Δικαίωμα και υποχρέωση

Το Σύνταγμα δεν αφήνει περιθώρια. Εστιάζει στον βουλευτή και στην ιερή προσωπική σχέση με τους εκλογείς του. Αυτή αποτελεί την εκδήλωση της λαϊκής θέλησης κι έμπρακτη έκφραση της λαϊκής κυριαρχίας (άρθ. 52 ). Την ελευθερία αυτή την πραγματώνουν οι βουλευτές με τις ελεύθερες επιλογές τους (άρθ. 60 Σ. περί ψήφου κατά συνείδηση). Δεν υπόκεινται σε κανενός είδους πίεση, ούτε καν από το κόμμα μέσω του οποίου αναδείχθηκαν. Αν τυχόν διαγραφούν, εκδιωχθούν κ.λπ., διατηρούν ακέραιη τη βουλευτική τους ιδιότητα. Αυτά τα λέει όχι μόνο η θεωρία, αλλά κι η πράξη της καθημερινής νομοθέτησης και του εκλογοδικείου/ΑΕΔ.

Ιστορικά, αυτή η πρόβλεψη διασφάλισε 50 χρόνια πολιτικής ομαλότητας κι εφαρμόστηκε σε εκατό τουλάχιστον περιπτώσεις, περιλαμβανομένων εκείνων του τελευταίου έτους. Προηγήθηκαν προσχωρήσεις στη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ μετά τη διάλυση της ΕΔΗΚ, αποχωρήσεις Αρσένη, Τρίτση κ.ά., πτώση κυβέρνησης Μητσοτάκη, αποχωρήσεις μνημονιακές από το ΠΑΣΟΚ, τη ΝΔ και τον ΣΥΡΙΖΑ. Επρόκειτο άραγε για αργυρώνητους που προσομοίαζαν στους αποστάτες των Ιουλιανών; Δεν το νομίζω, δεδομένου ότι πολλοί εξ αυτών υπουργοποιήθηκαν ή πρωθυπουργοποιήθηκαν, είτε επέστρεψαν είτε ευδοκίμησαν σε άλλα κόμματα. Οι ανιστόρητες παρομοιώσεις είναι ανάξιες σχολιασμού.

Οσον αφορά τώρα στο πολιτικό ήθος και στη συνείδηση (κομματικά καταστατικά, κώδικες δεοντολογίας κ.λπ.) οι κρίσεις ποικίλλουν, στις συνήθεις περιπτώσεις. Η δική μας περίπτωση είναι, όμως, όλως ασυνήθης, διότι προηγήθηκε καλπονοθεία μαζική, δημόσια και προμελετημένη. Είναι φαιδρό το να ασχολούνται με λεπτά θέματα συνταγματικού φιλελευθερισμού όσοι δεν εκπλήρωσαν το στοιχειώδες καθήκον της δημοκρατίας, δηλαδή τις ελεύθερες και τίμιες εκλογές. Είναι λοιπόν καθήκον η υπεράσπιση της Δημοκρατίας κι όχι δικαίωμα με διακριτική ευχέρεια. Δικαίωμα είναι π.χ. το να πας ή όχι στο Κίνημα Δημοκρατίας, αλλά το να φύγεις από το μόρφωμα των πραξικοπηματιών είναι υποχρέωση! Αλλιώς είσαι ρίψασπις.