Τα βίντεο, οι συζητήσεις και οι διαιτητές

Την περασμένη Τρίτη ο νέος αρχιδιαιτητής της Σούπερ Λίγκας, ο Γάλλος Στεφάν Λανουά, επανάφερε μια πρακτική ενός προηγούμενου αρχιδιαιτητή, του Αγγλου Μαρκ Κλάτενμπεργκ: αναφέρομαι στα βίντεο με τις κρίσεις της ΚΕΔ για τις αποφάσεις των διαιτητών στα ματς της Κυριακής. Τα βίντεο αυτά, γυρισμένα πολύ πρόχειρα για το κανάλι της ΚΕΔ στο YouTube, υπήρχαν για χρήση της ΚΕΔ πριν ο Κλάτενμπεργκ αποφασίσει τη δημοσιοποίησή τους: ο Αγγλος τα επιμελούνταν προσωπικά για να τα δείχνει στα σεμινάρια των διαιτητών – ήταν κάτι σαν σημειώσεις του έπειτα από κάθε αγωνιστική, μόνο που αντί για στιλό και μολύβια χρησιμοποιούσε την τηλεοπτική εικόνα και το βίντεο. Ομολογώ ότι δεν γνωρίζω καμία χώρα στον κόσμο που οι αρχιδιαιτητές να γίνονται και τηλεκριτικοί φάσεων κάνοντας με τον τρόπο τους τη δουλειά που κάνουν στα τηλεοπτικά κανάλια παλιοί διαιτητές την Κυριακή το βράδυ. Νόμιζα πως οι αρχιδιαιτητές προτιμούν να εξηγούν στους διαιτητές τα λάθη τους, όταν φτάνει σε κάθε σεμινάριο η στιγμή της κρίσης τους, κι όχι να παρουσιάζουν στο κοινό τα λάθη των διαιτητών χωρίς μάλιστα διάθεση να κάνουν κατανοητό στον κόσμο γιατί αυτά προέκυψαν – αν το έκαναν, το πράγμα θα είχε μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Ενας γνωστός διαιτητής που είχε καλή σχέση με τον ίδιο τον Κλάτενμπεργκ και τη διατήρησε κι όταν πλέον αυτός δεν ήταν αρχιδιαιτητής στην Ελλάδα, τον ρώτησε γιατί είχε σκεφτεί κάτι τέτοιο. Η απάντηση του Αγγλου τον εξέπληξε. Του είπε, μέσες άκρες, ότι το έκανε γιατί στην Ελλάδα μιλάνε όλοι για τη διαιτησία, κι αφού όλοι μιλάνε, αυτός δεν θα μπορούσε να κρύβεται.

Τηλεκριτικός

Ο Κλάτενμπεργκ εκτός από διαιτητής και αρχιδιαιτητής έχει υπάρξει κι ο ίδιος τηλεκριτικός διαιτησίας: μάλιστα στα ματς της Εθνικής Αγγλίας στο Euro 2020 έκανε παρεμβάσεις και κριτική διαιτητικών αποφάσεων την ώρα της διεξαγωγής των παιχνιδιών και όχι στο τέλος τους! Στην Ελλάδα τον είχε εντυπωσιάσει, όχι μόνο ότι υπήρχαν πολλές κυριακάτικες εκπομπές στις οποίες πρώην διαιτητές έκαναν κριτική σε συναδέλφους τους, αλλά και ότι οι κρίσεις αυτών των τηλεδιαιτητών ήταν συχνά διαφορετικές για την ίδια φάση. Αν ο Κλάτενμπεργκ ήξερε ελληνικά δεν αποκλείω να έκανε και τηλεοπτικές παρεμβάσεις κατά τη διάρκεια των εκπομπών. Επειδή δεν μπορούσε να το κάνει σκέφτηκε τη δημοσιοποίηση των βίντεο, πιστεύοντας πως θα αρκούσαν οι δημόσιες τοποθετήσεις για να πέφτει η ένταση. Για τον ίδιο η τοποθέτηση της ΚΕΔ θα ήταν η μία και μόνη τελική αλήθεια μετά τα πολλά που ακούστηκαν. Ο οπαδός θα άκουγε την κρίση και θα είχε μια ξεκάθαρη εικόνα για το αν η ομάδα του αδικήθηκε ή όχι. Για τον Κλάτενμπεργκ αυτό θα δημιουργούσε ένα είδος εκτόνωσης. Αμ δε! Χωρίς να το θέλει τα βίντεό του συχνά έριχναν λάδι στη φωτιά. Οι αδικημένες ομάδες έβγαζαν αποφάσεις ζητώντας του να τιμωρήσει αυστηρά τους διαιτητές αφού αναγνώρισε κι ο ίδιος το λάθος τους. Οι ομάδες που εμφανίζονταν ως κερδισμένες από μια απόφαση του διαιτητή τον κατηγορούσαν προσωπικά ότι τις στοχοποιεί, καθώς «σε άλλες περιπτώσεις δεν ήταν σαφής» – αυτή η μομφή είναι η πιο εύκολη που από τις ομάδες αποδίδεται. Αλλά τα βίντεο του Κλάτενμπεργκ στο τέλος της ημέρας έκαναν κάποιο καλό: λειτουργούσαν ως ένα είδος επιλόγου ύστερα από καβγά. Μπορεί να δημιουργούσαν προϋποθέσεις για τον επόμενο καβγά, αλλά τουλάχιστον ξεδιάλυναν κάπως μια τρέχουσα μπερδεμένη κατάσταση. Και κυρίως τα βίντεο αυτά ήταν ο εφιάλτης των τηλεκριτικών διαιτησίας. Που φοβόντουσαν μήπως ο Κλάτενμπεργκ πει κάτι διαφορετικό από αυτά που λένε αυτοί. Και που όταν ο Αγγλος έφυγε και τα βίντεο σταμάτησαν (γιατί δεν υπήρχε κανείς που να έχει το κύρος να τα κάνει) ξεσάλωσαν.

