ΠΑΣΟΚ: τρεις πυλώνες για την υπεράσπιση της κοινωνικής πλειοψηφίας

Η παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ εγκαινίασε μια νέα περίοδο μεταφοράς πλούτου από τους πολλούς προς τους λίγους. Οι μόνες δομικές οικονομικές αλλαγές που ανακοίνωσε από τη Θεσσαλονίκη ήταν αυτές της διευκόλυνσης συγχωνεύσεων και εξαγορών επιχειρήσεων. Πρόκειται ίσως για την πιο καθαρή ιδεολογική θέση της ΝΔ ως σήμερα. Επιθυμεί την εξαφάνιση της μεσαίας τάξης και την αντικατάστασή της από ολιγοπώλια και καρτέλ.

Σε αυτή τη συνθήκη το ΠΑΣΟΚ, ως το μόνο κόμμα αυτή τη στιγμή με ξεκάθαρο ιδεολογικό πρόσημο υπέρ της κοινωνικής πλειοψηφίας, συγκροτημένο πρόγραμμα και στιβαρή κοινωνική βάση, θα έπρεπε να δίδει όλες του τις δυνάμεις στη μάχη για την υπεράσπιση της κοινωνικής πλειοψηφίας και την παρουσίαση κυβερνητικής εναλλακτικής.

Τα πράγματα ίσως να ήταν διαφορετικά εάν ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν είχε πετύχει μέσα σε δυόμισι χρόνια θητείας το τρίπτυχο πολιτική αυτονομία, ανανέωση και ενότητα. Τότε το χρέος μας στην Ιστορία και τους πολίτες θα ήταν αμελητέο και κάποια άλλη πολιτική δύναμη θα έπρεπε να σηκώσει το βάρος της κοινωνικής αντεπίθεσης.

Παρ’ όλα αυτά, η διαδικασία εκλογής ηγεσίας για το ΠΑΣΟΚ άνοιξε και τίθεται το ερώτημα ποια είναι τα χαρακτηριστικά που μπορούν να το καταστήσουν εκφραστή των ονείρων και των αναγκών της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας. Η πορεία αυτή περνάει μέσα από τρεις βασικούς πυλώνες. Πρώτον, χρειαζόμαστε ένα νέο μοντέλο πολιτικής προκειμένου να ανατραπεί η πεποίθηση πως τα κοινά είναι εργαλείο προς εκπλήρωση προσωπικών φιλοδοξιών και να πεισθούν οι πολίτες πως η ενεργή συμμετοχή είναι ο δρόμος για τη βελτίωση της ζωής τής καθεμιάς και του καθενός. Δεύτερον, χρειάζεται μια ηγεσία η οποία είναι διατεθειμένη και ικανή να ενώσει τον χώρο από την Αριστερά μέχρι το προοδευτικό Κέντρο κάτω από τη σκέπη των ιδεών του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού. Αυτή η ενότητα είναι κομβικό να σφυρηλατηθεί σε επίπεδο κοινωνίας και όχι συγκολλήσεων κορυφής. Τρίτον, είναι απαραίτητο να συγκρουστούμε με το πολιτικό δόγμα που ακολουθεί απαρέγκλιτα η ΝΔ όλα τα χρόνια της διακυβέρνησής της, το δόγμα «η οικονομία αποφασίζει, η πολιτική εκτελεί και η κοινωνία υποτάσσεται».

Στα δυόμισι χρόνια κατά τα οποία είναι επικεφαλής του Κινήματος ο Νίκος Ανδρουλάκης, έχει αποδείξει ότι διαθέτει και τα τρία αυτά χαρακτηριστικά. Είναι ένας νέος πολιτικός του οποίου η προσωπική ηθική δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Ο ίδιος είναι εκφραστής μιας γενιάς η οποία μπήκε να παλέψει στα δύσκολα για να δώσει και όχι να πάρει. Δεύτερον, είναι ο πολιτικός αρχηγός που έδωσε προοπτική ενότητας στους προοδευτικούς πολίτες, με αποτέλεσμα το ΠΑΣΟΚ να είναι δεύτερο κόμμα σε όλη την επικράτεια, με εξαίρεση την Αττική, και πρώτο κόμμα σε Λασίθι και Ηράκλειο. Τα παραπάνω αποτελούν απόδειξη για την ικανότητά του να ανασυνθέσει τις δυνάμεις της προοδευτικής παράταξης σε επίπεδο κοινωνίας. Τέλος, ο νυν πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είναι ο πρώτος ο οποίος άνοιξε τη σύγκρουση με τα καρτέλ στη χώρα μας και έβαλε στο προσκήνιο τις ανάγκες των πολλών με προτάσεις για τη στέγη, την περιφερειακή ανάπτυξη, το ΕΣΥ, την πολιτική προστασία κ.ά.

Σε αυτή την πορεία των δυόμισι χρόνων προφανώς και υπήρξαν και τακτικές αστοχίες. Το θέμα όμως είναι το πώς απαντάμε σε αυτές. Υπό αυτή την έννοια, αυτές οι εκλογές θα θέσουν και ένα πολιτικό παράδειγμα με βάση το οποίο θα λειτουργεί ο χώρος από εδώ και πέρα. Στα τακτικά ζητήματα απαντάμε με πολιτική συζήτηση, σύνθεση και ενωτική διορθωτική δράση προκειμένου να εκφράσουμε άμεσα και πιο αποτελεσματικά τις ανάγκες των πολλών ή με εσωστρέφεια;

Ο Λευτέρης Καρχιμάκης είναι λέκτορας Πολιτικών Επιστημών
στο Πανεπιστήμιο του Leiden