«Με απόλυτη ομορφιά, καταδεικνύει την απόλυτη ασχήμια»

Βασισμένη στον «Βιασμό της Λουκρητίας», το έμμετρο ποίημα του Γουίλιαμ Σαίξπηρ, είναι η παράσταση «Λουκρητία, ένα μουσικοθεατρικό αφήγημα» που παρουσιάζεται στις 30 και 31 Αυγούστου στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, στο πλαίσιο της δράσης του υπουργείου Πολιτισμού «Ολη η Ελλάδα ένας πολιτισμός», κλείνοντας το φετινό πρόγραμμά του. Εξι μουσικοί, δύο ηθοποιοί και ένας χορογράφος πλέκοντας τον λόγο και την κίνηση με τους μουσικούς αυτοσχεδιασμούς αλλά και τις παρτιτούρες της ύστερης Αναγέννησης, του πρώιμου μπαρόκ και του 20ού αιώνα δημιουργούν μια νέα καλλιτεχνική πρόταση. «Η παράσταση φτιάχτηκε σύμφωνα με ένα παραστατικό είδος που υπήρχε στον Μεσαίωνα και συνδύαζε πολλές μορφές τέχνης με μεγάλη ελευθερία και ευκολία, εννοώντας δηλαδή αφήγηση, ποίηση, μουσική και χορό» αναφέρει στο «Νσυν» ο Αρης Μπαλής, ο οποίος συμμετέχει στη δραματουργική ομάδα μαζί με τους Φανή Βοβώνη, Λένια Ζαφειροπούλου, Τάσο Καραχάλιο και Ανθή Ευστρατιάδου, ερμηνεύοντας παράλληλα με την τελευταία τους ρόλους του έργου.

Η ενάρετη Λουκρητία

Η αφήγηση χτίζεται γύρω από το πρόσωπο της μυθικής Λουκρητίας, της πιο ενάρετης συζύγου σε ολόκληρη τη Ρώμη, η οποία όμως ξεσηκώνει παράνομο πόθο στον Ταρκύνιο, τον γιο του βασιλιά. Καταλήγοντας εκείνος να τη βιάσει, εγκλωβισμένη η γυναίκα μέσα στις ακραίες ηθικές επιταγές της εποχής της, δεν έχει άλλη λύση παρά την αυτοκτονία. Η παράσταση εστιάζει στην τραγική αυτή εξέλιξη ακολουθώντας το σαιξπηρικό κείμενο, ντύνοντάς το με μουσική και κίνηση. «Εχει τη μορφή αναλογίου, χωρίς τόσο έντονες θεατρικές δράσεις όπως έχει μια θεατρική παράσταση, αν και θα υπάρχει η κινησιολογία στον χορό. Στόχος μας είναι να γλιστράμε από την αφήγηση. Αυτό που θα θέλαμε να καταφέρουμε είναι εκεί που ξεκινάς με μια αφήγηση να παρασύρεσαι και να γίνεσαι το ίδιο το πρόσωπο» δηλώνει από την πλευρά της η Ανθή Ευστρατιάδου.

Ισορροπώντας μεταξύ αφήγησης και θεατρικής υπόκρισης, η ίδια υποδύεται τον ρόλο της Λουκρητίας. «Είναι ένα πρόσωπο που χαρακτηρίζεται από αγνότητα και στο τέλος καταλήγει βιασμένη, με μόνη επιλογή την αυτοκτονία. Εχοντας καταραστεί τον θύτη της και καλώντας τον σύζυγό της να εκδικηθεί για αυτόν τον θάνατο βρίσκεται στο απόλυτο αδιέξοδο όπου μόνο ο θάνατος μπορεί να της δώσει δικαίωση. Είναι ένα τραγικό πρόσωπο και για μένα έχει φοβερό ενδιαφέρον. Στα βιβλία της Ιστορίας θα διαβάζαμε ότι αυτοκτόνησε μια γυναίκα και επειδή βιάστηκε αποφάσισαν να τιμωρήσουν τους υπευθύνους, φέρνοντας την κατάλυση της βασιλείας. Για πρώτη φορά ο Σαίξπηρ μάς βάζει με απόλυτη λεπτομέρεια και φοβερή ποιητικότητα να αισθανθούμε τι συνέβη ακριβώς στο σώμα αυτής της γυναίκας. Δηλαδή μεταφέρει αυτό το σώμα σαν να είναι μια χώρα που πάνω του αποτυπώνονται όλα τα κακά που υπάρχουν στην ίδια την κοινωνία που πρέπει κι οφείλουν να αλλάξουν» εξηγεί η ηθοποιός.

Την ίδια στιγμή ο Αρης Μπαλής ανέλαβε να υποδυθεί τον σύζυγο της Λουκρητίας και τον βίαιο Ταρκύνιο. «Η επαφή με το έργο του Σαίξπηρ, το πώς περιγράφεται η προσωπικότητα της Λουκρητίας, πώς ο βιαστής έρχεται στο σπίτι, πώς ο αντρικός λόγος έρχεται να την περιορίσει και να μην της αφήσει καμία επιλογή κι όλη αυτή η επίδειξη της αρρενωπότητας και της πατριαρχίας πάνω σε μια γυναίκα που τη φέρνει σε ένα αδιέξοδο, μου προκαλεί τρόμο. Οσο διαβάζουμε, μου φαίνεται εξαιρετικά ζοφερή η ιστορία, παρόλο που τη χρησιμοποιούσαν για να δείξουν ότι κάτι καλό συνέβη μετά» υπογραμμίζει ο ίδιος και συνεχίζει: «Σε όλο αυτό, το πώς οι άντρες οδηγούνται σε τέτοιες πράξεις που δεν καταλαβαίνω, δεν χωράει στο κεφάλι μου, έρχεται το θεατρικό εργαλείο της αφήγησης να δημιουργήσει πάλι μια απόσταση ανάμεσα σε σένα και τα λόγια, για να σε βοηθήσει να ανασυνταχθείς για να πας παρακάτω. Σου δίνει τη δυνατότητα να είσαι και μέσα και έξω ταυτόχρονα, οπότε να τα χρησιμοποιήσεις υποκριτικά αυτά υπέρ σου για να δείξεις τη διάσταση της προσωπικής σου θέσης και τις αντιρρήσεις σου με τέτοιες πράξεις, αλλά να φανερώσεις και κάποια κίνητρα, για να κάνεις ακόμα πιο τραγική την ιστορία».

Διαχρονικό θέμα

Σύμφωνα με τον μύθο, ο θάνατος της Λουκρητίας πυροδότησε την έξωση των βασιλέων της Ρώμης, βοηθώντας τελικά στην εγκατάσταση δημοκρατίας στην πόλη. Ολη αυτή η θετική κατάληξη δικαιολογεί ως έναν βαθμό την αποτρόπαια πράξη που προηγήθηκε; «Φοβάμαι ότι τέτοιες ιστορίες πολλές φορές μπορούν να λειτουργούν υπέρ του λόγου του ισχυρού στην πραγματικότητα. Δηλαδή θυσιάζονται ανίσχυρα άτομα για να έρθει μετά ένας ισχυρός να παραγάγει έναν λόγο υπέρ του και να μεταμορφώσει μια κατάσταση πάλι υπέρ του και όχι για να αλλάξει μια συνθήκη που είναι καταστατικά άσχημη» λέει ο Αρης Μπαλής, ενώ η Ανθή Ευστρατιάδου στέκεται στη σύγκρουση του ανδρικού με τον γυναικείο κόσμο μέσα από τον Σαίξπηρ, φέρνοντας στον νου σημερινά ζητήματα. «Η σύγκρουση αυτή είναι απόλυτη. Το κείμενο όμως είναι εξαιρετικής ομορφιάς. Η μουσική σού ηρεμεί την ψυχή πραγματικά. Μέσα από εργαλεία απόλυτης ομορφιάς, η παράσταση καταδεικνύει την απόλυτη ασχήμια που συνεχίζει να υφίσταται στην εποχή μας. Αυτή η ασχήμια τού να θεωρήσει κάποιος ότι ένα σώμα είναι κτήμα του με οποιονδήποτε τρόπο υπάρχει και είναι ένα θέμα απόλυτα διαχρονικό» καταλήγει η πρωταγωνίστρια.