Η επίγευση μιας συζήτησης

Η συζήτηση για τον προϋπολογισμό δεν παύει να είναι μια κεντρική κοινοβουλευτική συζήτηση. Συνιστά συμβολική επιβεβαίωση της ψήφου εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση. Παρέχει πεδίο για μια δημόσια αντιπαράθεση για το παρόν και το μέλλον των πολιτικών πραγμάτων. Δίνει βήμα για μια τοποθέτηση για τα μείζονα, όπως έχουμε στη μνήμη ή στη μελέτη μας τις αντίστοιχες συζητήσεις των μεγάλων πολιτικών της Μεταπολίτευσης. Τι κυριάρχησε λοιπόν στη συζήτηση της περασμένης εβδομάδας; Και τι επίγευση μας άφησε;

Η συζήτηση είχε αντικείμενο. Τη σημάδεψαν όμως οι εξαγγελίες της κυβερνήσεως για ενστόλους, χαμηλοσυνταξιούχους και για τις προμήθειες των τραπεζών. Νομίζω θα ήταν μεμψίμοιρο να τις απαξιώσουμε ως χριστουγεννιάτικους μποναμάδες (bonamanu=φιλοδώρημα). Εχουν στόχευση και λογική. Εχουν και στενά πολιτική στόχευση. Η κυβέρνηση προσπάθησε να δείξει ότι μπορεί να συνομιλεί με την αντιπολίτευση (πβλ. τις προτάσεις που διατύπωσε ο Ν. Ανδρουλάκης στο θέμα των τραπεζών) και ότι δεν αδιαφορεί για την εσωκομματική πίεση. Η γενικότερη εικόνα που θέλησε να δείξει είναι η κανονικότητα και τα οφέλη που προκύπτουν από αυτή. Τα οποία και διανέμονται.

Αυτή είναι η μία όψη των πραγμάτων. Δεν πρέπει να αγνοηθεί, αλλά ούτε και να υπερτιμηθεί. Γιατί καθώς η κοινοβουλευτική αντιπαράθεση ετοιμάζεται να δώσει τη θέση της στη χριστουγεννιάτικη ανάπαυλα, καταλείπεται μια επίγευση υπόκενη. Μια αδιόρατη αίσθηση ότι δεν έχουμε μπροστά μας κάποια μεγάλη πρόκληση που απαιτεί σφρίγος. Και αυτό επιτείνεται από τη λογική του μερίσματος της κανονικότητας. Από την αντίληψη ότι ελέγχουμε πλέον τον χρόνο και αυτός μας δίνει το επίδομα των 100 ευρώ.

Δεν θέλουμε να παρεξηγηθούμε. Η κανονικότητα είναι σαφώς προτιμότερη από όσα η χώρα γνώρισε την προηγούμενη δεκαετία. Και αυτό έχει εκλογικά αξιολογηθεί. Αλλά νομίζω ότι σιγά σιγά αδειάζει η κλεψύδρα αυτού του επιχειρήματος. Η χώρα δεν έχει επανέλθει στο βιοτικό επίπεδο προ της κρίσης, δεν έχει αναστραφεί η εσωτερική υποτίμηση, ούτε έχουν αναληφθεί μείζονες διαρθρωτικές πρωτοβουλίες για να αλλάξει το Δημόσιο ή η δομή του παραγωγικού μας μοντέλου. Αυτά είναι τα μείζονα. Οι προμήθειες των τραπεζών, για παράδειγμα, είναι ένδειξη ενός προβλήματος, δεν είναι το πρόβλημα αυτό καθαυτό. Η ανταγωνιστικότητα είναι το πρώτο πρόβλημα. Και η αδιαφορία στην κοινωνική ευθύνη το συνοδό. Και αν η κλιματική αλλαγή απαιτεί θυσίες, πρέπει να σκεφτούμε πώς θα είναι οικονομικά και κοινωνικά βιώσιμες. Αλλιώς θα ακολουθούμε τα προβλήματα, διαχειριζόμενοι τον χρόνο και τη φθορά του.

Ο Νίκος Παπασπύρου είναι αν. καθηγητής
στη Νομική Σχολή (ΕΚΠΑ)