40.000 τεκμήρια ανοιχτά στο κοινό

Προκειμένου να διευκολυνθεί η έρευνα στη ζωή και στο έργο του συνθέτη Φρεντερίκ Σοπέν (1810-1849), την περίοδο 2017-2021, πάνω από 40.000 αντικείμενα ψηφιοποιήθηκαν από το Ινστιτούτο Φρεντερίκ Σοπέν, στη Βαρσοβία, εφαρμόζοντας το πρόγραμμα «Κληρονομιά Σοπέν σε Ανοιχτή Πρόσβαση» (Chopin Legacy in Open Access). Διάφορα κειμήλια από τον μεγαλύτερο θησαυρό, με θέμα τον πολωνογαλλικής καταγωγής μουσικό, έχουν δημοσιευθεί διαδικτυακά. Συγκεκριμένα, μελετητές του Σοπέν έχουν στη διάθεσή τους δωρεάν την αλληλογραφία του, παρτιτούρες, ηχογραφήσεις, εκδόσεις, καθώς και φωτογραφίες, τόσο του δημιουργού όσο κι έργων τέχνης που ενέπνευσε. Τα αρχεία περιέχουν υλικό από τον διάσημο Διεθνή Διαγωνισμό Πιάνου «Frédéric Chopin», μα και από ιστορικές συναυλίες. Η συλλογή εκείνη καθιστά το εγχείρημα μοναδικό.

Σύμφωνα με τον συντονιστή Γιάτσεκ Ιβάσκο, μία από τις σημαντικότερες δυσκολίες που παρουσιάστηκαν αφορούσε τη «μετατροπή όλων των μεταδεδομένων [στοιχείων για το κάθε αντικείμενο] σε ενιαία μορφή, διευκολύνοντας την αναζήτηση» – ώστε να εξασφαλιστεί η χρηστικότητα της πλατφόρμας. Η προσπάθεια αναγνωρίζεται: άνω του 1 εκατ. επισκέψεις ετησίως.

Η δημοσιοποίηση του κληροδοτήματος του Σοπέν βρίσκεται σε εξέλιξη. Από τα 19.000 βιβλία, 1.500 είναι προσβάσιμα, μέσω της ιστοσελίδας. Το κόστος του προγράμματος ήταν 1,7 εκατ. ευρώ, σχεδόν 63% εκ των οποίων προήλθαν από την Πολιτική Συνοχής της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Ενα παράδειγμα από τα διαθέσιμα έγγραφα αποτελεί η γαλλική «Revue et Gazette Musicale de Paris» (Κριτική και Μουσική Εφημερίδα του Παρισιού), η οποία κυκλοφορούσε από το 1827 μέχρι το 1880. Το εν λόγω έντυπο κατέγραφε «όλα τα σημαντικά γεγονότα που συνέβαιναν στο Παρίσι εκείνη την εποχή… την καλλιτεχνική και τη μουσική ζωή», εξηγεί ο Ιβάσκο. Το περιοδικό αναφέρεται στον Φρεντερίκ, μιας και, από τα 21 του χρόνια, διέμενε κυρίως στη γαλλική πρωτεύουσα. Στη συντακτική ομάδα ανήκε και η συγγραφέας Ζορζ Σαντ, με την οποία ο Σοπέν συσχετιζόταν.

Το πρότζεκτ του Ινστιτούτου Σοπέν ενθάρρυνε την ηλεκτρονική διάσωση ευρύτερης γκάμας μουσικής από την Πολωνία – από τον 16ο έως τον 19ο αιώνα. Μεταξύ ερευνητών επικρατεί η εντύπωση πως τα ψηφιακά αρχεία υστερούν σε έργα συνθετών από τη χώρα της Ανατολικής Ευρώπης. «Σκεφτήκαμε την ψηφιοποίηση ως τμήμα της διατήρησης υλικού, εφόσον γνωρίζουμε ότι πολλή πολωνική μουσική καταστράφηκε κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου», δηλώνει ο Ιβάσκο.