Η δράση για το κλίμα πρέπει να υπερβαίνει την πολιτική

Η φετινή Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP29) στο Μπακού πραγματοποιείται σε ένα ταραχώδες γεωπολιτικό σκηνικό. Εκτός από τη μετατόπιση των στρατηγικών συμμαχιών, των εμπορικών εντάσεων και των βίαιων συγκρούσεων, η «χρονιά των εκλογών» εγκαινίασε μια περίοδο έντονης πολιτικής ρητορικής και οδήγησε σε κυβερνητικές αλλαγές. Αλλά αυτό δεν πρέπει να μας αποσπά την προσοχή από την τρέχουσα κατάσταση του πλανήτη και την πραγματική οικονομία. Οι επιπτώσεις και το κόστος της κλιματικής αλλαγής αυξάνονται. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα, από τυφώνες στην Καραϊβική έως καταστροφικές πλημμύρες στην Ευρώπη και ξηρασίες στον Αμαζόνιο, γίνονται πιο συχνά και έντονα, ενισχύοντας τον κίνδυνο οικονομικής αστάθειας, ειδικά στις πιο ευάλωτες και υπερχρεωμένες χώρες του κόσμου.

Ταυτόχρονα, μια ενεργειακή επανάσταση βρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη: η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αυξάνεται εκθετικά και οι ετήσιες επενδύσεις σε καθαρές πηγές ενέργειας υπερβαίνουν πλέον κατά πολύ αυτές στα ορυκτά καύσιμα. Οι πολίτες και οι εταιρείες συνειδητοποιούν επίσης όλο και περισσότερο την ανάγκη να επενδύσουν στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Η πιο πρόσφατη έρευνα του Ομίλου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για το κλίμα δείχνει ότι το 94% των Ευρωπαίων και το 88% των Αμερικανών υποστηρίζουν μέτρα προσαρμογής, ενώ περίπου οι μισοί από τους ερωτηθέντες λένε ότι τέτοια μέτρα πρέπει να αποτελούν εθνική προτεραιότητα.

Επιπλέον, η οικονομική ανάπτυξη αποσυνδέεται γρήγορα από τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, λόγω των ανακαλύψεων και της καινοτομίας στην παραγωγή καθαρής ενέργειας και στις τεχνολογίες απόδοσης που συμβάλλουν στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και ενισχύουν τον ανταγωνισμό. Η Ευρωπαϊκή Ενωση υπήρξε πρωτοπόρος σε αυτόν τον τομέα, μειώνοντας τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (GHG) κατά περισσότερο από το ένα τρίτο από το 1990, περίοδο κατά την οποία η οικονομία της αναπτύχθηκε κατά 68%. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προβλέπει ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα καλύψουν σχεδόν το ήμισυ της παγκόσμιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2030. Οι εκπομπές από την ΕΕ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις περισσότερες προηγμένες οικονομίες μειώνονται ακόμη και όταν η οικονομική τους παραγωγή αυξάνεται.

Επειτα από χρόνια προειδοποιήσεων και εκκλήσεων για δράση, τελικά υπάρχουν ενδείξεις ότι η πράσινη μετάβαση έχει αλλάξει ταχύτητα. Ο λόγος είναι απλός: η καθαρή ενέργεια είναι πλέον φθηνότερη και πιο αποδοτική από τα ορυκτά καύσιμα, σε μεγάλο βαθμό λόγω της βελτιωμένης αποθηκευτικής ικανότητας των μπαταριών. Ως αποτέλεσμα, το σωστό που πρέπει να κάνουμε για τον πλανήτη μας είναι τώρα και το πιο έξυπνο πράγμα που πρέπει να κάνουμε για τις οικονομίες μας. Κάθε δολάριο που επενδύεται στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και την ανθεκτικότητα μπορεί να εξοικονομήσει από 5 έως 7 δολάρια όσον αφορά το κόστος μελλοντικών καταστροφών, για να μην αναφέρουμε τις ζωές και τα προς το ζην.

Αλλά μια επιτυχημένη μετάβαση είναι αυτή που είναι ταυτόχρονα γρήγορη και δίκαιη, διασφαλίζοντας ότι κανείς δεν θα μείνει πίσω. Οι αναπτυσσόμενες χώρες και τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος είναι πιο ευάλωτα στους κινδύνους της υπερθέρμανσης του πλανήτη και στον αντίκτυπο των πολιτικών για την πράσινη μετάβαση. Ως εκ τούτου, η ΕΤΕπ αυξάνει το μερίδιό της στις πράσινες επενδύσεις εκτός ΕΕ, υποστηρίζοντας μικρά νησιωτικά κράτη στην πρώτη γραμμή της κλιματικής αλλαγής, χρηματοδοτώντας ανθεκτικές υποδομές σε όλο τον κόσμο και ενισχύοντας την παγκόσμια αγορά πράσινων ομολόγων.

Η παγκόσμια συνεργασία είναι ο μόνος τρόπος για να συντελεστεί ο μετασχηματισμός σε πλανητική κλίμακα. Η πράσινη μετάβαση βρίσκεται σε εξέλιξη, εν μέρει χάρη στις κοινές μας προσπάθειες. Ωστόσο, πρέπει να συνεχίσουμε, βασιζόμενοι στα υπάρχοντα διεθνή φόρα και στα πλαίσια λήψης αποφάσεων, για να βρούμε λύσεις αμοιβαία επωφελείς που ενισχύουν την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την ευημερία όλων των χωρών.

Η Νάντια Καλβίνιο είναι πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων