Το θαλάσσιο εμπόριο άλλαξε ρότα {LF}με επιπτώσεις {LF}στα λιμάνια

Ηταν 19 Νοεμβρίου 2023 όταν εμφανίστηκαν οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα με την επίθεση για πρώτη φορά σε πλοίο και συγκεκριμένα στο «Galaxy Leader» μεταφοράς οχημάτων, οι ναυτικοί του οποίου κρατούνται ακόμη όμηροι. Εκτοτε ο περιφερειακός οργανισμός ασφαλείας Maritime Trade Operations του Ηνωμένου Βασιλείου μετρά 133 επιθέσεις σε πλοία, τέσσερις αθώους ναυτικούς νεκρούς, δύο πλοία που βυθίστηκαν και δεκάδες με ζημιές από τις ρουκέτες.

Παράλληλα το θαλάσσιο εμπόριο άλλαξε ρότα, με τα πλοία να επιλέγουν να φτάνουν στη Δύση μέσω του γύρου της Αφρικής εγκαταλείποντας τη Διώρυγα του Σουέζ, με επιπτώσεις στα λιμάνια της Βόρειας Ευρώπης αλλά και της Μεσογείου και ιδιαίτερα του Πειραιά, που από πρώτο λιμάνι στην έξοδο από το Σουέζ στη Μεσόγειο, μεταβλήθηκε σε τελευταίο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα φορτία μεταφόρτωσης. Ως αποτέλεσμα αυτής της αλλαγής στα δρομολόγια ο Πειραιάς φαίνεται ότι κινδυνεύει να υποχωρήσει το 2024 στην έκτη θέση μεταξύ των μεγαλύτερων λιμανιών της Ευρώπης, από την τέταρτη όπου ήταν το 2023.

Η έκρυθμη κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα αποτυπώνεται στα αποτελέσματα διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων στα μεγαλύτερα λιμάνια της ΕΕ. Ειδικότερα το Ρότερνταμ, το μεγαλύτερο λιμάνι της Ευρώπης, ανακοίνωσε για το εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2024 αύξηση κατά 2,2% στη διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων, στα 10,4 εκατ. teus. Η αύξηση αυτή οφείλεται, όπως σημειώνει η διοίκησή του, στην άνοδο των καταναλωτικών δαπανών στην Ευρώπη αλλά και στις αβεβαιότητες λόγω των αναδρομολογήσεων γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, οι οποίες έφεραν «πιο μπροστά» τον εφοδιασμό των αγορών για τα Χριστούγεννα, στο μέσον του καλοκαιριού. Μάλιστα τον Σεπτέμβριο, ήδη η τάση αντιστράφηκε καθώς ορισμένα δρομολόγια εξετράπησαν μέσω άλλων λιμένων. Ως εκ τούτου, οι όγκοι στο Ρότερνταμ ήταν χαμηλότεροι αυτόν τον μήνα, αλλά συνολικά το εννεάμηνο παρέμεινε θετικό, σύμφωνα με τη διοίκησή του.

Το δεύτερο σε διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων λιμάνι της Ευρώπης, η Αμβέρσα (μαζί με τη γειτονική Μπριζ), κατέγραψε κατά τους πρώτους εννέα μήνες άνοδο 6,8% στη συνολική διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων, στα 10.152.000 teus, μια ανάσα από το Ρότερνταμ.

Κόμβοι μεταφόρτωσης

Αντιθέτως το μεγαλύτερο λιμάνι της Γερμανίας και τρίτο στην ΕΕ, το Αμβούργο, με 5,8 εκατ. teus (μείωση -0,4%) στο εννεάμηνο, παρέμεινε σχεδόν στα ίδια επίπεδα με πέρυσι. Η αδύναμη γερμανική οικονομία εξακολουθεί να επηρεάζει τη συνολική διακίνηση στο λιμάνι ενώ η τεταμένη πολιτική συγκυρία με τον πόλεμο στην Ουκρανία και οι επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα απλώς επιδεινώνουν την κατάσταση, τονίζει η διοίκησή του. Ενας μεγαλύτερος αριθμός δυτικών λιμένων χρησιμοποιήθηκαν ως κόμβοι μεταφόρτωσης για τον όγκο εμπορευμάτων Ασίας – Μεσογείου λόγω της προσωρινής αναδρομολόγησης των πλοίων γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, αλλά το Αμβούργο δεν επωφελήθηκε από αυτή την εξέλιξη, προσθέτει.

Το λιμάνι της Βαλένθια, που όπως ανακοίνωσε επανήλθε στην κανονικότητα μετά τις πλημμύρες, το εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου κατέγραψε αύξηση της διακίνησης containers στα 4.127.863 teus, έναντι 3.585.152 teus, το αντίστοιχο διάστημα του 2023, σημειώνοντας άνοδο 15,14% και ανεβαίνοντας στην τέταρτη θέση μεταξύ των μεγαλύτερων λιμανιών της Ευρώπης, ενισχύοντας λόγω Ερυθράς Θάλασσας τον ρόλο του ως κέντρου διανομής της κίνησης εισαγωγών/εξαγωγών και μεταφορτώσεων.

Το λιμάνι του Πειραιά δέχεται αυτό τον χρόνο έντονες πιέσεις με τη συνολική διακίνηση το δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2024 να είναι κάτω από 4 εκατ. teus, στα 3,96 εκατ. teus, έναντι 4,3 εκατ. teus πέρυσι την ίδια περίοδο (περίπου -7%). Ο προβλήτας Ι που διαχειρίζεται άμεσα ο ΟΛΠ έχει άνοδο 6% σε σύγκριση με πέρυσι, στα 465.000 teus. Οι άλλοι δύο προβλήτες (ΙΙ και ΙΙΙ) που τους διαχειρίζεται η ΣΕΠ (Cosco Shipping Ports) διακινήθηκαν 3,498 εκατ. teus, έναντι 3,844 εκατ. teus το αντίστοιχο διάστημα του 2023).

Τέλος, το ισπανικό λιμάνι της Αλγεσίρας ανέφερε για το διάστημα Ιανουαρίου – Οκτωβρίου αυξημένη διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων κατά 0,34%, στα 3.966.098 teus, που σημαίνει ότι αν συνεχιστεί η τάση αυτή θα περάσει τον Πειραιά που θα υποχωρήσει στην έκτη θέση στην Ευρώπη μεταξύ των μεγαλύτερων λιμανιών της ΕΕ.