Ο οδικός χάρτης για τα ύψη των κτιρίων

Οδικό χάρτη για την κτηματαγορά και τις οικοδομές αποτελούν οι τέσσερις αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας που δημοσιεύθηκαν χθες, κρίνοντας, όπως είχε ανακοινωθεί από τον περασμένο Δεκέμβριο, αντισυνταγματικές διατάξεις του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού.

Αξίζει να σημειωθεί ότι όλες οι οικοδομικές άδειες που αποδεδειγμένα δεν είχαν αρχίσει έστω χωματουργικές εργασίες μέχρι τις 11 Δεκεμβρίου 2024 βρίσκονται στον αέρα. Εάν κριθεί ότι πήραν… μπόνους με διατάξεις που είναι αντισυνταγματικές, μπορούν και αυτές να ακυρωθούν, είτε αυτεπαγγέλτως από την Πολεοδομία είτε ύστερα από καταγγελία.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός ότι ανοίγει ο δρόμος για τη διεκδίκηση αποζημιώσεων από ιδιώτες και εργολάβους για οικοδομικές άδειες που θα ακυρωθούν, λόγω αντισυνταγματικότητας νόμου του κράτους.

Μέσα από οκτώ ερωτήσεις το ΣτΕ δίνει απαντήσεις για τις αποφάσεις όσον αφορά τον ΝΟΚ, ξεκαθαρίζοντας όλα τα θολά σημεία γύρω από το θέμα αυτό.

Οι ανώτατοι δικαστές, ως γνήσιοι ερμηνευτές των αποφάσεών τους, επισημαίνουν μεταξύ των άλλων ότι:

* Εκκρεμούν και άλλες υποθέσεις με οικοδομικές άδειες ενώπιον του ΣτΕ στις οποίες τίθεται το ζήτημα της αντισυνταγματικότητας άλλων διατάξεων του ΝΟΚ (π.χ. υπόσκαφα, διεύρυνση υπόγειων γκαράζ κ.λπ.).

* Οι αποφάσεις της Ολομέλειας τυπικά μόνο δεσμεύουν τους διαδίκους των συγκεκριμένων υποθέσεων. Επειδή, όμως, η παρανομία των οικοδομικών αδειών οφείλεται σε αντισυνταγματικότητα του νόμου, οι αποφάσεις αυτές μπορεί να έχουν συνέπειες στη νομιμότητα όλων των αδειών που εκδόθηκαν με βάση τις διατάξεις που κρίθηκαν αντισυνταγματικές. Για τον λόγο αυτό, οι σημερινές αποφάσεις, με ρητή σκέψη τους, περιόρισαν τα αποτελέσματα της αντισυνταγματικότητας. Ετσι, οι άδειες για τις οποίες οι οικοδομικές εργασίες έχουν ξεκινήσει και, πολύ περισσότερο, έχουν ολοκληρωθεί δεν μπορούν να ακυρωθούν ή να ανακληθούν εξαιτίας της αντισυνταγματικότητας αυτής. Εντούτοις, άδειες οι οποίες είχαν ήδη προσβληθεί στα δικαστήρια έως και τις 11/12/2024 μπορούν να ακυρωθούν για τον λόγο αυτό, έστω κι αν είχαν ήδη αρχίσει οι οικοδομικές εργασίες, διότι το αντίθετο θα παραβίαζε το δικαίωμα δικαστικής προστασίας.

* Εάν μία άδεια κρίθηκε αντισυνταγματική από τα δικαστήρια, υπάρχει περιθώριο αποζημίωσης. Και αυτό γιατί «όταν προκαλείται ζημία από αντισυνταγματικότητα νόμου υπάρχει καταρχήν δικαίωμα αποζημίωσης, εφόσον συντρέχουν και οι λοιπές προϋποθέσεις για την αστική ευθύνη του κράτους. Το δικαίωμα για αποζημίωση κρίνεται ανάλογα με τις ειδικότερες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης από τα αρμόδια διοικητικά δικαστήρια».