«Χρειάζονται επειγόντως ευρωπαϊκά αμυντικά έργα»

Ο προσδιορισμός και η ανάπτυξη, επειγόντως, μεγάλων κοινών αμυντικών έργων, όπως μιας «ευρωπαϊκής ασπίδας αεράμυνας», αλλά και η δημιουργία μιας υπηρεσίας ανταλλαγής πληροφοριών της ΕΕ, προβλέπονται στις προτάσεις που παραθέτει ο φινλανδός πρώην πρόεδρος Σάουλι Νιινίστο στην έκθεση για την ενίσχυση της πολιτικής και στρατιωτικής ετοιμότητας της Ευρώπης που παρέδωσε χθες στην πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Στην έκθεση ο φινλανδός αξιωματούχος εκτιμά ότι η ΕΕ θα πρέπει να διαθέσει το 20% του επταετούς προϋπολογισμού της σε όλες τις πτυχές της ευρωπαϊκής ετοιμότητας έναντι κρίσεων και απειλών.

«Το να είσαι επαρκώς προετοιμασμένος για μείζονες απειλές απαιτεί προσέγγιση τύπου ολόκληρης κυβέρνησης» αλλά και «ολόκληρης της κοινωνίας» είπε η Φον ντερ Λάιεν, επισημαίνοντας ότι η έκθεση του Νιινίστο θα βρίσκεται στον πυρήνα της Στρατηγικής της Ενωσης για την ετοιμότητα που θα παρουσιάσουν η νέα Επιτροπή και η νέα υπάτη εκπρόσωπος.

«Οι απειλές δεν σταματούν στα σύνορά μας» είπε ο φινλανδός αξιωματούχος, προσθέτοντας πως «αν δεν κάνουμε ό,τι μπορούμε για τη δική μας ασφάλεια, δεν μπορούμε να περιμένουμε από άλλους να το κάνουν για εμάς», τονίζοντας επίσης ότι κλειδί για την ευρωπαϊκή ετοιμότητα είναι η αμοιβαία εμπιστοσύνη. Τα τελευταία χρόνια η ΕΕ έχει αντιμετωπίσει αρκετές κρίσεις, αλλά δεν είναι ακόμη πλήρως προετοιμασμένη για τα πιο σοβαρά πολυδιάστατα σενάρια κρίσης, αναφέρει ο Νιινίστο στην 165 σελίδων έκθεση.

Ο Νιινίστο προειδοποίησε για δύο βασικά κενά στη στρατηγική ετοιμότητας της ΕΕ, αφενός ​​την έλλειψη σαφούς σχεδίου σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης εναντίον ενός κράτους-μέλους και αφετέρου την απουσία μιας πλήρως επιχειρησιακής ικανότητας της ΕΕ να συντονίζει και να ενεργεί από κοινού σε θεσμικά και επιχειρησιακά σιλό. Κάλεσε την ΕΕ να διαθέσει 20% του προϋπολογισμού της, που είναι 1 τρισ. ευρώ, για επτά χρόνια, στην ασφάλεια και την ετοιμότητα σε κρίσεις.

«Η εδαφική ακεραιότητα και η πολιτική ανεξαρτησία κάθε κράτους-μέλους είναι άρρηκτα συνδεδεμένες. Εάν παραβιαστεί η ασφάλεια ενός κράτους-μέλους ή παραβιαστεί η κυριαρχία του, αυτό αφορά άμεσα τα άλλα 26 και την Ενωση συνολικά» αναφέρει η έκθεση.

Επίσης, προτείνεται να αναπτυχθεί μια «πλήρης υπηρεσία ανταλλαγής πληροφοριών σε επίπεδο ΕΕ που μπορεί να εξυπηρετήσει τόσο τις στρατηγικές όσο και τις επιχειρησιακές ανάγκες». Απαιτείται περισσότερη δουλειά για να «βελτιωθεί το έργο της καταπολέμησης της κατασκοπείας στα θεσμικά όργανα της ΕΕ» είπε ο φινλανδός πρώην πρόεδρος. «Ολοι γνωρίζουμε ότι η συλλογή πληροφοριών είναι πρωτίστως ευθύνη των κρατών-μελών» είπε η Φον ντερ Λάιεν. «Θα πρέπει να βασιστούμε στη βελτίωση της ροής, της συλλογής και ανταλλαγής πληροφοριών» είπε, επισημαίνοντας επίσης ότι έχει αποφασιστεί η ενίσχυση του κέντρου πληροφοριών της ΕΕ στη Στρατηγική Πυξίδα.

Οι συστάσεις του Νιινίστο αφορούν συνολικά οκτώ τομείς. Ο ίδιος ξεχώρισε τέσσερις. Πρώτον, τη διασφάλιση ότι η ΕΕ μπορεί να λειτουργήσει υπό όλες τις περιστάσεις, δεύτερον, να διασφαλιστεί η συμμετοχή των πολιτών, τρίτον, να μην είναι η ΕΕ εύκολος στόχος σε κακόβουλους παράγοντες, ενισχύοντας τις δυνατότητες αποτροπής, και, τέταρτον, να υπάρξει αύξηση των αμυντικών προσπαθειών της ΕΕ και προετοιμασία έναντι μιας επίθεσης σε ένα κράτος-μέλος. Στο πλαίσιο αυτό προτείνει μεταξύ άλλων πλήρη εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Αμυντικής Βιομηχανικής Στρατηγικής, τον προσδιορισμό και την ανάπτυξη, επειγόντως, ενός συνόλου μεγάλων κοινών αμυντικών έργων στηριζόμενων από τις απαραίτητες ad hoc, μακροπρόθεσμες προβλέψεις στον προϋπολογισμό. «Με την επιφύλαξη της συμφωνίας των κρατών-μελών, μια “ευρωπαϊκή ασπίδα αεράμυνας” θα μπορούσε να αποτελέσει ευρωπαϊκό αμυντικό έργο κοινού ενδιαφέροντος, συμβάλλοντας στην ασφάλεια και την άμυνα της ΕΕ και των μελών της, ενισχύοντας παράλληλα την ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση και τη συνεργασία» αναφέρεται στην έκθεση.