Ανα-συντάσσοντας

Μετά τους λικβινταριστές και τους πουζαντιστές, μετά τον Σάιλοκ και τον Εγχέσπαλο, επιστροφή σε πιο παραδοσιακά μονοπάτια, σε πιο αμιγώς γλωσσικά ζητήματα, συντακτικά και άλλα.

Διάβαζα προ ημερών σε κύριο άρθρο εφημερίδας: ανεξάρτητα διεργασιών. Ελεος! Ή «ανεξαρτήτως διεργασιών», ή «ανεξάρτητα από τις όποιες διεργασίες». «Ανεξάρτητα διεργασιών» είναι… σαγιονάρες με γραβάτα. Ασφαλώς οι λόγιοι τύποι έχουν τη χάρη τους, όχι όμως και το γλωσσικό τουρλού. Με την ευκαιρία, εξάλλου, της αναφοράς στο επίρρημα ανεξαρτήτως, θυμηθείτε – προς αποφυγήν, εννοείται – το αποτρόπαιο, πλην όμως σταθερά επαναλαμβανόμενο, ανεξαρτήτου αποτελέσματος.

Σε άλλη εφημερίδα έπεσε το μάτι μου στον τίτλο «Η αναγνώριση της εργασίας των αστυνομικών ως επικίνδυνη». Προφανώς το επίθετο επικίνδυνη αναφέρεται στην εργασία των αστυνομικών, και επομένως «ως επικίνδυνης». Αλλιώς, επικίνδυνη είναι… η αναγνώριση. Της ίδιας παθολογίας δείγμα η φράση «Η γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας, και μάλιστα ως δημοκρατική και σχετικά ανεπτυγμένη χώρα». Και όμως, βρε παιδιά, το σωστό δεν είναι τόσο δύσκολο, ούτε απαιτεί βαθιές γνώσεις ελληνικών. Το οποίο σωστό είναι βέβαια «Η γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας ως δημοκρατικής και ανεπτυγμένης χώρας».

Και μιας και πιάσαμε… την Ελλάδα, ιδού άλλο παράδειγμα, λίγο πιο ψαγμένο, αυτό σχετικό με τον αναντικατάστατο ρόλο του όπου. «Ιστορική μοίρα της Ελλάδας είναι ο Δυτικός Πολιτισμός τον οποίο υπερασπίζεται το Ισραήλ σε μια περιοχή του κόσμου που απειλείται με αφανισμό». Προσέξτε τη λεπτομέρεια και πόσο αυτή μπορεί να αλλάξει όλο το νόημα. Ετσι όπως είναι διατυπωμένη η φράση, λέει ότι «απειλείται με αφανισμό μια περιοχή του κόσμου [προφανώς η Μέση Ανατολή]». Με την προσθήκη ενός μόνο γράμματος, του ταπεινού «ο» στο «που»,  ώστε να γίνει όπου, τα πράγματα αποκαθίστανται. Γίνεται σαφές, με άλλα λόγια, ότι το θέμα είναι η υπεράσπιση του Δυτικού Πολιτισμού σε μια περιοχή του κόσμου όπου αυτός (ο Δυτικός Πολιτισμός) απειλείται με αφανισμό. Με λίγα λόγια, έχουμε αλλοίωση του νοήματος της φράσης λόγω μιας ακόμα εσφαλμένης χρήσης του άχαρου που. Αχ, αυτός ο  τρισκατάρατος «πουπουδισμός»!

Αλλο πρόβλημα είναι η χρήση ενός μόνο επιθέτου για διαφορετικού γένους ή/και διαφορετικής πτώσης ουσιαστικά. Αντιγράφω από δημοσίευμα: «Ο Χ, στέλεχος με περιορισμένες ικανότητες και μόρφωση». Να, όμως, που έτσι αλλάζει το νόημα της φράσης, αφού ο Χ εμφανίζεται να είναι μεν περιορισμένων ικανοτήτων αλλά κατά τα άλλα να διαθέτει επαρκή μόρφωση. Και όμως, η φράση φιλοδοξεί να πει ότι υπάρχει πρόβλημα τόσο με τις ικανότητες όσο και με τη μόρφωση του Χ. Πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό; Μα, με την επανάληψη του επιθέτου στη σωστή πτώση: «Ο Χ, στέλεχος με περιορισμένες ικανότητες και περιορισμένη μόρφωση». Φαίνεται σχολαστικό αλλά δεν είναι.

Η έμμηνος ρήση

Δεν θα έδινα ποτέ τη ζωή μου για τις ιδέες μου∙ θα μπορούσαν, άλλωστε, να είναι εσφαλμένες.

Μπέρτραντ Ράσελ