«Τοπίο στην ομίχλη» η αγορά το 2024

Θολό και ασαφές μοιάζει το τοπίο στην παγκόσμια αγορά τέχνης. Τουλάχιστον αυτή είναι η εικόνα που διαμορφώνεται από τη νέα έκθεση η οποία φέρει την υπογραφή μιας από τις κορυφαίες εικαστικές διοργανώσεις στον κόσμο, της φουάρ της Βασιλείας (Αrt Basel), υπό την αιγίδα της ελβετικής τράπεζας UBS και αφορά στο 2023 και στο πρώτο εξάμηνο του 2024.

Τα στοιχεία που προκύπτουν από τις απαντήσεις που έδωσαν 3.660 άτομα με τουλάχιστον 1 εκατ. δολάρια σε ρευστά περιουσιακά στοιχεία, από 14 σημεία του πλανήτη, διαπιστώθηκε πως οι πλούσιοι συλλέκτες διέθεσαν κατά μέσο όρο 32% λιγότερα χρήματα το 2023 για την αγορά έργων τέχνης και αντικών, συγκριτικά με τα ποσά του 2022. Σε απόλυτους αριθμούς το 2022 η μέση δαπάνη για την απόκτηση έργων ήταν 532.985 δολάρια, ενώ το ποσό έπεσε στα 363.905 δολάρια για το 2023. Κι ενώ διαπιστώθηκε ότι η περιουσία των εκατομμυριούχων αυξήθηκε ελαφρώς μετά  την πτώση του 2022, η έκθεση αναφέρει ότι το 2024, το ποσοστό που διέθεσαν για την αγορά έργων τέχνης μειώθηκε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, από το υψηλό 24% το 2022 στο 19% πέρυσι και στο 15% το πρώτο εξάμηνο του 2024.

Η πτώση στη μέση δαπάνη οφείλεται κυρίως στη συμπεριφορά των millennials, της ηλικιακής ομάδας μεταξύ 28 και 43 ετών, οι οποίοι αν και το 2022 αναδείχθηκαν πρωταγωνιστές με αγορές αξίας 864.940 δολαρίων, το 2023 διέθεσαν μόλις 395.000 δολάρια. Λαμβάνοντας υπόψη τον μέσο όρο δαπάνης όλων των αγοραστών, η πτώση, όπως σημειώνει η ειδική σε θέματα πολιτιστικής οικονομίας, δρ Κλερ ΜακΑντριου, ιδρύτρια της εταιρείας ερευνητικού και συμβουλευτικού χαρακτήρα Arts Economics, η οποία έχει και την ευθύνη της έκθεσης, είναι πολύ λιγότερο έντονη – από τα 50.165 δολάρια στα 50.000 δολάρια – καθώς η μείωση στη δαπάνη καταγράφηκε κυρίως σε υψηλότερα επίπεδα τιμών. Κατά μέσο όρο οι αγοραστές από την ηπειρωτική Κίνα (περίπου 300 άτομα) ξόδεψαν πάνω από το διπλάσιο από κάθε άλλη περιοχή του πλανήτη κατά το 2023 και το πρώτο εξάμηνο του 2024.

Σε ποσοστό άνω του 75% οι ερωτώμενοι απάντησαν ότι έχουν αποκτήσει τουλάχιστον ένα έργο ζωγραφικής – που είναι και το πλέον δημοφιλές είδος – με έντονο το ενδιαφέρον να καταγράφεται επίσης για τα πολλαπλά, τα έργα σε χαρτί και τις εικαστικές δημιουργίες ανερχόμενων καλλιτεχνών και γυναικών.

Για το υπόλοιπο του τρέχοντος έτους, η έρευνα διαπιστώνει ότι η τροχιά της αγοράς «δεν είναι απολύτως σαφής, με ανάμεικτα σήματα σε διαφορετικούς τομείς». Ωστόσο, δεν υπάρχουν ακόμη αποδείξεις ότι η «επιβράδυνση της ανάπτυξης» στο υψηλότερο άκρο θα σταματήσει, δεδομένου ότι «το επίμονο σκηνικό των γεωπολιτικών εντάσεων, του κατακερματισμού των εμπορικών συναλλαγών, των υψηλών επιτοκίων είναι ορισμένοι από τους παράγοντες που επηρεάζουν τα σχέδια των αγοραστών και των πωλητών».

{T20}24.620 δολάρια για {LF}το προσωπείο του Σίλ{T20}ε

Εννέα – και πλέον – φορές πάνω από την ανώτατη αρχική εκτίμηση πωλήθηκε το νεκρικό προσωπείο του Εγκον Σίλε στη δημοπρασία του οίκου Sloane Street στο Λονδίνο, που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη. Το χάλκινο έργο άλλαξε χέρια προς 24.620 δολάρια, όταν η αρχική εκτίμηση κυμαινόταν από 1.300 έως 2.600 δολάρια. Το προσωπείο κατασκευάστηκε δύο μέρες μετά τον θάνατο του αυστριακού ζωγράφου το 1918 όταν ο νεαρός γλύπτης Γκουστίνος Αμπρόζι, που θαύμαζε τον εξαίρετο πορτρετίστα άνοιξε το φέρετρο, αφαίρεσε τον γιακά και τη γραβάτα του νεκρού και έφτιαξε ένα εκμαγείο του προσώπου του. Εν συνεχεία προχώρησε στη δημιουργία τεσσάρων προσωπείων: ένα για τον εαυτό του, ένα για τη μητέρα του εκλιπόντος, ένα για τον Αρθουρ Ρόσλερ (τον κριτικό τέχνης που πρώτος ξεχώρισε τις δυνατότητες του Σίλε) και έναν για τον εκδότη και συλλέκτη Ρίχαρντ Λάνι.

{T20}56 ρεκόρ για τα καρέ του Ανσελ Ανταμς{T20}
Φωτογραφικό άσο στο μανίκι τους, γράφαμε από αυτήν εδώ τη σελίδα στις 8 Αυγούστου, ότι κρατούσαν οι Sotheby’s καθώς είχαν προγραμματίσει στα μέσα Οκτωβρίου στη Νέα Υόρκη να δημοπρατήσουν μια από τις πιο σημαντικές συλλογές φωτογραφιών του Ανσελμ Ανταμς, του δημιουργού που είναι γνωστός κυρίως για τα ασπρόμαυρα καρέ των εθνικών πάρκων των ΗΠΑ (φωτογραφία), αλλά και για την τεχνική του, καθώς επιχειρούσε στις εκτυπώσεις του να διατηρήσει όλη το εύρος των χρωμάτων από το λευκό έως το μαύρο. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν την πρόβλεψη καθώς ο συνολικός τζίρος άγγιξε τα 4,6 εκατ. δολάρια, διπλάσιος σχεδόν της ανώτατης αρχικής εκτίμησης, των 2,8 εκατ. δολαρίων. Οι προς δημοπρασία φωτογραφίες προέρχονταν από τη συλλογή Μέρεντιθ, η οποία περιλαμβάνει θέματα που επιλέχθηκαν και τυπώθηκαν σε πολύ μεγάλο μέγεθος από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 έως και το 1970. Η δημοπρασία προσέλκυσε πλειοδότες από 17 χώρες με αποτέλεσμα να σημειωθούν 41 ρεκόρ για μεμονωμένες φωτογραφίες, 15 επιπλέον ρεκόρ για εκτυπώσεις κανονικού μεγέθους της δεκαετίας του 1970 και το 77% των προς πώληση φωτογραφιών να ξεπεράσουν τις υψηλές αρχικές εκτιμήσεις.