοντέλο είναι κατ’ αρχάς βιώσιμο από οικονομική άποψη. Η εβδομαδιαία κυκλοφορία συμφέρει, ειδικά τις πλατφόρμες που δεν έχουν άπειρο περιεχόμενο και δεν μπορούν να ρίχνουν στον αέρα του Διαδικτύου νέες παραγωγές κάθε επτά ημέρες. Τα οφέλη, παράλληλα, επεκτείνονται και στη σχέση που καλλιεργεί η σταδιακή πρεμιέρα των επεισοδίων με το ίδιο το κοινό τους. Η συζήτηση για τις νέες εξελίξεις κάθε φορά διατηρεί το ενδιαφέρον των φανατικών της σειράς ζωντανό, συμβάλλοντας στην καλλιέργεια μιας γερής βάσης τηλεθεατών. Αν μάλιστα πρόκειται για πολύπλοκες αφηγήσεις, το διάστημα που μεσολαβεί ανάμεσα σε κάθε κυκλοφορία αφήνει το κατάλληλο χρονικό περιθώριο ώστε οι τηλεθεατές να αφομοιώσουν καλύτερα την πλοκή, να εμβαθύνουν στην ιστορία και να κατανοήσουν καλύτερα όλες τις λεπτομέρειές της. Και κάπου εδώ μπαίνει στην κουβέντα το stinge watching, ως αντίδοτο στο binge watching, που περιγράφει τη σκόπιμη πράξη τού να μην παρακολουθείς μια τηλεοπτική σειρά ή ταινία ασταμάτητα, αλλά να κατανέμεις την παρακολούθηση σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Η εβδομαδιαία κυκλοφορία, ακόμα, σημαίνει και μεγαλύτερη ευελιξία του συνδρομητή ως προς το πότε θα παρακολουθήσει το κάθε νέο επεισόδιο αφού δεν χρειάζεται να δαπανήσει ώρες ή και μέρες ώστε να καταναλώσει το σύνολο του περιεχομένου. Βέβαια, οι πλατφόρμες συνεχίζουν να συστήνουν να συντονίζονται στη συχνότητά τους ώστε να απολαύσουν τη συνέχεια της ιστορίας, όσο το δυνατόν πιο κοντά στη μέρα της κυκλοφορίας της. «Αυτό λειτουργεί για εμάς. Κάθε εβδομάδα βλέπουμε πως αυξάνεται το κοινό κι αναπτύσσεται ένα οικοσύστημα γύρω από αυτό. Γράφουν γι’ αυτό, κάνουν podcast γι’ αυτό, το σχολιάζουν. Το να μην το εκμεταλλευτούμε είναι τρελό», επεσήμανε ο Κέισι Μπλόις. Αυτό που δεν είπε ξεκάθαρα, ωστόσο, είναι ότι η κυκλοφορία της ιστορίας σε δόσεις δεν καλλιεργεί μόνο την ανυπομονησία του κοινού για νέες περιπέτειες, αλλά κρατάει, όσο γίνεται, και τα spoilers μακριά αφού δεν υπάρχουν πάντα οι απαραίτητες πληροφορίες λόγω της έλλειψης μεγάλης ποσότητας περιεχομένου για να κάνουν τη ζημιά όσοι επιμένουν να μοιράζονται τα προσεχώς. Η εβδομαδιαία προβολή είναι μια καλή συνταγή για τους επιχειρηματίες των πλατφορμών. Αν κάποιος τηλεθεατής θέλει να παρακολουθήσει για παράδειγμα όλες τις περιπέτειες του «Baby Yoda» στο Disney+, δεν μπορεί να το κάνει μόνο συνδεόμενος στη δωρεάν δοκιμαστική περίοδο που προσφέρει η συγκεκριμένη υπηρεσία. Οσο περισσότερο διαρκεί μια δημοφιλής σειρά, τόσο περισσότερο παραμένουν οι συνδρομητές καταβάλλοντας φυσικό τον οβολό τους.

ΤΑ ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. Πίσω βέβαια από αυτό το ωραίο κάδρο που ζωγράφισε ο Κέισι Μπλόις για τα θετικά στοιχεία της εβδομαδιαίας προβολής κρύβονται και πολλά ψεγάδια. Το πιο εμφανές από αυτά είναι ο αυξημένος κίνδυνος της ακύρωσης της σειράς, αν οι πτήσεις της στους πίνακες της τηλεθέασης για τα πρώτα επεισόδια είναι χαμηλές. Βέβαια, η αξιολόγηση των επιδόσεων δεν μπορεί να γίνει από τη μία μέρα στην άλλη, αφού συνήθως χρειάζονται εβδομάδες προκειμένου η κάθε τηλεοπτική πρόταση να γίνει συνήθεια στο κοινό, κι αυτό περιπλέκει τη διαδικασία των αποφάσεων για τη συνέχισή της ή μη. Στην εξίσωση πρέπει να συνυπολογιστεί και ο περιορισμός της διαφημιστικής προώθησης της σειράς που έχει συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα αφού δεν μπορεί να γίνεται επ’ αόριστον. Η κυκλοφορία κάθε εβδομάδας, επίσης, δημιουργεί σημαντική πίεση στους δημιουργούς της κάθε παραγωγής. Κι αυτό γιατί το επεισόδιο πρέπει να τελειώνει με τέτοιο τρόπο που ως δόλωμα να πιάνει τον τηλεθεατή για να τον βάλει στη διαδικασία να περιμένει μία εβδομάδα για να δει την εξέλιξη της πλοκής.

