Οι ελληνο-γερμανικές σχέσεις έχουν μεγαλύτερη δυναμική

Οι ελληνο-γερμανικές οικονομικές σχέσεις είναι στα χείλη όλων αυτό το διάστημα. Τα 100 χρόνια Ελληνο-Γερμανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, η Γερμανία τιμώμενη χώρα στη ΔΕΘ είναι έκφραση της αναζωογόνησης αυτών των σχέσεων. Δεν ήταν πάντα έτσι. Αλλά από το 2019 καταγράφεται αύξηση των εισαγωγών στην Ελλάδα, που επέστρεψαν στα προ κρίσης επίπεδα. Ακόμα σημαντικότερο: οι πρώτες οικονομικές μεταρρυθμίσεις στην ελληνική οικονομία οδήγησαν σε αύξηση των ελληνικών εξαγωγών στη Γερμανία κατά 50% σε σύγκριση με το 2018, ενώ προηγουμένως ήταν στάσιμες για μία δεκαετία. Οι οικονομικές συναλλαγές διπλασιάστηκαν σε σχέση με το 2015 στα σχεδόν 12 εκατομμύρια ευρώ. Οι γερμανικές άμεσες επενδύσεις στην Ελλάδα επίσης αυξήθηκαν, για παράδειγμα στον τομέα της πληροφορικής, ο οποίος έχει τη δυνατότητα να επιφέρει αύξηση των υψηλής αξίας εξαγωγών της Ελλάδας.

Με αυτά ως αφετηρία, οι ελληνο-γερμανικές σχέσεις μπορούν να εξελιχθούν σε στρατηγική εταιρική σχέση. Ωστόσο, υπάρχει και η άλλη πλευρά του νομίσματος. Με τον τρέχοντα όγκο συναλλαγών με τη Γερμανία, η Ελλάδα βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τη Βουλγαρία. Η Πορτογαλία, χώρα συγκρίσιμη στη δομή και τον πληθυσμό με την Ελλάδα, επιτυγχάνει συνολικό όγκο συναλλαγών περίπου 20 εκατομμυρίων ευρώ με τη Γερμανία. Από άποψη αξίας, οι πορτογαλικές εξαγωγές στη Γερμανία είναι 8 εκατ. ευρώ, δυόμισι φορές υψηλότερες από τις ελληνικές εξαγωγές. Η βασική διαφορά εντοπίζεται στις πορτογαλικές εξαγωγές υψηλής αξίας σε τομείς όπως οι προμηθευτές αυτοκινητοβιομηχανίας, τα χημικά και φαρμακευτικά προϊόντα.

Ζητούμενο λοιπόν για την Ελλάδα είναι οι εξαγωγές στη Γερμανία προϊόντων και υπηρεσιών υψηλότερης ποιότητας, που θα οδηγήσουν και σε μεγαλύτερη ευημερία της Ελλάδας. Δεδομένου ότι και οι δύο οικονομίες πρέπει ταυτόχρονα να ανταποκρίνονται όλο και περισσότερο στις προκλήσεις του λεγόμενου διπλού μετασχηματισμού της ΕΕ – ψηφιοποίηση και βιωσιμότητα – υπάρχουν πολλά περιθώρια στενότερης συνεργασίας, καθώς ο διπλός μετασχηματισμός απαιτεί περαιτέρω καινοτομίες. Ειδικά σε αυτό το πεδίο μπορεί να ενταθεί η συνεργασία – βασισμένη στα προηγούμενα γερμανο-ελληνικά προγράμματα καινοτομίας.

Και οι δύο χώρες διαθέτουν στο μεταξύ έναν αυξανόμενο αριθμό νεοφυών επιχειρήσεων και εταιρειών που δραστηριοποιούνται στις καινοτόμες τεχνολογίες. Ενας πυλώνας της στρατηγικής συνεργασίας θα ήταν η ίδρυση ενός Ελληνο-Γερμανικού Κέντρου Καινοτομίας, το οποίο θα φέρνει σε επαφή νεοφυείς επιχειρήσεις και εταιρείες από τις δύο χώρες με ερευνητικά ιδρύματα, και θα προωθεί την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών. Ενα τέτοιο κέντρο θα μπορούσε επίσης να χρησιμεύσει ως πλατφόρμα για κοινά ερευνητικά προγράμματα, με στόχο την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και την εξεύρεση λύσεων στις τρέχουσες προκλήσεις.

Υπάρχουν επίσης συγκεκριμένα πεδία με δυνατότητες στενότερης συνεργασίας, όπως ο ψηφιακός τομέας. Ο κλάδος της πληροφορικής αναπτύσσεται ραγδαία. Η Ελλάδα αποκτά όλο και υψηλότερη τεχνογνωσία σε αυτόν τον τομέα, ενώ στη Γερμανία, ο ψηφιακός μετασχηματισμός στην αυτοκινητοβιομηχανία και σε άλλους τομείς έχει ανάγκη από μία ποικιλία λύσεων πληροφορικής. Οι έλληνες πάροχοι υπηρεσιών πληροφορικής μπορούν στο μέλλον να αυξήσουν σημαντικά τις εξαγωγές τους στη Γερμανία και να βελτιώσουν υπέρ της Ελλάδας τη σημερινή άνιση σχέση των εμπορικών συναλλαγών.

Ενας δεύτερος, προφανής τομέας που προσφέρεται για εντατικοποίηση της διμερούς συνεργασίας είναι η ενέργεια. Η Ελλάδα μπορεί σήμερα να γίνει ένας νέος κόμβος παραγωγής και διανομής ενέργειας, αρχικά στην παροχή ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στην περιοχή, αλλά και στην επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Από αυτή την άποψη, η Ελλάδα γίνεται ελκυστική για τις γερμανικές επενδύσεις σε χερσαία και υπεράκτια αιολικά και φωτοβολταϊκά συστήματα, καθώς και στην επέκταση του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας.

Δυνατότητες για εντατικοποίηση της συνεργασίας προσφέρουν και άλλοι τομείς, όπως η μεγαλύτερη εξειδίκευση, συνεργασία και ανταλλαγές στη φαρμακευτική βιομηχανία, η οποία γίνεται ολοένα και σημαντικότερη για την Ελλάδα και ταυτόχρονα συνεχίζει να είναι σημαντικός πυλώνας της βιομηχανίας της Γερμανίας. Η ΔΕΘ μπορεί να αξιοποιηθεί για την επιτυχή εντατικοποίηση της συνεργασίας και των οικονομικών συναλλαγών, που θα φέρει και την αειφόρο ανάπτυξη των οικονομικών σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας.

Ο Αλέξανδρος Κρητικός είναι διευθυντής έρευνας στο Γερμανικό Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών DIW, καθ. στο Πανεπιστήμιο
του Πότσνταμ