Η εμπορική απάτη του Τραμπ

Είναι αδύνατο να προβλεφθεί το αποτέλεσμα ενός τυχαίου πειράματος. Ωστόσο, αυτό είναι το καθήκον που μας περιμένει καθώς προσπαθούμε να κατανοήσουμε τη νέα εποχή του Ντόναλντ Τραμπ.

Θα μπορούσα να επισημάνω τον αριθμό των ενεργειών που έκανε ο Τραμπ την πρώτη μέρα της επιστροφής του, αλλά το υπόμνημά του που περιγράφει λεπτομερώς την «Πρώτη Εμπορική Πολιτική της Αμερικής» του ίδιου τράβηξε το μάτι μου. Αγγίζει τα θέματα για τα οποία γράφω εδώ και χρόνια – εμπορικά ελλείμματα, αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, ευθυγραμμίσεις ισοτιμιών νομισμάτων και, φυσικά, δασμούς.

Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου εκτιμά ότι τα σωρευτικά έσοδα από τους δασμούς την επόμενη δεκαετία θα ανέλθουν σε 872 δισεκατομμύρια δολάρια, ή περίπου το 1% των ομοσπονδιακών εσόδων για εκείνη την περίοδο. Αν αυτό είναι που φαντάζεται ο Τραμπ ότι θα γεμίσει τα ταμεία, έχει παραβλέψει έναν κρίσιμο παράγοντα: τα έσοδα από τους δασμούς εισπράττονται από τους εγχώριους εισαγωγείς της Αμερικής και όχι από ξένους παραγωγούς. Το ζήτημα των εσόδων είναι σχετικό με τον πιθανό αντίκτυπο των δασμών. Οι εισαγωγείς απορροφούν το σχετικό κόστος και μειώνουν ανάλογα τα περιθώρια κέρδους τους; Ή μήπως μετακυλίουν αυτό το κόστος στους καταναλωτές των ΗΠΑ, με τη μορφή υψηλότερων τιμών; Ή μήπως οι εισαγωγείς απωθούν τους ξένους προμηθευτές τους, αναγκάζοντάς τους να μειώσουν τα περιθώρια κέρδους τους για να διατηρήσουν το μερίδιο αγοράς στις ΗΠΑ; Ή, το πιθανότερο, είναι ένας συνδυασμός όλων των παραπάνω;

Ανεξάρτητα από το πώς θα απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα, το βασικό σημείο παραμένει: ότι εισπράττονται δασμοί από αμερικανικές εταιρείες που εισάγουν ξένα αγαθά. Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ δεν έχει νομική αρχή για τη συλλογή εσόδων απευθείας από επιχειρήσεις που εδρεύουν στο εξωτερικό.

Το γάβγισμα του Τραμπ για τους δασμούς μπορεί να είναι πιο τρομακτικό από το δάγκωμά του. Η απλή απειλή των  δασμών θα μπορούσε κάλλιστα να οδηγήσει σε πολιτικές παραχωρήσεις από τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ. Ο Τραμπ ήταν διαφανής σε αυτό το σημείο, προειδοποιώντας τον Καναδά και το Μεξικό, για παράδειγμα, για δασμούς 25% σε όλα τα προϊόντα έως την 1η Φεβρουαρίου, εάν δεν ελέγχουν τη ροή φαιντανύλης και μεταναστών στις ΗΠΑ.

Το στυλ διακυβέρνησης του Τραμπ αποτελεί παράδειγμα μιας επικίνδυνης εξατομίκευσης της αμερικανικής πολιτικής. Το σοκ και το δέος του Τραμπ είναι μια στρατηγική μάρκετινγκ και όχι αποτέλεσμα εκτεταμένου προβληματισμού και διαβούλευσης. Αυτό ίσχυε για την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, και πιθανότατα θα ισχύει για την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας. Η απρόβλεπτη πολιτική του Τραμπ είναι απαραίτητη για τις κινήσεις του καθιστώντας αδύνατο να γνωρίζουμε πότε θα ακολουθήσει ένα δάγκωμα.

Ο Στίβεν Ρόουτς είναι μέλος του διδακτικού προσωπικού του Yale University και πρώην πρόεδρος της Morgan Stanley Asia.