Οι 5οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Στοκχόλμη, 1912 (μέρος 5ο)

Η υποδοχή του Τσικλητήρα στην Αθήνα και στην Πύλο μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1908 είναι εντυπωσιακή. Ο ίδιος όμως σκέφτεται πώς θα νικήσει στους επόμενους Ολυμπιακούς της Στοκχόλμης. «Το φέρω πολύ βαρέως», αναφέρει, «που έχασα. Μα ήταν η πρώτη φορά που αγωνιζόμουν σε ξένη χώρα κι είναι αλήθεια ότι σάστισα μόλις βρέθηκα στο στάδιο του Λονδίνου – ασφυκτικώς γεμάτο κι ανάμεσα στους πανύψηλους συναθλητάς μου Αμερικανούς και Σουηδούς. Τώρα επήρα θάρρος, θα επιδοθώ με μεγαλύτερο ζήλο και είμαι βέβαιος ότι θα γίνω πρώτος ολυμπιονίκης».

Μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες εντείνει την αγωνιστική του προσπάθεια. Η οικογένειά του, δεμένη και διαπνεόμενη με αρχές και αξίες, του συμπαρίσταται ηθικά και υλικά. Εκείνος διδάσκεται από τα λάθη του και μελετά τα πλεονεκτήματα των ανταγωνιστών του. Ωριμάζει, αποκτά μεγαλύτερη εμπειρία, μαθαίνει να αντιμετωπίζει ψύχραιμα την ένταση ενός μεγάλου τελικού αγώνα, βελτιώνει περισσότερο τη μοναδική του τεχνική κι είναι γεμάτος αυτοπεποίθηση. Θριαμβεύει κατά σειρά στους Πανελλήνιους Αγώνες, στους Πανιώνιους και Παναιγυπτιακούς, στους Διεθνείς Αγώνες στο Παρίσι.

Τον Απρίλιο του 1912, δύο μήνες πριν από την 5η Ολυμπιάδα της Στοκχόλμης, στο κατάμεστο από 70.000 Αθηναίους Παναθηναϊκό Στάδιο, οι οποίοι πήγαν να τον καμαρώσουν, επιτυγχάνει νέο παγκόσμιο ρεκόρ στο άλμα εις μήκος άνευ φοράς με άλμα 3,47 μ., καταρρίπτοντας το ρεκόρ του Ewry, και νέο πανελλήνιο στο άλμα εις ύψος μετά φοράς με 1,725 μ. Στον Πειραιά, πριν επιβιβαστεί στο καράβι, ο ποιητής Σπύρος Ματσούκας (ιδρυτής του φιλανθρωπικού σωματείου «Λαϊκός Σταυρός») του παραδίδει την ελληνική σημαία και του ανακοινώνει ότι θα είναι σημαιοφόρος στην παρέλαση. Ο Τσικλητήρας υπόσχεται ότι θα επιστρέψει νικητής.

Το πολυήμερο ταξίδι εξελίσσεται σε οδύσσεια και αποβαίνει εις βάρος της φυσικής κατάστασης των ελλήνων αθλητών. Στη Στοκχόλμη συγκεντρώνονται οι κορυφαίοι αθλητές. Οι Αμερικανοί υπολογίζουν τον Κωστή, αφού τους είχε προειδοποιήσει ο Ewry, ο οποίος δεν έλαβε μέρος, λόγω σοβαρού προβλήματος στην υγεία του αλλά και λόγω της ηλικίας του (ήταν τότε 39 ετών). «Ο νεαρός Ελληνας θέλει μεγάλη προσοχή. Συνιστώ στους διαδόχους μου να εργαστούν δραστηρίως, διότι είναι πολύ δύσκολο, αν όχι αδύνατον, να τον αντιμετωπίσουν». Οι αμερικανοί αθλητές σαρώνουν στην πρώτη ημέρα των 4ων Ολυμπιακών Αγώνων σε όλα τα αγωνίσματα. Οι χιλιάδες θεατές περιμένουν μάταια μια νίκη από ευρωπαίο αθλητή. Την ευκαιρία να πανηγυρίσουν θα τους τη δώσει ο Τσικλητήρας, ο οποίος είναι το μεγάλο όνομα στο άλμα εις μήκος.