Συζήτηση

Στα σοβαρά πρωταθλήματα όλοι γνωρίζουν πως η συζήτηση για τη διαιτησία είναι διαβρωτική και κάνει πάντα κακό στο προϊόν. Πριν από λίγες μέρες, ο άγγλος αρχιδιαιτητής Χάουαρντ Γουέμπ ζήτησε να κάνει γνωστό δημόσια κάθε διαιτητής ποια ομάδα αγαπάει και υποστηρίζει. Το έκανε, όπως είπε, για λόγους διαφάνειας. Πέρυσι η Νότιγχαμ είχε ανοιχτά ισχυριστεί ότι ο διαιτητής Στιούαρτ Ατγουελ, που είχε οριστεί ως VAR στον κρίσιμο αγώνα για την παραμονή με την Εβερτον, την αδίκησε ενεργώντας μεροληπτικά όχι για να ευνοήσει την αντίπαλό της, αλλά τη Λούτον, της οποίας είναι οπαδός. Η Λούτον ήταν από τους βασικούς ανταγωνιστές πέρυσι της Φόρεστ στη μάχη για τη σωτηρία και η Νότιγχαμ το επεσήμανε. Στη συνέχεια δέχτηκε επιθέσεις για την αποκάλυψη αυτή αλλά λίγους μήνες αργότερα ο ίδιος ο αρχιδιαιτητής τη δικαίωσε ζητώντας από όλους να αποκαλύψουν δημόσια τις οπαδικές τους προτιμήσεις. Ο Γουέμπ πιστεύει πως αυτή η δημόσια τοποθέτηση δεν είναι μεγάλο πρόβλημα: όλοι κάποια ομάδα υποστηρίζουν, αλλά αυτό δεν σημαίνει και ότι μεροληπτούν. Δεν αποκλείεται να χρειάζεται κι ο ίδιος τις δημόσιες αυτές τοποθετήσεις ώστε να μην αναθέτει στους διαιτητές να διευθύνουν παιχνίδια ομάδων που υποστηρίζουν. Σε κάθε περίπτωση η δημόσια τοποθέτηση σκοτώνει την πιθανότητα μιας αποκάλυψης, που προκαλεί δίκαιες ή άδικες συζητήσεις. Ο Γουέμπ κρίνει προφανώς ότι οι συζητήσεις είναι το πρόβλημα κι όχι το ποια ομάδα ένας διαιτητής υποστηρίζει.

Πίεση

Στην Ελλάδα είναι αδύνατον να σταματήσουν οι συζητήσεις διότι είναι πολλές οι ομάδες που επενδύουν στον επικοινωνιακό θόρυβο. Αν το κάνουν είναι γιατί αυτός έχει αποτελέσματα: οι διαιτητές πιέζονται. Τα βίντεο του Κλάτενμπεργκ, που ο Λανουά επανέφερε, πιέζουν κι άλλους – πρώτα από όλα τους τηλεκριτικούς διαιτησίας που κινδυνεύουν να εκτεθούν και έπειτα τις ίδιες τις ομάδες αν αποδειχτεί πως όσα ισχυρίζονται είναι αστήρικτα. Ο Κλάτενμπεργκ έμοιαζε να πιστεύει πως αφού από τις συζητήσεις για τη διαιτησία δεν πρόκειται να γλιτώσουμε, οφείλουμε να τις κάνουμε λίγο πιο σοβαρά. Λαμβάνοντας υπόψη μας τι λέει και η ΚΕΔ, δηλαδή η προϊστάμενη Αρχή των διαιτητών για τους οποίους συζητάμε.

Πιστεύω

Θα έπαιρνε ποτέ ο Λανουά την απόφαση να ζητήσει από τους διαιτητές μας να μας πουν δημοσίως τι ομάδα υποστηρίζουν; Νομίζω όχι – αυτό θα το έκανε εύκολα ο Κλάτενμπεργκ. Η αλήθεια είναι ότι στην ιστορία της ελληνικής διαιτησίας το ποια ομάδα υποστηρίζει ένας διαιτητής δεν έχει και μεγάλη σημασία για τις κρίσεις του: οι διαιτητές, όπως οι ίδιοι οι διαιτητές λένε, «προσαρμόζονται στις συνθήκες». Αλλά αν οι αρχιδιαιτητές ζητούσαν από τους έλληνες διαιτητές να δηλώσουν ποια ομάδα υποστηρίζουν, οι μισοί από τους τωρινούς θα άλλαζαν χώρα πιστεύω…