Σμηνοσειρά ή προσεισμική ακολουθία;

Είναι, άραγε, σμηνοσειρά, με δονήσεις παρόμοιου μεγέθους, που θα «σβήσουν» με την πάροδο του χρόνου ή προσεισμική ακολουθία που προαναγγέλλει μία νέα ισχυρότερη δόνηση; Η σεισμική έξαρση στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού συνεχίζεται αμείωτη και η αξιολόγησή της διχάζει πλέον τους επιστήμονες.

Κάποιοι θεωρούν ότι ο σεισμός των 5,2 ρίχτερ, ο μεγαλύτερος που έχει σημειωθεί από την έναρξη του φαινομένου, εκτόνωσε σημαντική ποσότητα της σεισμικής ενέργειας απομακρύνοντας το ενδεχόμενο ενός ισχυρότερου γεγονότος ενώ άλλοι χαρακτηρίζουν, με βεβαιότητα, προσεισμική τη δραστηριότητα που αναπτύσσεται και αναμένουν έναν σεισμό της τάξεως των 6 ρίχτερ ή και μεγαλύτερο. Ολοι επισημαίνουν ότι η επιστημονική κοινότητα βρίσκεται ενώπιον μιας πρωτόγνωρης κατάστασης, η ερμηνεία της οποίας εμπεριέχει σημαντικές δυσκολίες.

Ενδεικτικό της ανησυχίας που επικρατεί είναι ότι η Θήρα κηρύχθηκε χθες σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, καθεστώς που θα ισχύσει μέχρι την 1η Μαρτίου ενώ, όπως έγινε γνωστό, οι Αρχές του Ισραήλ αποφάσισαν να λάβουν προληπτικά μέτρα προστασίας για πιθανό τσουνάμι σε περίπτωση κλιμάκωσης της σεισμικής δραστηριότητας στην περιοχή Σαντορίνης – Αμοργού.

Νέα ενέργεια

Ως προς τις επιστημονικές εκτιμήσεις, το σενάριο της σμηνοσειράς υποστηρίζει ο διευθυντής Ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου Αθανάσιος Γκανάς, ο οποίος ανέφερε χθες πως «ο σεισμός των 5,2 ρίχτερ δεν άλλαξε κάτι επί της ουσίας. Απλώς η σμηνοσειρά πήγαινε να σταθεροποιηθεί και τα 5,2 ρίχτερ έδωσαν νέα ενέργεια στο σύστημα οπότε συνεχίζεται η ακολουθία. Το κακό σενάριο είναι να ενεργοποιηθεί κάποιο από τα δύο ρήγματα που βρίσκονται στην περιοχή της Ανύδρου, τα οποία είναι σχετικά μεγάλα, και να δώσει σεισμό της τάξεως των 6 ρίχτερ – συν πλην 0,1. Αυτά τα ρήγματα βρίσκονται σε απόσταση 25 χιλιομέτρων από τη Σαντορίνη και 20 χιλιομέτρων από την Αμοργό. Εχουμε μελετήσει τις πιθανές επιπτώσεις ενός τέτοιου σεισμού στην περιοχή, θα έχουμε μικρό τσουνάμι και κατολισθήσεις. Θεωρώ, όμως, πιθανότερο το σενάριο της σμηνοσειράς».

Την άποψη ότι ο σεισμός των 5,2 ρίχτερ δεν άλλαξε κάτι στα μέχρι τώρα δεδομένα ασπάζεται και ο διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου Βασίλης Καραστάθης, ο οποίος, όμως, τόνισε πως το φαινόμενο δεν έχει μπει σε φάση ύφεσης. «Η σεισμικότητα συνεχίζεται με τους ίδιους ρυθμούς, δεν είμαστε σε θέση να πούμε ότι βλέπουμε κάποιο στοιχείο που οδηγεί στο ότι ολοκληρώνεται σιγά σιγά η ακολουθία. Είμαστε ακόμη στη μέση του δρόμου. Δεν έχουμε δει κάποια αραίωση, κάποιο σημάδι ότι βαίνει προς αποδρομή. Η σεισμική ενέργεια εκτονώνεται με πολύ μεγάλους σεισμούς ή με πάρα πολλούς αρκετά μεγάλους σεισμούς. Ενας πολύ μεγάλος αριθμός μικρών σεισμών δεν απελευθερώνει την ενέργεια που θα έπρεπε. Ομως το χειρότερο σενάριο, παρότι δεν μπορεί να αποκλειστεί, δεν είναι αυτή τη στιγμή το πιο πιθανό» ανέφερε ο Βασίλης Καραστάθης.