Ο ίδιος σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Αθήναι» του Γ. Πωπ στις 25/7/1912 περιγράφει τα συναισθήματά του: «…Πρέπει να ομολογήσω ότι όταν ευρέθην εν τω σταδίω, εις την ταραχήν της πάλης, ησθάνθην λιποψυχούσα την πεποίθησίν μου. Οι ανταγωνιστές μου ήταν αληθώς τρομεροί την θέαν και παμπληθείς. Συνηγωνίσθην προς πεντήκοντα άλτας εκ παντός έθνους. Ενόμιζον, πριν μεταβώ εις Στοκχόλμην, ότι θα ήμην ο ψηλότερος όλων. Εν τούτοις οι τρεις Αμερικανοί ήσαν υψηλότεροι εμού, εγώ δε από κανέναν άλλον υψηλότερος. Ο παλαιός και ο νέος κόσμος έστειλαν τα μεγαλύτερα αναστήματα…».

Οι αθλητές έχουν δικαίωµα να κάνουν τρεις συνολικά προσπάθειες. Οι κυριότεροι αντίπαλοι του 24χρονου Μεσσήνιου ήταν οι αμερικανοί αδελφοί Ρ. και Β. Adams. Το πρώτο άλμα του Τσικλητήρα είναι μικρό, μόνο 3,17 μ. Οι αντίπαλοί του ενθαρρύνονται. Το δεύτερο άλμα μετριέται 3,27 μ. και ξεσηκώνει το στάδιο. Στην τρίτη προσπάθεια συγκεντρώνεται, κοιτάζει την ελληνική σημαία – «…καθώς ηνεμίζετο ελαφρώς, υπό το λίκνισμα απαλής πνοής αύρας, μου εφαίνετο ότι με παρότρυνε στοργικώς προς την νίκην», εκμυστηρεύεται στην ίδια εφημερίδα – και προσγειώνεται στα 3,37 μέτρα, καταρρίπτοντας το ολυμπιακό ρεκόρ του Ewry από το 1908 και, το κυριότερο, ξεπερνώντας κατά ένα εκατοστό τον Ρ. Adams (3,36 μ.) και κατά εννιά τον Β. Adams (3,28 μ.).

Η νίκη του ξεσηκώνει θύελλα ενθουσιασμού στις κερκίδες του γοτθικού ολυμπιακού σταδίου της Στοκχόλμης. Η ατμόσφαιρα είναι καταπληκτική. Θεατές, κριτές, αθλητές επευφημούν: «Ζήτω, ζήτω η Ελλάς». Οι ψυχροί, κατά κανόνα, Σουηδοί εκστασιάζονται, μεθούν με την επιτυχία του έλληνα ολυμπιονίκη σαν να είναι δική τους. Η ελληνική σημαία κυματίζει στον υψηλότερο ιστό, ενώ ο βασιλιάς της Σουηδίας Γουσταύος απονέμει το μετάλλιο στον νικητή.

Στο άλµα εις ύψος άνευ φοράς οι αντίπαλοί του ήταν πάλι οι αμερικανοί αδελφοί Adams. Σε αυτό το αγώνισμα οι όροι αντιστράφηκαν, αφού πρώτος ολυμπιονίκης αναδείχθηκε ο Ρ. Adams με 1,63 μ., δεύτερος ο Β. Adams και τρίτος ο Τσικλητήρας με 1,55 μ. Ο 24χρονος έλληνας ολυμπιονίκης μαζί με τον αμερικανό υπεραθλητή Jim Thorpe, θριαμβευτή του πεντάθλου και του δεκάθλου, ανακηρύσσονται ως οι μεγαλύτεροι αθλητές του κόσμου. Σε μια ηλικία που πολλοί αθλητές εκείνη την περίοδο άρχιζαν την αθλητική τους σταδιοδρομία, ο Κωστής βρίσκεται στην κορυφή. Μετά τη Σουηδία η ελληνική αποστολή προσκαλείται στη Γερμανία να συμμετάσχει σε αθλητικούς αγώνες.

Οταν εµφανίζεται ο Τσικλητήρας, οι συναθλητές του στα άλματα εις μήκος και εις ύψος άνευ φοράς, Αμερικανοί, Σουηδοί και Γερμανοί, παραμερίζουν αφήνοντάς τον μόνο του να πραγματοποιήσει τις προσπάθειές του και μόνο όταν αυτός τελειώνει, αγωνίζονται χωρίς να κατορθώσουν να τον φθάσουν.

