Η επέλαση της Ακροδεξιάς και της Βάγκενκνεχτ

Μία εβδομάδα μετά την τρομοκρατική επίθεση στο Ζόλινγκεν με τρεις νεκρούς, το πρώτο σοκ έδωσε τη θέση του σε μία σειρά από αναπάντητα ερωτήματα για τις Αρχές, την πολιτεία και την κοινωνία της Γερμανίας: για τον 26χρονο σύρο δράστη, για τη ριζοσπαστικοποίηση και τη στρατολόγηση τρομοκρατών από το Ισλαμικό Κράτος (ΙS), για την προστασία από μεμονωμένους τρομοκράτες σε μια συντεταγμένη, ανοιχτή κοινωνία.

Οι πολιτικές συνέπειες θα φανούν άμεσα. Αύριο διεξάγονται κρίσιμες εκλογές σε δύο ομόσπονδα κρατίδια, τη Σαξονία και τη Θουριγγία. Το σοκ του Ζόλινγκεν είναι νερό στον μύλο της εξτρεμιστικής ακροδεξιάς AfD ενισχύοντας ακόμα περισσότερο τη δύναμή της στην ανατολική Γερμανία.

Η τρομοκρατική επίθεση με δράστη έναν σύρο πρόσφυγα επέβαλε στην τελική ευθεία του προεκλογικού αγώνα το Προσφυγικό – Μεταναστευτικό συνυφασμένο με την ισλαμιστική τρομοκρατία. Η θεματική αυτή είναι προνομιακό πεδίο της ακροδεξιάς AfD, δευτερευόντως και του νεοσύστατου κόμματος της Σάρα Βάγκενκνεχτ «BSW» που ακολουθεί περιοριστική στάση στο Προσφυγικό και φιλορωσική – όπως και το AfD – στον πόλεμο της Ουκρανίας.

Μέσα στο κλίμα αυτό, τη μεγαλύτερη πίεση στις αυριανές εκλογές δέχεται η συντηρητική, Χριστιανοδημοκρατική Ενωση CDU. Στη Σαξονία θέλει την επανεκλογή του σημερινού πρωθυπουργού, Μίχαελ Κρέτσμερ. Στη Θουριγγία, ο επικεφαλής του CDU, Mάριο Φογκτ, επιδιώκει να αντικαταστήσει τον σημερινό πρωθυπουργό, Μπόντο Ράμελο, τον πρώτο και μοναδικό πρωθυπουργό του κόμματος «Αριστερά», που μόνον λόγω της προσωπικότητάς του άντεξε στη Θουριγγία την αποχώρηση της Σάρα Βάγκενκνεχτ. Το νέο κόμμα που φέρει το όνομά της «BSW» κατεβαίνει για πρώτη φορά σε εκλογές κρατιδίων. Ελπίζει σε διψήφια ποσοστά και σίγουρα θα πανηγυρίζει όταν κλείσουν οι κάλπες αύριο, όπως και το ακροδεξιό AfD.

«Θα είναι ένα δραματικό μήνυμα για την ομοσπονδιακή πολιτική, εάν το ακροδεξιό AfD στα δύο αυτά κρατίδια αναδειχτεί πρώτη δύναμη, μολονότι η Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος το χαρακτηρίζει διαπιστωμένα ακροδεξιό, εξτρεμιστικό κόμμα», παρατηρεί ο πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας, Χέντρικ Τρέγκερ.

Οι δημοσκοπήσεις, ήδη πριν απ’ το Ζόλινγκεν προεξοφλούσαν μάχη για την πρωτιά στη Σαξονία, με το CDU μεταξύ 30-34,5%, το ΑfD μεταξύ 30-32%, το BSW μεταξύ 11-15%, το SPD μεταξύ 5-7%, τους Πράσινους στο όριο κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης μεταξύ 4-6%.