Συνέχιση του φαινομένου

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ, καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών στο ΕΚΠΑ, Ευθύμης Λέκκας, υποστήριξε σε δηλώσεις του ότι «Απομακρύνεται το ενδεχόμενο ενός σεισμού μεγαλύτερου των 6 ρίχτερ, αυτό το σενάριο πια δεν υπάρχει, και ενισχύεται το σενάριο – στην ακραία περίπτωση επαναλαμβάνω – για κάτω από 6 βαθμούς, δηλαδή 5,9-5,8 ρίχτερ. Με βάση αυτό τον σεισμό αναπτύχθηκαν και οι επιχειρησιακές δράσεις που βλέπουμε το τελευταίο χρονικό διάστημα. Το πιο πιθανό σενάριο, όμως, είναι να συνεχιστεί η σεισμική δραστηριότητα για κάποιες μέρες πολλές ή κάποιες εβδομάδες με την ίδια ένταση, με τους ίδιους ρυθμούς, δηλαδή με πάρα πολλούς σεισμούς. Και οι περισσότεροι είναι μεταξύ 3 και 5 ρίχτερ».

Σε διαφορετική εκτίμηση καταλήγουν οι σεισμολόγοι Γεράσιμος Παπαδόπουλος και Ακης Τσελέντης οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η σεισμική έξαρση στη Σαντορίνη έχει χαρακτηριστικά προσεισμικής ακολουθίας ενώ και ο καθηγητής Τεκτονικής Γεωλογίας και Γεωδυναμικής στο ΕΚΠΑ Δημήτρης Παπανικολάου ανέφερε χθες ότι αναμένει μεγαλύτερη δόνηση, της τάξεως των 6 ρίχτερ. «Η προσωπική μου άποψη είναι ότι περιμένουμε το κύριο γεγονός, το οποίο ελπίζω να γίνει ως το επόμενο Σαββατοκύριακο, ώστε να κορυφωθεί η όλη δραστηριότητα και να μπούμε στην εκτόνωση. Θα πρέπει να ανέβει κοντά στα 6 ρίχτερ, ώστε να φτάσουμε στην κορύφωση και να πούμε ότι τελειώνουμε», είπε ο Δ. Παπανικολάου. «Αυτό θεωρώ ως το κύριο ενδεχόμενο. Οσο δεν έρχεται αυτό, βλέπετε ότι έχουμε αυτή την κορύφωση και μάλιστα για τα χθεσινά 5,2 ρίχτερ δεν είναι ότι αυξήθηκε το μέγεθος, είναι ότι αυξήθηκε ο χώρος που βρίσκεται κάτω από εντατική κατάσταση και σπάνε ρήγματα σε όλη την ευρύτερη περιοχή. Εχουμε δώσει όλοι την προσοχή μας στο ρήγμα της Ανύδρου που περνάει από το νησάκι, αλλά προσωπικά θεωρώ πιο επικίνδυνο το παράλληλο προς αυτό, λίγο βορειότερο ρήγμα, που είναι νότια της Ιου. Και τα δύο έχουν δυναμικότητα 6 ρίχτερ».

Για προσεισμική ακολουθία έκανε λόγο ο Ακης Τσελέντης, ο οποίος σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σημείωσε: «Η κατά μεγάλη πιθανότατα προσεισμική φάση συνεχίζεται και μάλιστα με πιο έντονους ρυθμούς. Εγώ δεν βλέπω καμία ύφεση. (…) Ως προς το μέγιστο μέγεθος του κυρίως σεισμού εύχομαι να είναι γύρω στο 6 αλλά η οροφή του, η οποία χαρακτηρίζεται από τα τεκτονικά χαρακτηριστικά και το ιστορικό της περιοχής, μπορεί να είναι της τάξης του 7. Με τα τεσσάρια και τα πεντάρια δεν εκτονώνεται το σεισμικό δυναμικό της ρηξιγενούς ζώνης».

Τέλος, την πεποίθησή του ότι ο σεισμός των 5,2 ρίχτερ επαλήθευσε τη δημοσίως διατυπωμένη από το περασμένο Σάββατο εκτίμησή του «ότι βρισκόμαστε σε προσεισμική ακολουθία» εξέφρασε ο σεισμολόγος Γεράσιμος Παπαδόπουλος, επισημαίνοντας πως «το μεγάλο ερωτηματικό τώρα είναι αν η δόνηση των 5,2 ρίχτερ ήταν ο κύριος σεισμός. Εργαζόμαστε εντατικά για να απαντήσουμε», ανέφερε.

Επίσκεψη Μητσοτάκη στη Σαντορίνη

Στη Σαντορίνη θα βρεθεί σήμερα, εκτός απροόπτου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ενα 24ωρο μετά τη σύσκεψη στην έδρα της Πολιτικής Προστασίας, ο Πρωθυπουργός προγραμματίζει επιτόπου συζητήσεις με τους φορείς και κατοίκους ενώ ο Δήμος Θήρας βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Στόχος της έκτακτης επίσκεψης, να αποκτήσει απευθείας εικόνα για την κατάσταση στο νησί και τυχόν αιτήματα των τοπικών Αρχών, αν και πρωθυπουργικοί συνεργάτες λένε ότι ο ίδιος ενημερώνεται καθημερινά από τους επιστήμονες, τον περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιώργο Χατζημάρκο και τους αρμοδίους, τους οποίους θα συναντήσει και διά ζώσης.