Πανεπιστήμιο Πατρών: 60 χρόνια ιστορίας

Το 2024 συμπληρώθηκαν 60 χρόνια από την ίδρυση του Πανεπιστημίου Πατρών (ΠΠ), του τρίτου, κατά χρονολογική σειρά, ελληνικού πανεπιστημίου. Με την ευκαιρία της επετείου αυτής και του σχετικού συνεδρίου, που έγινε στην Πάτρα, τον Νοέμβριο του 2024, επανεκδόθηκε το λεύκωμα, η πρώτη έκδοση του οποίου είχε πραγματοποιηθεί το 2014. Συγγραφέας του ήταν ο τότε καθηγητής του ΠΠ Σήφης Μπουζάκης. Το 2021 κυκλοφόρησε η β’ επικαιροποιημένη έκδοση του εν λόγω λευκώματος, η οποία συνοδευόταν από ένα σύντομο τομίδιο στην αγγλική γλώσσα.

Το λεύκωμα του 2024 βασίστηκε στην έκδοση του 2021, αλλά το περιεχόμενό του αναμορφώθηκε και εμπλουτίστηκε με την προσθήκη νέων  ενοτήτων, οι οποίες το κατέστησαν σημαντικό σύγγραμμα για το ελληνικό, γενικότερα, Πανεπιστήμιο. Το νέο λεύκωμα εντυπωσιάζει τον αναγνώστη, όχι μόνο εξαιτίας της καλαίσθητης εμφάνισής του και του πλούσιου, έγχρωμου και ασπρόμαυρου, φωτογραφικού υλικού που περιέχει, αλλά κυρίως εξαιτίας  του περιεχομένου του, το οποίο αποτελεί μια σύντομη ιστορία της διαδρομής του ΠΠ.

Στα κείμενα που περιλαμβάνονται στο λεύκωμα αυτό παρουσιάζονται, εκτός από την προϊστορία της ίδρυσης του ΠΠ και την ιστορία της εξηντάχρονης ανοδικής του πορείας, οι πολιτιστικοί θησαυροί της πόλης των Πατρών, οι διοικήσεις του εν λόγω ιδρύματος, οι υποδομές του και το ανθρώπινο δυναμικό του, καθώς και το αντιδικτατορικό κίνημα των φοιτητών του. Η παρουσίαση όλων αυτών συμπληρώνεται από τη αναφορά στις κεντρικές μονάδες του ΠΠ. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην έκθεση του έργου που επιτελεί το πανεπιστημιακό Νοσοκομείο. Το λεύκωμα αποτυπώνει, επίσης, πλήθος συλλογικών ή/και ατομικών ερευνητικών, εκπαιδευτικών, πολιτιστικών και κοινωνικών επιτευγμάτων του ΠΠ, τα οποία το κατατάσσουν στα κορυφαία εκπαιδευτικά και ερευνητικά ιδρύματα της χώρας μας.

Εχοντας ως αφετηρία τον προσδιορισμό των χαρακτηριστικών της εξέλιξης του συγκεκριμένου Πανεπιστημίου και την καταγραφή των δραστηριοτήτων των ανθρώπων που το πλαισίωσαν κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του ή σπούδασαν σε αυτό, ο συγγραφέας του λευκώματος σκιαγραφεί συνολικά την πορεία του ελληνικού Πανεπιστημίου, με τα προβλήματά του, τις κατά καιρούς μεταρρυθμίσεις του, τις αδυναμίες του, τις αποτυχίες και επιτυχίες τoυ και τις αντικρουόμενες, ενίοτε, πολιτικο-ιδεολογικές προσεγγίσεις του. Ιδιαίτερη αξία για την ιστορία της εκπαίδευσης παρουσιάζει η ένταξη στα κείμενα του λευκώματος των μαρτυριών πολιτικών προσωπικοτήτων και άλλων διανοουμένων που διαδραμάτισαν κρίσιμο ρόλο στην ίδρυση και λειτουργία του ΠΠ. Το ίδιο ισχύει και για την κατάθεση των σχετικών εμπειριών τοπικών παραγόντων, πολλών τέως υπουργών Παιδείας και δεκάδων προσώπων που υπηρέτησαν το ΠΠ από διάφορες θέσεις, καθώς και για την καταγραφή των απόψεων των  Συλλογικοτήτων στο ΠΠ όσον αφορά ποικίλα ζητήματα.

Γενική παιδεία

Κεντρικός άξονας γύρω από τον οποίο αναπτύχθηκαν οι καινοτόμες δράσεις του συγκεκριμένου ιδρύματος και εκδηλώθηκαν πολλές δημιουργικές πρωτοβουλίες που μνημονεύονται στα κείμενα του λευκώματος ήταν ο συνδυασμός της παροχής γενικής παιδείας στους  εκπαιδευόμενους και της ευρείας πνευματικής τους καλλιέργειας με την απόκτηση των δεξιοτήτων που είναι αναγκαίες για την ένταξή τους στην αγορά εργασίας και τη συμβολή τους στην πρόοδο της χώρας. Η ανταπόκριση στο πρόταγμα αυτό προϋποθέτει την ισότιμη θεραπεία των Θετικών Επιστημών και της Τεχνολογίας με αυτή των Ανθρωπιστικών Επιστημών. Ο παραπάνω συνδυασμός, που αποτέλεσε βασική επιδίωξη του ΠΠ, του έδωσε τη δυνατότητα να ανταποκριθεί με επιτυχία στις προκλήσεις των καιρών, υπηρετώντας τη δημοκρατία, τη διεθνοποίηση, την εξωστρέφεια και την αριστεία.

Για τους παραπάνω λόγους είναι άξιοι συγχαρητηρίων όλοι όσοι συνέβαλαν στην έκδοση του λευκώματος. Ξεχωρίζουν: α) Ο εμπνευστής και συγγραφέας του Σήφης Μπουζάκης, ομότιμος καθηγητής του ΠΠ, γνωστός στην ακαδημαϊκή κοινότητα για το ογκώδες συγγραφικό έργο του και τη συμβολή του στη μελέτη της Ιστορίας της Ελληνικής Εκπαίδευσης β.) Ο Πρύτανης του ΠΠ, Χρήστος Μπούρας, που, όπως αναφέρει ο συγγραφέας του λευκώματος, «προσέφερε αμέριστη την υποστήριξή του» για την ευόδωση του δύσκολου αυτού εγχειρήματος και γ). Οι υπεύθυνοι των εκδόσεων του ΠΠ για την υψηλής αισθητικής έκδοση, με πρωτεργάτη τον Καθηγητή Αλέξανδρο Κατσαούνη.

Ο Μιχάλης Κασσωτάκης είναι ομότιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ, τέως πρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και του Κέντρου Εκπαιδευτικής Ερευνας