Το µέλλον του Τσικλητήρα προδιαγράφεται λαμπρό. Εχει πάρει το πτυχίο της Εμπορικής Ακαδημίας Ρουσσοπούλου, είναι γλωσσομαθής, αφού ομιλεί την αγγλική και τη γαλλική, και διορίζεται στην Τράπεζα Αθηνών. Τότε δέχτηκε την πρόταση του μεγαλοεπιχειρηματία Αιγυπτιώτη Εμμανουήλ Μπενάκη να εγκατασταθεί μόνιμα στην Αλεξάνδρεια και να αναλάβει διευθυντική θέση στις επιχειρήσεις Μπενάκη – Χωρέμη. Ο Κωστής μεταβαίνει για λίγο στην Αίγυπτο, αλλά, θέλοντας να συνεχίσει την ολυμπιακή σταδιοδρομία του και ακολουθώντας την προτροπή του προπονητή του Φ. Καρβελλά, επιστρέφει στην Αθήνα και συνεχίζει την αθλητική του δράση. Μάλιστα, κατορθώνει να φθάσει το ρεκόρ στο άλμα εις μήκος άνευ φοράς στα 3,55 μ.

Οµως τα σύννεφα του πολέµου σκεπάζουν τα Βαλκάνια, οι διώξεις και οι πιέσεις του οθωμανικού κράτους εντείνονται και τα συνασπισμένα χριστιανικά κράτη οδηγούνται αναπόφευκτα στον πόλεμο. Τον Σεπτέμβριο του 1912 γίνεται επιστράτευση. Ο Τσικλητήρας, που είχε υπηρετήσει από τον Φεβρουάριο του 1910 στο 9ο Σύνταγμα (8ος Λόχος) Πεζικού, κατατάσσεται στο ίδιο σύνταγμα και ως λοχίας προωθείται στη Θεσσαλία, μεταφέροντας αιχμαλώτους. Ο ίδιος, πιστός στις αρχές του, θέλει να προσφέρει τις υπηρεσίες του στην πρώτη γραμμή. H ελληνική κυβέρνηση πιστεύει ότι η παγκόσμια αναγνώρισή του είναι αναντικατάστατη προσφορά και θέλει να τον προφυλάξει. Εκείνος αρνείται πεισματικά την προνομιακή μεταχείριση. Σε επιστολές που έστειλε στην οικογένειά του, οι οποίες διασώθηκαν, ξεδιπλώνονται όλα του τα χαρίσματα, ο σεβασμός και η ευγένεια της ψυχής, η αγάπη του για την πατρίδα και τον άνθρωπο.

Λίγο πριν εγκαταλείψει το μέτωπο, με ενέργειες του φίλαθλου πρίγκιπα Νικόλαου, θα συναντήσει τον μικρότερο αδερφό του Σταύρο (Λούλη), που για να τον δεχθούν ως εθελοντή πλαστογράφησε την υπογραφή του πατέρα του και πολέμησε στην πρώτη γραμμή, στο μέτωπο της Ηπείρου.

Στην Αθήνα ο Κωστής ασθενεί, σύμφωνα με μια εκδοχή, από μικρόβιο κατά την παραμονή του στο μέτωπο. Δυστυχώς είχε προσβληθεί από μηνιγγίτιδα. Η ισχυρή αθλητική του κράση και η θέλησή του να ζήσει δεν κατόρθωσαν να τον σώσουν και ύστερα από ισχυρή πάλη με τον θάνατο πέθανε στις 10 Φεβρουαρίου του 1913. Η κηδεία του έγινε στον ναό του Αγίου Γεωργίου Καρύτση μέσα σε εθνικό πένθος.

Οι Αθηναίοι, παρά το τσουχτερό κρύο, βρίσκονταν εκεί για να συνοδεύσουν τον αγαπημένο τους ήρωα στην τελευταία του κατοικία. Είχαν περάσει μόνο οκτώ μήνες από τη στιγμή που ο ίδιος λαός, όταν ο Τσικλητήρας επέστρεφε θριαμβευτής από τη Στοκχόλμη, τον είχε υποδεχθεί θριαμβευτικά. Αρκετά χρόνια μετά, είχε το ίδιο πρόωρο τέλος ο αδερφός του Λούλης, βουλευτής του Αγροτικού Κόμματος και ένθερμος εκφραστής των αιτημάτων και των διεκδικήσεων της αγροτικής τάξης, ο οποίος αυτοκτόνησε το 1935 σε μια χειρονομία σπάνιας πολιτικής ευθιξίας.