«Μια ολιγαρχία ακραίου πλούτουαπειλεί τη δημοκρατία μας»

Επειτα από μισό αιώνα στην κεντρική πολιτική σκηνή των ΗΠΑ και μια πολυτάραχη θητεία στον Λευκό Οίκο, ο 82χρονος απερχόμενος πρόεδρος Τζο Μπάιντεν απηύθυνε χθες την αποχαιρετιστήρια ομιλία του προς το αμερικανικό έθνος από το Οβάλ Γραφείο.

Ηταν μια τελευταία ευκαιρία να περιχαρακώσει την αμφιλεγόμενη πολιτική κληρονομιά του και να απευθύνει ηχηρή προειδοποίηση για αυτό που ονόμασε νέα απειλή για τις ΗΠΑ από ένα αναδυόμενο «τεχνολογικοβιομηχανικό σύμπλεγμα» στην εποχή Τραμπ 2.0.

«Σήμερα διαμορφώνεται στην Αμερική μια ολιγαρχία ακραίου πλούτου, ισχύος και επιρροής, η οποία πραγματικά απειλεί ολόκληρη τη δημοκρατία μας, τα βασικά μας δικαιώματα και την ελευθερία και τη δίκαιη ευκαιρία που θα πρέπει να έχει ο καθένας να ανελιχθεί», τόνισε.

«Οι Αμερικανοί θάβονται σε μια χιονοστιβάδα παραπληροφόρησης και ψευδούς πληροφόρησης που διευκολύνουν την κατάχρηση εξουσίας. Ο ελεύθερος Τύπος καταρρέει. Πυλώνες εξαφανίζονται. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εγκαταλείπουν το fact checking. Η αλήθεια πνίγεται από ψέματα που λέγονται για την εξουσία και το κέρδος».

Αν και δεν κατονόμασε συγκεκριμένα πρόσωπα, ήταν προφανές ότι αναφερόταν στους δισεκατομμυριούχους τεχνοολιγάρχες που πλαισιώνουν τη δεύτερη προεδρία Τραμπ, με πρώτο τη τάξει τον πλουσιότερο άνθρωπο του πλανήτη, τον Ιλον Μασκ.

Περίοπτη θέση

Μαζί με αυτόν, εξάλλου, περίοπτη θέση στην τελετή ορκωμοσίας του Τραμπ, τη Δευτέρα, θα έχουν ο Τζεφ Μπέζος της Amazon και ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ της Meta, ενώ πλήθος ξένων ακροδεξιών ηγετών και πολιτικών – τόσο από τη Λατινική Αμερική, όσο κυρίως από την Ευρώπη – κατακλύζει τη λίστα προσκεκλημένων, από την οποία, αντίθετα, λάμπουν διά της απουσίας τους οι δημοκρατικοί ηγέτες παραδοσιακών συμμάχων των ΗΠΑ: του Ηνωμένου Βασιλείου, του Καναδά, της ΕΕ.

Σε αυτό το δυστοπικό φόντο, ο Τζο Μπάιντεν συνέστησε όψιμα «αντίδοτα» για τις ΗΠΑ. Ζήτησε αυστηρότερο έλεγχο της πολιτικής χρηματοδότησης, υψηλότερους φόρους στους δισεκατομμυριούχους, όριο 18ετούς θητείας για τα μέλη του Ανώτατου Δικαστηρίου, συνταγματική μεταρρύθμιση ώστε οι πρόεδροι των ΗΠΑ να μην έχουν ασυλία «από τη διάπραξη εγκλημάτων».

Κουτσή πάπια

Μέγα ερώτημα βέβαια παραμένει εάν και πόσα ευήκοα ώτα βρίσκουν επισημάνσεις σαν και αυτές από έναν αντιδημοφιλή πρόεδρο, ο οποίος φαντάζει εδώ και μήνες απερχόμενος – μεταξύ άλλων ων «κουτσή πάπια» -, ενώ μόλις προ διμήνου η πλειοψηφία των αμερικανών ψηφοφόρων επέλεξε τελικά να δώσει στον προκάτοχο και τώρα διάδοχό του στον Λευκό Οίκο, έναν καταδικασθέντα εγκληματία, πολιτικό «συγχωροχάρτι».

Στα 17 λεπτά που διήρκεσε η ομιλία του, δε, ο Τζο Μπάιντεν δεν έδειξε καν σημάδια αυτοκριτικής. Δεν είπε τίποτα για τον πληθωρισμό – που επί θητείας του έφτασε σε ύψη ρεκόρ -, για τη μεταναστευτική κρίση ή για το γεγονός ότι επέμενε μέχρι το «παρά ένα» στη δεύτερη προεδρική υποψηφιότητά του, για μια ρεβάνς με τον Ντόναλντ Τραμπ που τελικά κατέληξε με τον ίδιο εκτός κούρσας και τον Ρεπουμπλικανό αντίπαλό του σε θριαμβευτική επιστροφή στον Λευκό Οίκο.

Ο «Γενοκτόνος Τζο»

Τώρα ο Τραμπ επανέρχεται αποφασισμένος να «ξηλώσει» εμβληματικές πολιτικές της προεδρίας Μπάιντεν – από την οικονομία μέχρι την περιβαλλοντική πολιτική – και να βάλει ανεξίτηλη την προσωπική MAGA «σφραγίδα» του στην εξωτερική πολιτική, κλέβοντας ακόμη και τα «φώτα» από τον «Γενοκτόνο Τζο» (όπως πολλοί αποκαλούν τον απερχόμενο πρόεδρο για την πλήρη στήριξή του στο Ισραήλ) στην τελευταία διπλωματική νίκη που διεκδικεί ο Μπάιντεν: τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα.

Τώρα, με τη μία και μοναδική θητεία του στον Λευκό Οίκο να φαντάζει ως «παρένθεση» ανάμεσα στις δύο προεδρίες Τραμπ, ο Τζο Μπάιντεν ελπίζει ότι η Ιστορία θα τον κρίνει ευνοϊκά και ότι τελικά θα τον δικαιώσει.

Και κάπως έτσι, υπογραμμίζοντας την πίστη του στη δημοκρατία και στους θεσμούς της, αποχαιρέτησε τους συμπατριώτες του. «Τώρα», τόνισε, «είναι σειρά σας να σταθείτε φρουροί» του έθνους.