Παιχνίδια προεδρικής εκλογής

Το 1985 ο Ανδρέας Παπανδρέου, με την πρόταση να εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας ο Χρήστος Σαρτζετάκης, δημιούργησε ένα πολιτικό και επικοινωνιακό γεγονός που αναστάτωσε την πολιτική ζωή της χώρας. Είναι ενδιαφέρον ότι η ένταση που δημιουργήθηκε τότε συνέπεσε και με την αφαίρεση αρμοδιοτήτων από τον Πρόεδρο. Την ώρα δηλαδή που ο θεσμός αποδυναμωνόταν, το πρόσωπο αποκτούσε μεγάλη συμβολική αξία!

Εκτοτε δεν είχαμε δράματα αλλά προσεκτικές συναινετικές επιλογές (Στεφανόπουλος, Παπούλιας) που απολάμβαναν υψηλή δημοτικότητα και τιμούσαν τη θέση με τη μετρημένη συμπεριφορά τους.

Η επιλογή Παυλόπουλου από τον ΣΥΡΙΖΑ είχε και πάλι μια συμβολική διάσταση. Ηταν ένα άνοιγμα στο κοινό της λαϊκής Δεξιάς που νοσταλγούσε τα ωραία χρόνια των διορισμών στο Δημόσιο και τον παραδοσιακό πατριδοθρησκευτικό λόγο. Οχι τυχαία, συμβολική κίνηση που μέτρησε υπέρ του Κυριάκου Μητσοτάκη στη συνέχεια ήταν η άρνησή του να τον ψηφίσει.

Ο Μητσοτάκης ως Πρωθυπουργός πια, έκανε μια πρόταση-έκπληξη: τη δικαστή Κατερίνα Σακελλαροπούλου, που δεν ήταν πρόσωπο με εμπειρία στην άσκηση πολιτικής αλλά είχε φιλελεύθερες πολιτικές θέσεις ιδιαίτερα στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σηματοδοτούσε επομένως ένα άνοιγμα προς τον χώρο της Κεντροαριστεράς. Και σε αυτή την περίπτωση πάντως η ονοματολογία που είχε προηγηθεί και η συζήτηση που γινόταν αξιοποιήθηκε επικοινωνιακά, ώστε να δημιουργηθεί ενδιαφέρον στην κοινή γνώμη. Επέλεξε να ανακοινώσει την επιλογή του χωρίς να έχει προετοιμάσει το έδαφος δημόσια (π.χ. με συζητήσεις με άλλα κόμματα). Διάλεξε μια γυναίκα με προοδευτικές αντιλήψεις και αξιοποίησε τον συμβολισμό της επιλογής του.

Σήμερα η πλευρά του κόμματός του που επιθυμεί να τον δει να στρίβει δεξιότερα, έχει ανοίξει το θέμα για να τον πιέσει. Ο ίδιος θα μπορούσε εύκολα να το κλείσει με μια δήλωση: «Η χώρα έχει μια πολύ καλή Πρόεδρο. Δεν βλέπουμε λόγο να αλλάξει». Δεν το έχει κάνει, λέγοντας πως είναι νωρίς για να πάρει θέση. Αυτό βέβαια δεν οδηγεί σε κλείσιμο της συζήτησης – ίσα ίσα τη φουντώνει αφού αφήνει περιθώριο να μην ανανεωθεί η θητεία της σημερινής Προέδρου.

Από την άλλη, αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης θέλει να στείλει μήνυμα ότι επιμένει στην κεντρώα πολιτική του, τότε γιατί να μην προτείνει ανανέωση της θητείας της;

Αφήνοντας να γίνεται συζήτηση και να πέφτουν ονόματα στο τραπέζι, ο Πρωθυπουργός δείχνει αναποφάσιστος. Και η αναποφασιστικότητα αυτή δεν εκλαμβάνεται ως δυσκολία να διαλέξει πρόσωπο αλλά να αποφασίσει ποια πορεία (δεξιότερα ή προς το Κέντρο) θα ακολουθήσει. Και επειδή ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν μας έχει συνηθίσει σε επικοινωνιακά λάθη, που αδυνατίζουν την εικόνα του, υποθέτουμε ότι πράγματι έχει πολλά να σταθμίσει πριν αποφασίσει. Από το ενδεχόμενο να δει να εκδηλώνεται δυσαρέσκεια από βουλευτές του κόμματός του μέχρι να κάνει τελικά μια επιλογή που δεν θα ταιριάζει με το φιλελεύθερο προφίλ του. Και σε όλο αυτό το περιβάλλον, η αντιπολίτευση απουσιάζει. Ούτε από εκεί ακούγεται μια πρόταση ανανέωσης της θητείας της Προέδρου, που θα έδινε μια καλή ευκαιρία στον Πρωθυπουργό να τη στηρίξει για λόγους συναίνεσης. Παιχνίδια λοιπόν από όλες τις πλευρές με έναν σημαντικό – έστω και σε συμβολικό επίπεδο – θεσμό.

Ο Χάρης Γούλιος είναι επικοινωνιολόγος,
διευθυντής Μάρκετινγκ του Mega