Συνέντευξη… μετά θάνατον με τη Βισουάβα Σιμπόρσκα

Οταν στα τέλη του περασμένου καλοκαιριού, ο κρατικός ραδιοφωνικός σταθμός Off Radio της Κρακοβίας, έκοψε την εβδομαδιαία εκπομπή του Λούκας Ζαλέσκι με συνεντεύξεις θεατρικών σκηνοθετών και συγγραφέων, η εξήγηση που του δόθηκε ήταν η λίγο πολύ αναμενόμενη που αντιμετωπίζουν όλοι οι υπάλληλοι σήμερα: περικοπές λόγω οικονομικής στενότητας. Η απομάκρυνσή του, ωστόσο, μπήκε σε άλλο πλαίσιο όταν ο αντικαταστάτης του που βγήκε στον ραδιοφωνικό αέρα δεν ήταν κάποιος συνάδελφός του αλλά ένα πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης. Η αποκάλυψη της αληθινής ταυτότητας του νέου ραδιοφωνικού παραγωγού έγινε όταν μέσα στις υπόλοιπες «καινοτομίες» που προσέφερε στους ακροατές ήταν και μια «μοναδική» συνέντευξη με ένα είδωλο του πολιτισμού της Πολωνίας, της Βισουάβα Σιμπόρσκα, της βραβευμένης με Νομπέλ ποιήτριας το 1996. Η επιλογή του προσώπου θα ήταν μεγάλη επιτυχία, αν εκείνη ωστόσο βρισκόταν στη ζωή (πέθανε το 2012).

Ο σταθμός χρησιμοποίησε το γνωστό ChatGPT, προκειμένου να παράγει τη συγκεκριμένη συνέντευξη σε ένα σενάριο που όσο κι αν φαίνεται επιστημονική φαντασία, γίνεται δυστυχώς ολοένα και πιο ρεαλιστικό: η σύγχρονη τεχνολογία αντικαθιστά τους ανθρώπους. Σύμφωνα με τους επικεφαλής του σταθμού, η ιδέα για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης προέκυψε στην προσπάθειά τους να τονώσουν την ακροαματικότητα ενός τοπικού ραδιοφώνου που είχε σχεδόν μηδενικό κοινό. Εκτός από τη Σιμπόρσκα που ανέστησαν κυριολεκτικά, βγάζοντας ηχητικά αποσπάσματα από τη συνέντευξή της, σχεδίαζαν επίσης να κάνουν κάτι αντίστοιχο και με άλλες σημαντικές προσωπικότητες της χώρας που δεν ζουν, όπως ο Γιούζεφ Πιουσούτσκι, ο ηγέτης της Πολωνίας όταν κέρδισε την ανεξαρτησία της το 1918.

Οσο κι αν είναι κατακριτέα η συγκεκριμένη πρωτοβουλία και προκάλεσε αντιδράσεις στην Κρακοβία, στην πραγματικότητα απέδωσε. Το Off Radio σε μια νύχτα κέρδισε 8.000 νέους ακροατές, μετά την εισαγωγή τριών εκπομπών με παρουσιαστές τεχνητής νοημοσύνης. Για να κάνουν, βέβαια, οι υπεύθυνοι του σταθμού ακόμα πιο ρεαλιστικό το πλαίσιό τους, φρόντισαν να δώσουν ονόματα και ηλικίες στους ψηφιακούς παρουσιαστές, συστήνοντας στο κοινό την 20χρονη Εμίλια, τον 22χρονο Τζάκουμπ και τον 23χρονο Αλεξ. Φυσικά το βιογραφικό τους συνοδεύτηκε από κατασκευασμένες στον υπολογιστή φωτογραφίες και στοιχεία της προηγούμενης εμπειρίας τους, τοποθετώντας τα στην ιστοσελίδα του σταθμού.

Μέχρι το Κοινοβούλιο

«Εχω μετατραπεί σε ένα τέρας που σκοτώνει τη δουλειά και θέλει να αντικαταστήσει τους πραγματικούς ανθρώπους με άβαταρ», δήλωσε ο Μάριους Μαρσίν Πούλιτ, αρχισυντάκτης στο Radio Krakow, τον κεντρικό σταθμό κάτω από την ομπρέλα του οποίου λειτουργεί το Off Radio, σε μια προσπάθεια να διασκεδάσει με χιούμορ τις εντυπώσεις. Ο ίδιος ισχυρίστηκε πως δεν ήταν ποτέ πρόθεσή του να αντικαταστήσει τους ανθρώπους με μηχανές και πως ο μοναδικός του στόχος ήταν να ζωντανέψει τη ραδιοφωνική συχνότητα, καθιστώντας την πιο θελκτική για τους νεαρούς ακροατές. Στην πραγματικότητα, όμως, δημιούργησε ένα ακανθώδες ζήτημα το οποίο έφτασε μέχρι το Κοινοβούλιο της Πολωνίας, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να φέρει μια νέα νομολογία ώστε να ρυθμίσει τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.