«Ο κόσμος μπορεί να ταυτιστεί {LF}με κάτι που δεν είναι εμπορικό»

Η συνάντηση του Απόστολου Κίτσου με το κοινό του στη σκηνή του Σταυρού του Νότου κρύβει μια ιδιαίτερη έκπληξη: την παρουσίαση ακυκλοφόρητων τραγουδιών που ετοιμάζει μαζί με τον Σταύρο Τσαντέ για έναν λαϊκό δίσκο. Ενα ακόμη στοιχείο που θα εμπλουτίσει τη μουσική ταυτότητα του ανήσυχου τραγουδοποιού, ο οποίος κινείται με τους δικούς του ρυθμούς και κώδικες στον κόσμο της δημιουργίας.

Ο τελευταίος του δίσκος «Αναχώρηση», παρά το γεγονός ότι κυκλοφόρησε το καλοκαίρι του περασμένου έτους, παρουσιάστηκε επίσημα τον Φεβρουάριο. Η απόσταση αυτή εξηγεί ότι του επέτρεψε να ακούσουν οι ακροατές το άλμπουμ χωρίς πίεση και βιασύνη, κάτι που του έδωσε την ευκαιρία να το αναδείξει με έναν διαφορετικό, πιο αυθεντικό τρόπο.

Η ερώτηση που ανακύπτει είναι αν υπάρχει άραγε έδαφος να ακουστούν οι δουλειές νέων δημιουργών σε ένα ραδιοφωνικό τοπίο το οποίο είναι διαμορφωμένο από τις playlists. «Φυσικά, είναι δύσκολο και στενάχωρο που το ραδιόφωνο δεν λειτουργεί όπως πριν από 20 χρόνια. Θα παίξουν ό,τι είναι ήδη επιτυχία. Από την άλλη, το ραδιόφωνο δεν είναι ο μόνος τρόπος εξάπλωσης της μουσικής. Υπάρχουν και άλλες διέξοδοι: οι πλατφόρμες, τα social media, όπου βέβαια έχουν το προβάδισμα της αριθμητικής υπεροχής – δεν είναι συνειδητοποιημένοι ακροατές. Το βέβαιο είναι ότι, όσες δυσκολίες και αν υπάρχουν, αν θέλεις να κάνεις αυτό που αγαπάς, θα επιδιώξεις να το υλοποιήσεις γιατί δεν γίνεται αλλιώς.

Αυτή είναι η πραγματικότητα και πρέπει να τη διαχειριστούμε. Η αλήθεια είναι ότι δεν είμαι από τους αδικημένους καλλιτέχνες, αφού στον ραδιοφωνικό αέρα ακούγονται τραγούδια μου, όπως το “Κάτι παράξενο” από τον ομώνυμο δίσκο και το “Κι ήταν πάντα η νύχτα” (στίχοι Λίνα Νικολακοπούλου, μουσική Γιάννης Σπανός) από τον τελευταίο “Αναχώρηση”».

Σε αυτό το σημείο, ο Απόστολος Κίτσος αναδεικνύει την αντίφαση και το απρόβλεπτο του κοινού, καθώς, ενώ το ραδιόφωνο, καθοδηγούμενο από εμπορικά κριτήρια, αγνόησε το «Αλλού να μ’ αγαπάς» (στίχοι Αχιλλέας Παράσχος, μουσική Μιχάλης Καλογεράκης) λόγω της γλώσσας του, το κομμάτι βρήκε απρόσμενη αποδοχή και επιτυχία μέσω των social media, αποδεικνύοντας πως η μουσική μπορεί να βρει τη δική της πορεία, ακόμη και σε ένα περιβάλλον που φαινομενικά φαίνεται περιορισμένο. «Ο κόσμος μπορεί να ταυτιστεί με κάτι που δεν είναι εμπορικό και το αντίστροφο. Για μένα, το σημαντικό είναι να κάνω τραγούδια που ο κόσμος θα τ’ αναζητήσει και όχι αυτά που του προσφέρονται. Ολοι όσοι κάνουμε μουσική έχουμε την αγωνία να φτάσει στον κόσμο ό,τι δημιουργούμε. Αλλά αν επικρατήσει αυτή η αγωνία, χάνεις την ουσία και την αλήθεια που θέλεις να εκφράσεις. Οταν κάτι είναι πηγαίο, θα βρει τον δρόμο του. Διάβαζα πρόσφατα ένα κείμενο του Λόρκα που έλεγε ότι δεν πρέπει να μας κατευθύνει το κοινό, γιατί έχει την τάση να καταναλώνει ό,τι του προσφέρεται. Οι καλλιτέχνες έχουμε την ευθύνη να του προτείνουμε κάτι διαφορετικό. Αλλωστε, αυτοί που έχουν ξεχωρίσει είναι εκείνοι που υποστήριξαν αυτό που πραγματικά είχαν, κάτι δικό τους. Ο καλλιτέχνης είναι το ένστικτό του».

Ενστικτο και συγκίνηση

Το ένστικτο που καθοδηγεί τον καλό τραγουδοποιό είναι, όπως λέει ο ίδιος, η συγκίνηση, τονίζοντας τη σωματική επίδραση που μπορεί να έχει: «Ν’ ανατριχιάσω, να δακρύσω, όπως όταν άκουσα για πρώτη φορά το “Αλλού να μ’ αγαπάς”. Δεν σκέφτηκα τη γλώσσα και τις δυσκολίες που μπορεί να υπάρχουν. Ενα ακόμη στοίχημα για κάποιον που επιλέγει να μελοποιήσει στίχους σπουδαίων ποιητών – όπως η Κατερίνα Γώγου, η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, ο Ζακ Πρεβέρ, ο Αρθούρος Ρεμπώ, ο Μάνος Πετράκης – είναι να το τοποθετήσει σε ένα μουσικό σύμπαν που φαντάζεται. Και πάλι η συγκίνηση και το ένστικτο με καθοδηγούν.

Τα ποιήματα αυτά τα είχα διαβάσει στο πέρασμα του χρόνου, τα έβαλα στην άκρη και όταν ήρθε η στιγμή μελοποιήθηκαν και έφτιαξα τον δίσκο. Δεν είπα εξαρχής “θέλω να κάνω μια δουλειά με ποιήματα”. Δεν λειτουργώ έτσι. Οταν για παράδειγμα διάβασα το ποίημα της Κατερίνας Γώγου “Να ξεκινήσουμε πρωί”, πήγα κατευθείαν στο πιάνο και επιχείρησα να βάλω μουσική. Με συγκίνησε η τρυφερότητά της, το πώς συνδέει τον έρωτα και την προσμονή για έναν άνθρωπο με την παιδικότητα. Το είχα συζητήσει τότε και στη συνεδρία που είχα με τον ψυχαναλυτή μου: όταν ερωτευόμαστε, δεν ερωτεύεται ο ενήλικος, αλλά το παιδί που ζει μέσα μας».