Κόμματα και μονωδίες

Τα κόμματα έχουν κρίσιμο ρόλο τόσο στην εκλογική διαδικασία, όσο και στη γενικότερη λειτουργία του πολιτεύματος. Ομως ο βουλευτής, αν και εκλέγεται με ορισμένο κόμμα, εκπροσωπεί τον λαό. Εχει απεριόριστη ελευθερία γνώμης και ψήφου και τυχόν παραίτηση είναι προσωπικό του δικαίωμα (άρθρο 60 του Συντάγματος). Συνεπώς, επαφίεται στη δική του κρίση η αποχώρηση ή η ένταξη σε νέα κοινοβουλευτική ομάδα, και δεν φέρει καμία νομική υποχρέωση να παραδώσει την έδρα. Αυτή την ισορροπία χαράσσει το Σύνταγμα.

Παράλληλα όμως, ο βουλευτής οφείλει λόγο για τις επιλογές του. Εχει λάβει πολιτική εντολή, γιατί η δημοκρατία δεν λειτουργεί ερήμην του λαού. Οφείλει να εξηγήσει γιατί είναι πολιτικώς αδύνατη η εκπλήρωση της εντολής στο κόμμα του. Και αν είναι βουλευτής επικρατείας, έχει και δεοντολογικό ζήτημα. Από την άλλη, για να τηρούμε το μέτρο της κρίσης, η εύκολη χρήση της μομφής της αποστασίας ευτελίζει βαθύτατα ατιμωτικές συμπεριφορές, που έχει γνωρίσει ο τόπος στο παρελθόν.

Στα σημερινά, ο βουλευτής πρωτίστως οφείλει να εξηγεί πειστικά πώς οι επιλογές του συμβάλλουν στην αξιόπιστη και συνεκτική λειτουργία της αντιπολίτευσης. Τα κόμματα συνθέτουν προτιμήσεις του εκλογικού σώματος, δεν είναι μονωδίες αστέρων με τους ακολούθους τους. Και η πολιτική αντιπαράθεση πρέπει να είναι σαφής και εστιασμένη. Μία Βουλή με δέκα αντιπολιτευτικά κόμματα και δύο ντουζίνες ανεξάρτητους είναι η χαρά της εκάστοτε κυβέρνησης.