Οι μικροί αιώνες {LF}της ζωής μας

Η πρόσφατη πανδημία δοκίμασε τις αντοχές των περισσοτέρων από εμάς, όμως ο χώρος της λογοτεχνίας μάλλον ευνοήθηκε. Ο εγκλεισμός δημιούργησε συνθήκες εσωτερίκευσης, ο φόβος του θανάτου και οι απαγορεύσεις άναψαν σπινθήρες, πυροδότησαν τη φαντασία, την παραγωγικότητα.

Η συγγραφέας Τζένη Μανάκη, στο μυθιστόρημά της «Μικρός αιώνας» (Εναστρον, 2025), διατρέχει την περίοδο της πανδημίας και με τον λεκτικό της καμβά ανασυνθέτει τους κοινωνικούς και πολιτικούς της όρους. Η νεαρή Κάτια βρίσκεται αντιμέτωπη αρχικά με την ασθένεια του συζύγου της από τον ιό, στη συνέχεια με την περίεργη εξαφάνισή του από το νοσοκομείο. Δραστηριοποιείται στο Μπέργαμο και στο Μιλάνο, στα μέρη με την πρωτιά σε ανθρώπινες απώλειες, όπου οι νεκροί θάβονταν ομαδικά, χωρίς την παρουσία συγγενών, από τον φόβο της εξάπλωσης.

Από την ημέρα της ασθένειας του συζύγου της η Κάτια θα βιώσει μια περίοδο προκλήσεων η οποία θα απαρτίσει αλληγορικά τον δικό της «μικρό αιώνα». Στο ανηφορικό μονοπάτι της αγωνίας τού εάν ζει ακόμη ο αγαπημένος της, άνθρωποι του στενού περιβάλλοντος αλλά και των γενικότερων συναναστροφών θα ξεδιπλώσουν τις δικές τους ατομικές ιστορίες, θα πρωταγωνιστήσουν σε μυστήρια, θα γίνουν αιτία να αποκαλυφθούν μυστικά, να υπάρξουν εξομολογήσεις.

Η Μανάκη, μέσω της ζωής των χαρακτήρων, σχολιάζει διαχρονικά κοινωνικά ζητήματα, τη διάζευξη, τον μικροαστισμό, τη μοναξιά, τη σεξουαλική κακοποίηση. Ο προβολέας πέφτει στις ερωτικές σχέσεις, στον παραπαίοντα θεσμό του γάμου, όπως και στη μητρότητα, την πατρότητα, τα απωθημένα, την ψυχανάλυση. Τη δίψα για κληρονομιές και περιουσίες τοποθετεί σε ρόλο καθοριστικό. Εμμένει στο τραύμα, στις επιπτώσεις των επιλογών των μεγάλων στις ζωές των παιδιών.

Ο χωροχρόνος στη συνέχεια μεταφέρεται στη Θεσσαλονίκη, στην παραλία και τις λεωφόρους της, ενώ ο θάνατος ο οποίος, όπως είναι φυσικό, αγκαλιάζει την πλοκή, γεννά υπαρξιακές ανησυχίες, προβληματισμούς για την ευτυχία, τη libido, τα ένστικτα. Με τον φακό της η συγγραφέας παρακολουθεί γεγονότα της εποχής, την κατάληψη του Αφγανιστάν από τους Ταλιμπάν, την κήρυξη του πολέμου στην Ουκρανία, το Μεταναστευτικό.

Πίσω από τις ασθένειες όμως, τα τραύματα, τα διλήμματα, τις παθογένειες, η Μανάκη τοποθετεί σε περίοπτη θέση την ομορφιά της αγάπης και της συγχώρησης, της γεφύρωσης των διαφορών, της φύσης, τη γοητευτική πλευρά του κόσμου μας. Ως στάση ζωής επιλέγει την αισιοδοξία, την πίστη στην εξέλιξη, την αλλαγή. Για τα διαχρονικά θέματα που αφορούν την ελευθερία και το αυτεξούσιο, προσφεύγει στη θεώρηση «βλέπουμε ό,τι θέλουμε να δούμε».

Πολυφωνικό και πολυπρόσωπο το μυθιστόρημα της Τζένης Μανάκη, με πολυδιάστατους χαρακτήρες και γοητευτικές περιγραφές, σαρκασμό ενίοτε και χιούμορ. Το αστυνομικό στοιχείο δημιουργεί αγωνία, η αυτοαναφορικότητα, η διακειμενικότητα, οι πρωτοπρόσωπες εξομολογητικές αφηγήσεις, πλούτο και υφολογική ποικιλία. Το τέλος αφήνει ανοιχτό.

Στο μυθιστόρημά της «Μικρός αιώνας», η Τζένη Μανάκη έπλασε έναν κόσμο υπαρκτό, γοητευτικό, που μπόρεσε να χωρέσει τους «μικρούς αιώνες» της ζωής μας, όμως και την ομορφιά του κόσμου μας.

Τζένη Μανάκη
Μικρός αιώνας
Εκδ. Εναστρον 2025, σελ. 240
Τιμή 16 ευρώ