Στην αγορά του streaming, το binge watching δείχνει να είναι ένα μοντέλο που έχει αρχίσει να φθίνει. Αν και το Netflix κρατάει ακόμα ψηλά το λάβαρο της μαραθώνιας παρακολούθησης σειρών, πειραματίζεται συστηματικά με τον τρόπο κυκλοφορίας των επεισοδίων, ειδικότερα για τις σειρές με τη μεγαλύτερη απήχηση. Οι ανταγωνιστές του, που επίσης έχουν δοκιμάσει διαφορετικά συστήματα μετάδοσης των παραγωγών τους, δείχνουν να προτιμούν το εβδομαδιαίο ραντεβού με το κοινό τους. «Αυτή τη στιγμή βλέπουμε τις πλατφόρμες streaming να εισάγουν διαφορετικούς τρόπους παροχής περιεχομένου, όπως η σταδιακή προβολή επεισοδίων. Αρκετές πλατφόρμες, όπως το Disney+, κυκλοφορούν πλέον ένα επεισόδιο την εβδομάδα, όπως και η παραδοσιακή τηλεόραση. Οι εταιρείες θεωρούν ότι αυτή είναι η πορεία που πρέπει να ακολουθήσουν. Τώρα, όσο πιο συγκρατημένος είσαι, τόσο πιο εξελιγμένος είσαι», γράφει η δρ Μαρέικε Τζένερ του Πανεπιστημίου Anglia Ruskin στο ακαδημαϊκό περιοδικό «Participations: Journal of Audience & Reception Studies».

ΜΟΝΑΧΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. Για πολλούς το binge watching συνδέεται με τις σειρές χαμηλότερης ποιότητας. Δεδομένου του ότι για να θέλει το κοινό σταθερά να παρακολουθεί κάθε εβδομάδα το νέο επεισόδιο πρέπει να έχει σημαντικό δέλεαρ, κι αυτό είναι συνήθως το υψηλό καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, γεγονός που παραπέμπει σε premium περιεχόμενο. Βέβαια, η συγκεκριμένη προσέγγιση ίσως να μη λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες μιας μεγάλης πλατφόρμας όπως το Netflix, όπου το μεγάλο πελατολόγιο και ο ακόμα μεγαλύτερος κατάλογος του περιεχομένου κάνουν τη διάρκεια ζωής της κάθε μεμονωμένης σειράς πεπερασμένη. Δεν είναι τυχαίο πως, σύμφωνα με έκθεση του Bloomberg, μια τυπική επιτυχία του Netflix εξαφανίζεται από το Top 10 σε δύο εβδομάδες ή λιγότερο, παραγκωνιζόμενη από ό,τι προτείνει ο αλγόριθμος στη συνέχεια. «Η ιδέα της εξάντλησης από το binge watching είχε πολύ νόημα, ειδικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν οι άνθρωποι έβλεπαν πολλά πράγματα. Το binge watching είναι, συχνά, μια πιο μοναχική δραστηριότητα. Οι εβδομαδιαίες κυκλοφορίες έχουν πιο κοινωνικό χαρακτήρα, επειδή δημιουργούν περισσότερες συζητήσεις και μια αίσθηση προσμονής», τόνισε ο Μάιλς Μακνάτ, καναδός τηλεοπτικός κριτικός και αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Επικοινωνίας και Θεατρικών Τεχνών του Πανεπιστημίου Old Dominion στη Βιρτζίνια των Ηνωμένων Πολιτειών, μιλώντας στην καναδική έκδοση του περιοδικού «Elle».

Σε αυτή την αίσθηση της προσμονής οφείλουν από ‘δώ και πέρα να επενδύσουν οι πλατφόρμες. Γιατί, όπως έδειξε η φετινή χρονιά, ο προγραμματισμός της κάθε σειράς δεν παίζει τόσο ρόλο στην επιτυχία της όσο το να συνειδητοποιεί ο κάθε συνδρομητής, επεισόδιο το επεισόδιο, ότι αξίζει να περιμένει, προκειμένου τελικά να την απολαύσει.