Ανεπίτρεπτη προσβολή

Σε συζητήσεις πολιτικού περιεχομένου – κυρίως στην τηλεόραση – εκτοξεύεται κατ’ εξακολούθηση μια προσβολή εις βάρος του ελληνικού λαού, όλων μας δηλαδή, ανεπίτρεπτη ακόμη και αν λάβει κανείς υπόψη του ως δικαιολογία τον περιορισμένο κάθε φορά χρόνο που έχει στη διάθεσή του ένας παρουσιαστής για να κάνει την ερώτησή του και ένας πολιτικός για να απαντήσει. Με αποτέλεσμα, κεφαλαιώδους σημασίας θέματα και προβλήματα να «τσουβαλιάζονται», προκειμένου να διευκολυνθεί η συζήτηση, με έναν τρόπο σχεδόν ακυρωτικό της σπουδαιότητάς τους. Ακούμε συχνά παρουσιαστές και πολιτικούς να μιλάνε για «τα χαμένα χρόνια» της εποχής των Μνημονίων, σχεδόν σαν τα χρόνια αυτά να έζησε ο ελληνικός λαός καταχρηστικά, ή μάλλον σαν να μην υπήρξαν για τον ίδιο τα χρόνια αυτά. Χρόνια που για να χαρακτηρίζονται ως «χαμένα» σημαίνει πως στη διάρκειά τους, αν δεν ληθαργούσε – μιλάμε πάντα για τον ελληνικό λαό –, αδρανούσε σε βαθμό που να μη σκέφτεται, να μην αισθάνεται και επιπλέον να μην έχει στοιχειώσει ο χρόνος του με έναν έρωτα ή έναν θάνατο, με λίγα λόγια να μην έχει ζήσει, αφού η οικονομική καχεξία που συνεπάγονταν τα Μνημόνια είχε αποφέρει έναν τέτοιο στραγγαλισμό του χρόνου, διαφορετικά γιατί θα χαρακτηριζόταν αυτός ως «χαμένος»;

Για όνομα του Θεού! Χωρίς μνεία πολύ πιο δυσβάσταχτων χρόνων σε σχέση με τα χρόνια των Μνημονίων, όπου οι άνθρωποι μεγαλούργησαν πνευματικά και καλλιτεχνικά – άρα ο εσωτερικός τους κόσμος είχε παραμείνει ανέπαφος, ανήσυχος και εργώδης –, ως χαμένα δεν θα μπορούσε να λογαριαστούν ακόμη και τα ελάχιστα, ή και τα καθόλου αξιοποιημένα, με μια ορισμένη προϋπόθεση, χρόνια αφού παραμένουν αυτά η αυταπόδειχτη μαρτυρία υπαρκτών ανθρώπινων ζωών αφ’ εαυτόν και από καταβολής τους πολύ σημαντικών, ακόμη και όταν καμιά ιστορία δεν διέσωσε έστω και με μια απλή καταχώριση των ονομάτων τους στα κιτάπια της.

Δεν δικαιούται κανείς, ούτε καν φιλόσοφος ή καλλιτέχνης, πόσω μάλλον πολιτικός ή παρουσιαστής, ακόμα και με την προϋπόθεση της πιο δραματικής πολιτικά ή κοινωνικά συγκυρίας να χαρακτηρίζει ως «χαμένο» τον χρόνο οποιουδήποτε ανθρώπου. Ή μάλλον ενός ανθρώπου που δεν κατόρθωσε να τον αξιοποιήσει, όπως φιλοδοξούσε, σε επαγγελματικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, αφού κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει το πόσο ευεργετικές ενδέχεται να υπήρξαν οι επιπτώσεις στον εσωτερικό κόσμο αυτού του ανθρώπου, ακόμα και οι επιπτώσεις μιας καθολικής αποτυχίας. Επομένως, έχουμε έναν χρόνο κάθε άλλο παρά χαμένο, έναν χρόνο υπαρκτό ακόμα και αν δεν υπάρχει τίποτα χειροπιαστό που να επιβεβαιώνει την ύπαρξή του. Διαφορετικά, είναι σαν να μην μπορούμε να καταλάβουμε παρά μονάχα ό,τι μπορεί να εξαργυρωθεί.

Τελικά θα έπρεπε να θυμηθούμε, με τον όρο ότι την έχουμε διαβάσει, μια φράση του Ζυλ Ρομαίν που έλεγε: «Είναι για να γίνουμε αιώνιοι που ήρθαμε στον κόσμο αυτό». Χωρίς να εννοεί βέβαια όσους συμβαίνει να έχουν διακριθεί ή να διακρίνονται, είτε για συγγραφείς πρόκειται, είτε για καλλιτέχνες και επιστήμονες, είτε ακόμα και για πολιτικούς. Την έγραψε ασφαλώς για τον απεράντως και ασυγκρίτως μεγαλύτερο αριθμό των ανθρώπων που δεν επεδίωξαν ή δεν φιλοδόξησαν να διακριθούν. Είναι ακριβώς ο τρόπος διατύπωσης αυτής της έξοχης φράσης που σου δίνει να καταλάβεις ότι γίνεσαι «αιώνιος» όταν ταυτίζεις τον εαυτό σου μέσα στη ζωή με έναν σκοπό υψηλότερο από εκείνον της υποχρεωτικής διεκπεραίωσης πρακτικών προβλημάτων. Με έναν σκοπό που όσο πιο εχέμυθος και μη ανακοινώσιμος παραμένει, τόσο μεγαλύτερη «δόση» αιωνιότητας σου επιφυλάσσεται.