Η Αμερική καλείται πρώτα να βρει την εσωτερική της ισορροπία

Oι διαφωνίες στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών για διάφορα πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα έχουν, διαχρονικά, αποτελέσει βασικές πτυχές της αμερικανικής δημοκρατίας. Μέσα από τις διαφωνίες ισχυροποιήθηκε ο διάλογος και δημιουργήθηκε μια κουλτούρα κοινής αντιμετώπισης των προβλημάτων από Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικανούς. Τα τελευταία οκτώ τουλάχιστον χρόνια, ωστόσο, η αυξανόμενη πόλωση έχει αρχίσει να δίνει τη θέση της στην προσπάθεια αναζήτησης συμβιβασμών.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της καινούργιας τάσης στο αμερικανικό πολιτικό σκηνικό ήταν η προεκλογική περίοδος των τελευταίων μηνών. Οι δύο υποψήφιοι πρόεδροι, η Κάμαλα Χάρις και ο Ντόναλντ Τραμπ, επέλεξαν τις προσωπικές επιθέσεις και τις γενικές υποσχέσεις αντί της έμφασης σε ζητήματα ουσιαστικής πολιτικής. Το αποτέλεσμα αυτού του τρόπου διεξαγωγής της προεκλογικής περιόδου ήταν η ενίσχυση των αντιπαραθέσεων.

Η επόμενη μέρα για τις Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι εξαιρετικά δύσκολη. Πολύ σημαντικά θέματα, όπως η εκτόξευση του αμερικανικού χρέους και η δημιουργία θέσεων εργασίας την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, δεν απασχόλησαν έντονα την αμερικανική κοινή γνώμη τους τελευταίους μήνες. Χωρίς εσωτερική σύμπνοια, είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά τέτοιου είδους προκλήσεις.

Η πόλωση στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών δεν επηρεάζει μόνο τις εγχώριες διεργασίες αλλά και την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό. Διαχρονικά η Αμερική έχει λειτουργήσει ως πρότυπο χάρη στις μεγάλες επιτυχίες της, τη δύναμη της δημοκρατίας της και την ήπια ισχύ της. Και εδώ, ωστόσο, η κατάσταση έχει αρχίσει να αλλάζει δραματικά τα τελευταία χρόνια. Από ευρωπαϊκή οπτική γωνία, υπάρχει ανησυχία πως η κατάσταση δεν είναι εύκολα αναστρέψιμη.

Παρ’ όλα αυτά, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να εντυπωσιάζουν σε πολλούς τομείς. Το υψηλό επίπεδο της επιστημονικής έρευνας, η ενίσχυση της καινοτομίας και τα κέρδη μεγάλων επιχειρήσεων και εταιρειών θυμίζουν πως η υπερδύναμη δεν έφτασε τυχαία στο σημείο να ηγείται του κόσμου. Προφανώς, η κατάσταση του διεθνούς συστήματος είναι σήμερα τελείως διαφορετική συγκριτικά με τα χρόνια μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, αλλά η Αμερική καλείται πρώτα πρώτα να βρει την εσωτερική της ισορροπία, ώστε να συνεχίσει να ηγείται στην παγκόσμια σκακιέρα.

Ο τρόπος διεξαγωγής της προεκλογικής περιόδου δεν δημιουργεί ιδιαίτερη αισιοδοξία για την επόμενη μέρα. Βέβαια, αυτό που τελικά θα μετρήσει είναι η υλοποίηση συγκεκριμένων πολιτικών την επόμενη τετραετία. Μέσα στην τετραετία αυτή, τόσο το κόμμα των Δημοκρατικών όσο και των Ρεπουμπλικανών καλούνται να επιλέξουν μια νέα γενιά πολιτικών με όραμα και διάθεση να αφήσουν πίσω τους την πόλωση και να εμπνεύσουν την αμερικανική κοινωνία δρώντας ενωτικά ενόψει του 2028, όταν θα ξαναγίνουν προεδρικές εκλογές.

Ο Δρ. Γιώργος Ν. Τζογόπουλος είναι λέκτορας στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο της Νίκαιας (Cife), Senior Fellow στο ΕΛΙΑΜΕΠ και αναλυτής στο Κέντρο Στρατηγικών Σπουδών Μπέγκιν – Σαντάτ (BESA).