Γιατί όλοι φέτος επιτίθενται στο «Τέρνερ της ντροπής»;

Δομικό στοιχείο της ύπαρξής του είναι η πρόκληση. Αμφισβήτηση, αντίδραση, άρνηση είναι μερικά μόνο από τα επακόλουθα που συνοδεύουν κάθε χρόνο την ανακοίνωση των υποψηφίων για το βραβείο Τέρνερ, ένα από τα σημαντικότερα εικαστικά βραβεία στη Βρετανία με παγκόσμια απήχηση. Νικητές ή υποψήφιοι στον θεσμό που φέτος συμπληρώνει τα 40 του χρόνια έχουν υπάρξει μεγάλα ονόματα της σύγχρονης τέχνης όπως το δίδυμο Γκίλμπερτ εντ Τζορτζ, Ντέμιαν Χερστ, Ρίτσαρντ Λονγκ, Ανίς Καπούρ, Τρέισι Εμιν, Κρις Οφιλι, Μάρτιν Κριντ, με έργα που έχουν συζητηθεί στην καλύτερη των περιπτώσεων, ενώ κάποιες φορές έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.

Φέτος, όμως, τα αρνητικά σχόλια έχουν ξεπεράσει κάθε προηγούμενο. Η δυσαρέσκεια έχει χτυπήσει κόκκινο και τα άρθρα στον Τύπο πληθαίνουν με γεωμετρική πρόοδο. Με τη διαφορά ότι στόχος φέτος δεν είναι επί της ουσίας τα ίδια τα έργα – ανάμεσα τους μια γιγαντιαία, τσιμεντένια εκδοχή ενός βραχιολιού με ρουμπίνι και μαργαριτάρια 30 καρατίων και μία κόκκινη Φορντ με ένα υπερμέγεθες σεμέν στην οροφή (φωτογραφία) – αλλά ο ίδιος ο θεσμός.

«Πρέπει να αποσυρθεί αυτό το βραβείο της ντροπής» γράφουν οι βρετανικοί Times και σχολιάζουν ότι «υπάρχουν καλλιτέχνες σε ολόκληρη τη Βρετανία που δημιουργούν πιο ενδιαφέροντα, πρωτότυπα και, ναι, όμορφα έργα από αυτά που παρουσιάζονται στην 40ή χρονιά του βραβείου». Σε άλλο σημείο χαρακτηρίζεται παρωχημένο με την κριτικό τέχνης Λόρα Φρίμαν να γράφει: «Εύχομαι να μπορούσα να πω ότι με σόκαρε, με εξόργισε ή με αηδίασε η φετινή έκθεση. Μακάρι να υπήρχε κάποιο εντυπωσιακό, αλλά η προσφορά είναι τόσο επίπεδη και ανεπαρκής που δύσκολα προκαλεί οργή» και κάνει λόγο για τη χειρότερη, πιθανόν, χρονιά του θεσμού.

Σε ανάλογο κλίμα τόσο η Telegraph όσο και η Independent. Η πρώτη εφημερίδα γράφει ότι πρόκειται για την πιο συμβατική και συγκρατημένη έκδοση των τελευταίων χρόνων και ότι το 40χρονο βραβείο έχει αφήσει πίσω του την πρόκληση και τον ενθουσιασμό. Η δεύτερη επισημαίνει ότι «η αίσθηση ενθουσιασμού έχει εξανεμιστεί, και η φετινή, χωρίς έμπνευση, λίστα των υποψηφίων δεν θα βοηθήσει».

Μ.Α.