Μήνυση στην ΕΕ από ακτιβιστές για το κλίμα

Μήνυση εναντίον της ΕΕ υπέβαλαν ακτιβιστές επειδή δεν έχει θέσει φιλόδοξους στόχους για το κλίμα σε τομείς που συνεισφέρουν περισσότερο από το ήμισυ των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου της.

Το Climate Action Network (CAN) Europe και το Global Legal Action Network (GLAN) υποστηρίζουν ότι οι κλιματικοί στόχοι που έχουν καθοριστεί για τη γεωργία, τα απόβλητα, τις μεταφορές και τις μικρές βιομηχανίες στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ μέχρι το τέλος της δεκαετίας δεν βασίζονται στην καλύτερη δυνατή επιστημονική τεκμηρίωση και είναι, ως εκ τούτου, «κατάφωρα ανεπαρκείς».

Η αγωγή κατατέθηκε επίσημα ενώπιον του Δικαστηρίου της ΕΕ νωρίτερα φέτος και έχει προωθηθεί με ταχείς ρυθμούς. Οι ΜΚΟ κατέθεσαν τις τελευταίες γραπτές παρατηρήσεις τους τον Αύγουστο και οι πρώτες ακροάσεις αναμένονται εντός του 2025.

Η υπόθεση αφορά τα ετήσια όρια εκπομπών για τα κράτη-μέλη, τα οποία καθορίζονται από την Κομισιόν βάσει του Κανονισμού για τον Επιμερισμό των Προσπαθειών, βασικού πυλώνα της πολιτικής της ΕΕ για το κλίμα, και χαμηλώνουν κάθε χρόνο. Οι εν λόγω τομείς δεν περιλαμβάνονται στο σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ και από κοινού ευθύνονται για το 57% των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου της.

Οι στόχοι αυστηροποιήθηκαν πέρυσι, αφού η ΕΕ αύξησε τον στόχο της για μείωση των εκπομπών έως το 2030 στο 55% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Οι ΜΚΟ πιστεύουν ότι η αναθεώρηση αυτή δεν ήταν ούτε κατά διάνοια αρκετά φιλόδοξη ώστε να συμμορφώνεται με τις συνθήκες της ΕΕ, τον χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της ΕΕ και τη Συμφωνία του Παρισιού.

Υποστηρίζουν ότι η ΕΕ θα έπρεπε να είχε αξιολογήσει κατά πόσον οι στόχοι ευθυγραμμίζονται με τον στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού για συγκράτηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη το πολύ κατά 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, πέραν του οποίου, μακροπρόθεσμα, αναμένονται οι χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Και λένε ότι θα έπρεπε να έχει αξιολογήσει κατά πόσον κάθε χώρα κάνει το μερίδιο που της αναλογεί με βάση τα παγκόσμια πρότυπα και κατά πόσον είναι εφικτό να κάνει περισσότερα.

Αμφισβητούν επίσης την αξιολόγηση των επιπτώσεων του κανονισμού, υποστηρίζοντας ότι θα έπρεπε να είχε εξεταστεί πώς αυτός επηρεάζει θεμελιώδη δικαιώματα όπως το δικαίωμα στη ζωή και στην προστασία του περιβάλλοντος.

Οι ΜΚΟ είχαν ζητήσει πέρυσι από την Επιτροπή να επανεξετάσει τους επίμαχους στόχους. Η Κομισιόν αρνήθηκε, χαρακτηρίζοντας τους ισχυρισμούς τους αβάσιμους. Επεσήμανε ότι είχε αναλύσει τις επιπτώσεις του κανονισμού στα σχετικά θεμελιώδη δικαιώματα και υποστήριξε ότι δεν χρειαζόταν να προβεί σε καμία επιστημονικά τεκμηριωμένη αξιολόγηση.

«Τα κράτη», δήλωσε ο Τζέρι Λίστον, ανώτερος δικηγόρος της GLAN, «είναι υποχρεωμένα να υιοθετούν επιστημονικά τεκμηριωμένους στόχους εκπομπών που να συνάδουν με τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον 1,5°C. Εχουμε καταδείξει πώς οι στόχοι της ΕΕ για το 2030 δεν προέκυψαν από τα καλύτερα διαθέσιμα κλιματικά επιστημονικά στοιχεία, σημείο το οποίο η Επιτροπή δεν αμφισβήτησε καν κατά την υπεράσπισή της στην υπόθεσή μας. Αντιθέτως, προσπάθησε να ακυρώσει την υπόθεση για απλές τεχνικές λεπτομέρειες».

Οι ΜΚΟ ελπίζουν ότι η υπόθεσή τους θα ενισχυθεί από μια απόφαση-ορόσημο που έλαβε τον Απρίλιο το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, κρίνοντας ότι η αποτυχία της Ελβετίας να κάνει αρκετά ώστε να μειώσει τις εθνικές της εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αποτελεί σαφή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μιας ομάδας περισσότερων από 2.000 ηλικιωμένων Ελβετίδων.