Τα Χριστούγεννα επιβεβαίωση της αρχής της πολυπολιτισμικότητας

Τα Χριστούγεννα είναι για κάθε χριστιανό μια μεγάλη θρησκευτική και συγχρόνως κοσμική γιορτή. Για τους μη θρησκευόμενους ή μη χριστιανούς, που κατοικούν σε ανοιχτές κοινωνίες, είναι επίσης μια μεγάλη, κοσμική γιορτή. Η ανοιχτή κοινωνία αναγνωρίζει την ανεξιθρησκία, δηλαδή το δικαίωμα κάθε ατόμου να συντάσσεται με οποιοδήποτε θρησκευτικό δόγμα ή να μη θρησκεύεται καθόλου. Αυτό το δικαίωμα δεν αναγνωρίζεται σε κλειστές κοινωνίες όπου η θρησκεία είναι συλλογική υπόθεση και καταδιώκεται ή ταλαιπωρείται όποιος δεν πιστεύει ή δεν συμμετέχει στα συλλογικά θρησκευτικά δρώμενα.

Το σπουδαίο με την ανοιχτή κοινωνία είναι ότι ο καθένας μπορεί αυτόνομα και ανεμπόδιστα να γιορτάζει ή να θεωρεί τη γιορτή των Χριστουγέννων πρωτίστως θρησκευτική και δευτερευόντως κοσμική ή το αντίστροφο –  αποκλειστικά θρησκευτική ή αποκλειστικά κοσμική ή και να μην τη λογαριάζει ως γιορτή. Η δυνατότητα αυτή παρέχεται σε μια ανοιχτή κοινωνία όχι απλώς επειδή οι νόμοι θεσπίζουν την ανεξιθρησκία, αλλά και επειδή οι άνθρωποι είναι εθισμένοι στο να ανέχονται το αλλότριο, να παίρνουν αποστάσεις από αυτό που δεν ακολουθούν, χωρίς να έχουν επιθετική ή προσβλητική συμπεριφορά προς εκείνους που το ακολουθούν – και αντιστρόφως.

Αυτό είναι το θετικό νόημα της πολυπολιτισμικότητας της ανοιχτής κοινωνίας: η δεκτικότητα για πλήθος πολιτιστικών παραδόσεων οι οποίες είναι συμβατές με το θεσμικό πλαίσιο που παρέχει η δημοκρατία. Εχουμε ανοχή και καλή προαίρεση απέναντι στο αλλότριο, για θρησκείες και παραδόσεις που ανήκουν σε πολιτισμικό πλαίσιο που διαφέρει από το δικό μας.  Η ανοιχτή κοινωνία είναι καθεστώς πολιτισμικής πολυμέρειας, το ευρύτερο πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται ο χριστιανισμός και οι γιορτές του – που ασφαλώς περιλαμβάνουν και τα Χριστούγεννα. Ομως τα Χριστούγεννα έχουν γίνει εδώ και πολλά χρόνια παγκόσμια γιορτή – ανεξαρτήτως θρησκεύματος ή κουλτούρας. Εχει αποσυνδεθεί – για πολλούς – ο εορτασμός των Χριστουγέννων από το αρχικό θρησκευτικό τους νόημα. Είναι μια μεγάλη γιορτή για μεγάλους και μικρούς. Ο «Αϊ-Βασίλης» ή «Santa Claus» ή «Père Noel», «Papá Noel» «Weihnachtsmann» κ.λπ. έρχεται με τα δώρα του και εμφανίζεται με την κόκκινη στολή του παντού: στη Νέα Υόρκη, στη Βαρσοβία, στη Μελβούρνη, στη Μπανγκόκ, στο Τόκιο, στη Μόσχα.

Με αυτή την έννοια, τα Χριστούγεννα αποτελούν επιβεβαίωση και όχι παράβαση της αρχής της πολυπολιτισμικότητας που διέπει τον πολιτισμό της ανοιχτής κοινωνίας. Είναι ψευδεπίγραφη μια μορφή «πολυπολιτισμικότητας» στο όνομα της οποίας πρέπει να αντικαθίσταται η ευχή «Merry Christmas» με την ευχή «Happy Holidays» για να μη θιγούν όσοι δεν είναι χριστιανοί. Ερώτημα: προσβάλλεται ένας χριστιανός αν κάποιος εκφράσει μια μουσουλμανική ή εβραϊκή ευχή;

Από τη στιγμή που τα Χριστούγεννα έχουν καταστεί παγκόσμια γιορτή, στο πλαίσιο μιας οικουμενικής πολιτιστικής πολυμέρειας, χωράνε και τα σύμβολα, οι γιορτές και οι δοξασίες του χριστιανισμού, από τη στιγμή που αποτελεί σημαντικό στοιχείο της κουλτούρας μας. Είναι εντελώς παράλογη η αξίωση – για χάρη μιας κακώς νοούμενης πολυπολιτισμικότητας – να συμμορφωθούμε στη… μη ανοχή ορισμένων για τις εκδηλώσεις της δικής μας παράδοσης. Αυτή την αξίωση προβάλλουν οι ζηλωτές της πολιτικής κορεκτίλας και της κουλτούρας woke. Τους ευχόμαστε – μέρες που είναι – καλά Χριστούγεννα και καλή χρονιά, ζητώντας τους να βάλουν στη θέση αυτής της ευχής μας ό,τι άλλο λαχταράει η καρδιά τους!