Στη Θουριγγία το ακροδεξιό AfD είναι εδώ και καιρό με απόσταση πρώτο κόμμα με ποσοστά στις δημοσκοπήσεις μεταξύ 27-30%. Ακολουθούν το συντηρητικό CDU με 21-23%, το BSW της Βάγκενκνεχτ με 17-20%, η Αριστερά με 13-15%, το SPD με 4,5-7%, εκτός Βουλής μένουν πιθανότατα οι Πράσινοι με 2,5-4% και οι Φιλελεύθεροι με 3%.

Δεδομένου ότι κανένα κόμμα δεν θέλει να συνεργαστεί με το AfD – στη Θουριγγία, μάλιστα, ο πρόεδρός του AfD, Μγιορν Χέκε, με δικαστική απόφαση μπορεί να χαρακτηρίζεται «φασίστας» – θα είναι καθοριστικός ο ρόλος του κόμματος της Βάγκενκνεχτ «BSW» μετεκλογικά στον σχηματισμό κυβερνήσεων στη Δρέσδη και την Ερφούρτη. Η Βάγκενκνεχτ άφησε να εννοηθεί ότι μπορεί να στηρίξει τον σημερινό χριστιανοδημοκράτη πρωθυπουργό, Μίχαελ Κρέτσμερ στη Σαξονία, αν το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα CDU στηρίξει στη Θουριγγία την επικεφαλής του δικού της κόμματος «BSW», Κάτια Βολφ.

Τόσο απλό, όσο το φαντάζεται η Βάγκενκνεχτ, δεν θα είναι, εκτιμά ο πολιτειολόγος της Λειψίας, Τρέγκερ. Το νεοπαγές κόμμα της «δεν έχει καν το πολιτικό προσωπικό για να καλύψει τις θέσεις που θα μπορούσε να διεκδικήσει. Αλλωστε, ενδεχόμενη κυβερνητική συμμετοχή στη Δρέσδη και την Ερφούρτη είναι ασύμβατη με τη μετωπική αντιπολίτευση σε όλα, που είναι το πολιτικό αφήγημα της Βάγκενκνεχτ σε ομοσπονδιακό επίπεδο».

Το αποτέλεσμα των αυριανών εκλογών θα στείλει σίγουρα πολιτικά μηνύματα στο Βερολίνο. Αλλά δεν μπορεί να γίνει αναγωγή τους σε παγγερμανική κλίμακα.

Η πολιτική συμπεριφορά των Ανατολικογερμανών προσιδιάζει περισσότερο με άλλων ανατολικοευρωπαϊκών χωρών του πρώην κομμουνιστικού μπλοκ, παρά με εκείνη των Δυτικογερμανών. «Οι δεσμοί των Ανατολικογερμανών με τα κόμματα είναι πολύ χαλαροί», εξηγεί ο Τρέγκερ. Στη δυτική Γερμανία από τα 10.000 δυνητικά μέλη, εγγεγραμμένοι σε ένα κόμμα είναι 165, ενώ στην ανατολική Γερμανία 89 μέλη, ποσοστιαία σχεδόν 50% λιγότερα.

Στην επαρχία, εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων, υπάρχουν οικισμοί χωρίς καμία προεκλογική αφίσα και άλλοι με αφίσες μόνον ενός κόμματος.

Το AfD ή το κόμμα της Βάγκενκνεχτ με ελάχιστη κινητοποίηση κάνουν αισθητή την παρουσία τους, σημειώνει ο Τρέγκερ. Για μεγάλο διάστημα μόνον το συντηρητικό CDU είχε την απαιτούμενη οργανωτική δυνατότητα «τα άλλα κόμματα, Σοσιαλδημοκράτες (SPD), Πράσινοι, Φιλελεύθεροι (FDP) δεν έχουν καν τα κομματικά μέλη για έναν προεκλογικό αγώνα».

Αυτό θα αποτυπωθεί και στο αυριανό εκλογικό αποτέλεσμα στη Σαξονία και τη Θουριγγία.