Αυτό είναι ακριβό ή εγώ φτωχός

Μπορεί ο ετήσιος πληθωρισμός να πέφτει, αλλά η πολύμηνη άνοδος που προηγήθηκε δημιούργησε ένα νέο υψηλότερο επίπεδο τιμών. Η ακρίβεια αντιμετωπίζεται με δύο τρόπους. Είτε με μείωση τιμών είτε με αύξηση των εισοδημάτων, αλλά υπό μία σημαντική προϋπόθεση. Η αύξηση των εισοδημάτων να είναι ανάλογη με την ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας. Αλλιώς, εισερχόμαστε σε φαύλο κύκλο ανόδου μισθών, τιμών και, άρα, πληθωρισμού. Η μείωση τόσο των τιμών όσο και των εισοδημάτων δεν είναι εύκολη υπόθεση. Σε μια ελεύθερη αγορά δεν μπορεί να μπει «δελτίο τιμών». Ομως, σε μια πραγματικά ελεύθερη και, κατά συνέπεια, ανταγωνιστική οικονομία, λειτουργούν οι κανόνες της αγοράς, βάσει της προσφοράς και της ζήτησης. Θεωρητικά, γίνεται αυτορρύθμιση. Το ίδιο ισχύει με τους μισθούς. Μία επιχείρηση ή μία οικονομία δεν μπορεί να δώσει μισθούς μεγαλύτερους από το εισόδημα που παράγεται.

Κάπως έτσι ερχόμαστε μπροστά στο ράφι. Εκεί διαπιστώνει ο έλληνας καταναλωτής ότι θα πρέπει να αγοράσει προϊόντα και υπηρεσίες που αντιστοιχούν στο 87,2% του αντίστοιχου μέσου κόστους της ΕΕ. Ομως, το κατά κεφαλήν διαθέσιμο εισόδημα, βάσει αγοραστικής δύναμης, βρίσκεται στο 67% του μέσου όρου της ΕΕ. Οταν, για παράδειγμα, πριν από τα Μνημόνια, π.χ. το 2009, ήταν στο 102%. Επίσης, σήμερα, το κόστος για την αγορά μόνο βασικών δαπανών αντιστοιχεί στο 15,3% του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, όταν ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι 9,7% και στην ευρωζώνη 8,9%. Δηλαδή, το κόστος για βασικά αγαθά είναι υψηλότερο στην Ελλάδα ακόμα και από το ακριβό Λουξεμβούργο, όπου το ποσοστό είναι 6,3%. Συνεπώς, θα πρέπει πρώτα να δοθεί η απάντηση αν υπάρχει ακρίβεια ή αν είμαστε φτωχοί προκειμένου να διορθώσουμε το πρόβλημα.