Η αποθέωση του Χορού

Ακρίβεια, μέτρο, ρυθμός. Σώματα, ήχοι, κίνηση. Ηρωες του μύθου και ήρωες της σύγχρονης ζωής. Μια συνεχόμενη, διαρκής σκηνική τελετουργία είναι η «Ορέστεια» του Θόδωρου Τερζόπουλου που παρουσιάστηκε στην Επίδαυρο και τώρα επέστρεψε στις αθηναϊκές θερινές σκηνές, αρχής γενομένης από το Ωδείο Ηρώδου Αττικού. Σε αυτή την τριλογία του Αισχύλου – τη μοναδική σωζόμενη του αρχαίου δράματος – ο έλληνας διεθνής δημιουργός και ιδρυτής του θεάτρου Αττις καταθέτει μια ολοκληρωμένη πρόταση, άρρηκτα συνδεδεμένη με την πολυετή διαδρομή του στο είδος, σε αυτό που ο ίδιος πιστεύει ότι είναι το θέατρο – στη μέθοδό του.

Μέσα από τις τρεις τραγωδίες, «Αγαμέμνων», «Χοηφόροι», «Ευμενίδες», ο Τερζόπουλος ξετυλίγει το νήμα του ανθρώπινου αινίγματος και θέτει τα θεμέλια ενός διαλόγου: Το πριν συνομιλεί με το τώρα, το σώμα συνομιλεί με τον μύθο, ο λόγος με τον χρόνο και τη μνήμη. Η ιστορία είναι εκεί. Η ιστορία είναι εδώ.

Με τον 20μελη Χορό των αγοριών και των κοριτσιών να αποτελεί τον βασικό μοχλό της παράστασης, τους φωτισμούς να συμμετέχουν ενεργά και τους ήχους να συνδέονται με τρόπο ουσιαστικό με το σκηνικό γεγονός, αυτή η «Ορέστεια» προσφέρει μια συμπυκνωμένη, βαθιά εμπειρία πληρότητας.

Με λόγο καθαρό, ποιητικό, άμεσο, η στιβαρή μετάφραση – με την υπογραφή της Ελένης Βαροπούλου – ενσωματώνει τα νοήματα και τις λέξεις και γίνεται χρήσιμο και απαραίτητο εργαλείο για τον ηθοποιό, καθοριστικό για να ωθήσει τον μύθο να εξελιχθεί. Ακολουθώντας το νήμα της ιστορίας, παρακολουθούμε πρώτα μέσα από τον «Αγαμέμνονα» και τις «Χοηφόρους» τον τρόπο που η εποχή της βίας και των δολοφονιών δίνει τη σκυτάλη σε μια άλλη, βίαιη επίσης εποχή, εκείνη της πολιτικής αποσταθεροποίησης, με τις «Ευμενίδες», το τρίτο και τελευταίο μέρος της αισχύλειας τριλογίας. Ο Ορέστης, κυνηγημένος από τις Ερινύες, καταφθάνει στην Αθήνα για να δικαστεί και να βρεθεί αντιμέτωπος με τις πράξεις του. Εκεί η Αθηνά θα καθορίσει με την ψήφο της την αθώωσή του και την απαρχή μιας παρακμής.

Ακολουθώντας πιστά τις τεχνικές της μεθόδου του στα δύο πρώτα έργα, ο σκηνοθέτης θα ανατρέψει τα δεδομένα στις «Ευμενίδες», σχολιάζοντας με άμεσο τρόπο τις αξίες και τα ιδανικά, καταθέτοντας έτσι ένα σύγχρονο πολιτικό σχόλιο.

Ο άνθρωπος στο κέντρο

Μέσα στο άδειο σκηνικό ο Τερζόπουλος θα τοποθετήσει στο κέντρο τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος είναι εκεί παρών και κατακυριεύει τον χώρο με τον Χορό να ηγείται και να τον καθορίζει – η «αποθέωση» του Χορού στο αρχαίο δράμα. Τα σώματα των αγοριών και των κοριτσιών αποτελούν τον πυρήνα αυτής της παράστασης, αλλάζουν, μεταμορφώνονται, δίνουν ζωή, αίμα, θάνατο. Σε αυτή την υψηλής θεατρικής και αισθητικής ισορροπία με τη μεγαλειώδη εσωτερικότητα, τα πρόσωπα-ηθοποιοί εναλλάσσονται στους ρόλους συμβάλλοντας σε αυτή την ιεροτελεστία. Οι ερμηνείες είναι μοιρασμένες. Αλλοτε εκφράζονται μέσα από τη βαθιά «ανάγκη» των υποκριτών, με την Κασσάνδρα της Εβελυν Ασουάντ να καταθέτει μια εξαίσια ερμηνεία, όπως και ο Νταβίντ Μαλτέζε με τον Αίγισθο. Αλλοτε εμποτίζονται ή παγιδεύονται από μια εξωτερική φόρμα, γεγονός που στερεί από έμπειρους και άξιους ηθοποιούς – Σοφία Χιλλ (Κλυταιμνήστρα / είδωλο Κλυταιμνήστρας), Σάββας Στρούμπος (Αγαμέμνων) αλλά και Αγλαΐα Παππά (Αθηνά) – την πιο δυνατή σκηνική τους στιγμή. Ο Τάσος Δήμας, σταθερή αξία του Αττις, καταθέτει με ψυχολογική ένταση τους ρόλους του (Φύλακας / Κορυφαίος / Προπομπός). Ενδιαφέρουσες οι ερμηνείες του Κώστα Κοντογεωργόπουλου (Ορέστης) και της Νιόβης Χαραλάμπους (Ηλέκτρα). Μια παράσταση-σημείο αναφοράς για το μέλλον.