Θρίλερ για {LF}την προεδρία {LF}της Πολωνίας

Στην πιο αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση στην ιστορία της Πολωνίας μετά το 1989 εξελίχθηκε ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών χθες στην Πολωνία. Σε αυτό το πολιτικό θρίλερ, σύμφωνα με το exit poll, φαίνεται να κερδίζει οριακά ο φιλευρωπαίος δήμαρχος της Βαρσοβίας Ραφάου Τσασκόφσκι, σε μια ψηφοφορία όπου το διακύβευμα ήταν το εάν η χώρα θα εδραιώσει τη θέση της στην Ευρωπαϊκή Ενωση ή θα στραφεί προς τον ακραίο εθνικισμό. Το exit poll της Ipsos έδειξε ότι ο Τσασκόφσκι του κυβερνώντος κεντροδεξιού Συνασπισμού Πολιτών κέρδισε το 50,3% των ψήφων, ενώ ο αντίπαλός του, εθνικιστής ιστορικός και πρώην ερασιτέχνης πυγμάχος, Κάρολ Ναβρότσκι, που είχε την υποστήριξη του εθνικιστικού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS) – το οποίο κυβέρνησε τη χώρα μεταξύ 2015 και 2023 – συγκέντρωνε ποσοστό 49,7%. Πρόκειται για μια διαφορά περίπου 85.000 ψήφων σε μια χώρα όπου το εκλογικό σώμα αγγίζει τα 28,3 εκατομμύρια.

Ο Τσασκόφσκι, ο οποίος προηγουμένως κατείχε υπουργικές θέσεις και διετέλεσε ευρωβουλευτής, παρά την ελάχιστη διαφορά δήλωσε βέβαιος για την εκλογή του. «Κερδίσαμε», είπε μιλώντας σε υποστηρικτές του, προσθέτοντας ότι στόχος του είναι «να ενώσει τους Πολωνούς» και υποσχόμενος ότι θα βοηθήσει την κυβέρνηση Τουσκ να προωθήσει τις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις που έχει υποσχεθεί. Ο Ναβρότσκι δεν αποδέχθηκε ότι έχασε και περιμένει τα επίσημα αποτελέσματα. Λόγω της μικρής διαφοράς είναι βέβαιο ότι θα υπάρξουν πολλές ενστάσεις.

Ενώ ο ρόλος του προέδρου στην Πολωνία είναι σε μεγάλο βαθμό εθιμοτυπικός, ασκεί κάποια επιρροή στην εξωτερική και αμυντική πολιτική και έχει την εξουσία να ασκήσει βέτο σε νέα νομοθεσία.  Αυτό μπορεί να ανατραπεί μόνο με πλειοψηφία τριών πέμπτων στο κοινοβούλιο, την οποία η σημερινή κυβέρνηση δεν διαθέτει. Εκείνο που διακυβεύεται είναι το κατά πόσον η κυβέρνηση Τουσκ θα μπορέσει να σημειώσει πρόοδο στις προεκλογικές της υποσχέσεις για το κράτος δικαίου και τα κοινωνικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων των αμβλώσεων και των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ+, έπειτα από 18 μήνες δύσκολης συμβίωσης με τον πρόεδρο Αντρέι Ντούντα, τον οποίο στηρίζει η λαϊκιστική Δεξιά.

Τις τελευταίες ημέρες της προεκλογικής εκστρατείας, και οι δύο υποψήφιοι προσπάθησαν να προσελκύσουν τους ψηφοφόρους των υποψηφίων που αποκλείστηκαν στον πρώτο γύρο και να κινητοποιήσουν τους υποστηρικτές τους. Η προσέλευση ανήλθε στο 54,9% στις 5 η ώρα το απόγευμα, δήλωσε στους δημοσιογράφους ο επικεφαλής της εκλογικής επιτροπής Σιλβέστερ Μαρτσίνιακ.  Το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 52,1% στο ίδιο στάδιο της ψηφοφορίας στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2020, όταν η τελική προσέλευση ήταν 68,2%.

Και οι δύο υποψήφιοι συμφώνησαν στην ανάγκη να δαπανηθούν μεγάλα ποσά για την άμυνα, όπως απαιτεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ από την Ευρώπη, και να συνεχιστεί η υποστήριξη της Ουκρανίας στον αγώνα της κατά της τριετούς εισβολής της Ρωσίας. Αλλά ενώ ο Τσασκόφσκι θεωρεί τη μελλοντική ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ απαραίτητη για την ασφάλεια της Πολωνίας, ο Ναβρότσκι δήλωσε πρόσφατα ότι δεν θα την επικυρώσει ως πρόεδρος, καθώς αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει τη Συμμαχία σε πόλεμο με τη Ρωσία. Ο 53χρονος Τσασκόφσκι λέει ότι οι ισχυρές σχέσεις τόσο με τις Βρυξέλλες όσο και με την Ουάσιγκτον είναι απαραίτητες για την ασφάλεια της Πολωνίας, αλλά ο Ναβρότσκι, ο οποίος συναντήθηκε με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Μάιο, δίνει προτεραιότητα στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Ναβρότσκι είναι νέος στην πολιτική. Από το 2021, ηγείται του Ινστιτούτου Εθνικής Μνήμης, ενός κρατικού ερευνητικού ινστιτούτου με εξουσίες δημόσιας δίωξης που διερευνά ιστορικά εγκλήματα κατά της Πολωνίας. Παλαιότερα  ήταν ανεξάρτητος αλλά με την υποστήριξη του PiS προσφέρει ένα νέο πρόσωπο στο κόμμα, το οποίο επιβαρύνεται από την πολωτική κληρονομιά των οκτώ ετών στην εξουσία. Ελαβε δημόσια υποστήριξη από τον πρόεδρο Τραμπ και μέλη της κυβέρνησής του, καθώς και από τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπαν.