Γιατί είναι κλειδί η κατανάλωση

Μετά τη στασιμότητα που χαρακτήρισε το 2023, η οικονομία της ευρωζώνης επέστρεψε σε σημαντική ανάπτυξη το πρώτο εξάμηνο του 2024. Η τριμηνιαία αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 0,3% είναι συμβατή με την εκτίμηση για τον μακροπρόθεσμο ρυθμό ανάπτυξης 1,3% περίπου σε ετήσια βάση. Η υπόθεση ότι η οικονομία θα επεκταθεί με παρόμοιο ρυθμό το δεύτερο εξάμηνο του έτους και θα επιταχυνθεί συγκρατημένα το 2025 στηρίζεται σε τρία στοιχεία.

Πρώτον, η ύφεση στη μεταποίηση που βασίζεται κυρίως στις εξαγωγές δεν αναμένεται να επιδεινωθεί πολύ το δεύτερο εξάμηνο του 2024 και θα υποχωρήσει το επόμενο έτος. Δεύτερον, οι καταναλωτές θα μεταφράσουν σταδιακά την αυξανόμενη αγοραστική τους δύναμη σε περισσότερες δαπάνες. Τρίτον, η ΕΚΤ σταδιακά θα χαλαρώσει την περιοριστική νομισματική της πολιτική.

Από τη μία, η αδυναμία στους δείκτες PMI της μεταποίησης στην ευρωζώνη αναδεικνύει τον καθοδικό κίνδυνο για τη βιομηχανική παραγωγή. Από την άλλη, η υπόθεση για μείωση των επιτοκίων της ΕΚΤ – αναμένουμε μείωση 25 μ.β. τον Σεπτέμβριο και αντίστοιχη τον Δεκέμβριο – γίνεται όλο και πιο ισχυρή. Μεταξύ άλλων παραγόντων, η επιβράδυνση του ετήσιου ρυθμού αύξησης των διαπραγματευόμενων μισθών από 4,7% το α΄ τρίμηνο του 2024 σε 3,6% το β΄ τρίμηνο στηρίζει αυτή την εκτίμηση.

Παρά τα γνωστά παράπονα που ακούγονται στον δημόσιο διάλογο, τα εισοδήματα των καταναλωτών γενικά συμβαδίζουν με την αύξηση των τιμών των τελευταίων ετών. Ενώ η πραγματική αγοραστική δύναμη των καταναλωτών μειώθηκε αισθητά το 2021 και το 2022, η συνέπεια αυτή ήταν προσωρινή, καθώς οι κυβερνήσεις απέσυραν μέτρα στήριξης του εισοδήματος που σχετίζονταν με την πανδημία. Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε, με τις επιπτώσεις της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία να προστίθενται στις ανοδικές πιέσεις στις τιμές που προέρχονταν από τη χαλάρωση δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής.

Σήμερα, όμως, το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών της ευρωζώνης, προσαρμοσμένο ως προς τον πληθωρισμό, υπερβαίνει τα προ πανδημίας επίπεδα (2019) κατά 5,1%, αλλά και το προηγούμενο ανώτατο επίπεδό του (άνοιξη 2021) κατά 1,7%. Ακόμη και το κατά κεφαλήν πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα είναι αυξημένο κατά περίπου 0,4% σε σύγκριση με το β’ τρίμηνο του 2021.

Παρά την ελαφρά πτώση τον Αύγουστο στο -13,4 από -13 τον Ιούλιο, η καταναλωτική εμπιστοσύνη έχει ανακάμψει απότομα από το χαμηλό του Σεπτεμβρίου του 2022 (-28,6) σε ένα επίπεδο ελαφρώς χαμηλότερο μακροπρόθεσμο μέσο όρο του -11,7. Ενώ η τάση για πραγματοποίηση σημαντικών αγορών παραμένει πολύ υποτονική (-30,5 τον Ιούλιο έναντι μακροχρόνιου μέσου όρου -19,1), η τάση για πραγματοποίηση σημαντικών αγορών τους επόμενους 12 μήνες ανέβηκε στο -14,9 τον Ιούλιο, πάνω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο του -16,4.

Οι Χόλγκερ Σμίντινγκ, Φέλιξ Σμιντ και Σάλομον Φίντλερ είναι οικονομολόγοι της γερμανικής επενδυτικής τράπεζας Berenberg. Το άρθρο αποτελεί σύνοψη εκτενέστερης ανάλυσης για τους πελάτες της Berenberg.