Οι 5οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Στοκχόλμη 1912 (Μέρος 4)

Ο νεότερος Νίκος Τσικλητήρας εξελέγη δήμαρχος Πύλου και βουλευτής (για πέντε περιόδους, από 1861 – 1875), ενώ ο πατέρας του Κωστή, Ηρακλής Τσικλητήρας, ήταν γιατρός, επί σειρά ετών δήμαρχος Πύλου και προξενικός πράκτωρ της Γαλλίας. Ο Κωστής τελείωσε το δημοτικό και το γυμνάσιο με άριστες επιδόσεις. Παράλληλα προικίστηκε από τη φύση με εξαιρετικά αθλητικά χαρίσματα: ήταν ψηλός, με τέλεια σωματική διάπλαση, διέθετε δυνατή μέση και μεγάλη αλτικότητα. Αν και δεν υπήρχε, τότε, αθλητική υποδομή στην περιφέρεια, εκείνος ξεπέρασε τις ελλείψεις και κατόρθωνε να ασχολείται με τον αθλητισμό με πρωτόγονα μέσα.

Ο μικρός Τσικλητήρας συναγωνιζόταν τα άλλα παιδιά της Πύλου σε αυτοσχέδιους αγώνες. Στα παιδικά παιχνίδια και στα πανηγύρια της περιοχής του επιδείκνυε τα πλούσια προσόντα του, πηδώντας, σύμφωνα με τις μαρτυρίες των συγχωριανών του, δύο και τρία άλογα δεμένα μαζί, ενώ κάθε μέρα έμπαινε στο σπίτι του, όχι από την αυλόπορτα, αλλά από τον ψηλό μαντρότοιχο! Ο θαυμασμός και η επιδοκιμασία των άλλων έγιναν φλόγα στην καρδιά του. Ετσι, όταν η οικογένειά του το 1905 τον έστειλε για σπουδές στην Αθήνα, ταυτόχρονα με την εγγραφή του στην Εμπορική και Βιομηχανική Ακαδημία Ρουσσοπούλου (αρ. μητρώου 2.367) γράφτηκε και στον Πανελλήνιο Γ.Σ. (ημερομηνία εγγραφής 27/4/ 1905).

Ο χαρακτήρας και τα προσόντα του εντυπωσιάζουν από την πρώτη στιγμή. Οι προπονητές Αθ. Λευκαδίτης (θεμελιωτής του προσκοπισμού στην Ελλάδα) και Φ. Καρβελλάς διαβλέπουν την εξέλιξή του και τον προσέχουν ιδιαίτερα. Τον παροτρύνουν να αφιερωθεί σε δύο αθλήματα, στο άλμα εις ύψος και εις μήκος άνευ φοράς, αλλά ο Κωστής από ενθουσιασμό και από πίστη στις ικανότητές του, θα ασχοληθεί ακόμα και με την πάλη, το ακόντιο, τη σφαίρα, το πένταθλο, το πόλο και το ποδόσφαιρο. Μάλιστα το 1906, σύμφωνα με μαρτυρία του παλαιού προέδρου του ΠΑΟ Γεωργίου Καλαφάτη στα «Παναθηναϊκά Νέα» στις 19/11/1969, υπήρξε ο πρώτος τερματοφύλακας του Παναθηναϊκού Αθλητικού Ομίλου (ΠΑΟ). Την ίδια χρονιά, με ελάχιστη προετοιμασία, παίρνει μέρος εκτός συναγωνισμού στη Μεσολυμπιάδα του 1906 στην Αθήνα, όπου νίκησε ο αμερικανός αθλητής, κυρίαρχος στα άλματα άνευ φοράς, Ray Ewry, ο οποίος θα αποτελέσει τον μεγάλο του αντίπαλο στα επόμενα χρόνια. Τον 18χρονο Τσικλητήρα ενθαρρύνει ο φίλος του από τον Πανελλήνιο και 4ος Ολυμπιονίκης το 1904 στη δισκοβολία και στη λιθοβολία Νίκος Γεωργαντάς, που παρακολουθεί την προσπάθειά του: «Κωστή, είσαι πολύ νεαρός ακόμα. Μα, να είσαι βέβαιος, ότι με την επίδοση που έχεις στο άλμα εις μήκος, γρήγορα θα γίνεις και εσυ Ολυμπιονίκης» (περιοδικό «Μεσσηνιακά»).

Μετά τους Αγώνες, και παράλληλα με τις σπουδές του, γυμνάζεται συστηματικά, όχι όμως με τη μεθοδικότητα, τη σχολαστικότητα και την επιστημονική επιμέλεια που απολαμβάνουν οι ξένοι ανταγωνιστές του. Βελτιώνει την τεχνική του παίρνοντας στοιχεία από την τεχνική των ξένων, και κυρίως του Ewry, τους οποίους παρακολούθησε στη Μεσολυμπιάδα. Επιπλέον ψηλώνει ακόμα περισσότερο, είναι ευρύστερνος, με μακριά δυνατά πόδια και το σώμα του αναπτύσσεται αρμονικά και σύμμετρα. Λεπτός και καλλίγραμμος, αποπνέει υπερηφάνεια και αποφασιστικότητα. Μελαχρινός και όμορφος, με τις γραμμές του προσώπου ευγενέστατες. Η αγγλική εφημερίδα «Sporling Life» (1908), τον παρομοιάζει ως «τέλεια εικόνα αθλητού, που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σαν μοντέλο σε γλύπτη της αρχαιότητας». Οι επιδόσεις του με τη συστηματική προπόνηση ανεβαίνουν. Ο 20χρονος Κωστής προκρίνεται εύκολα στους 4ους Ολυμπιακούς του Λονδίνου, μολονότι ασχολείται με τον αθλητισμό 2,5 χρόνια. Στο Λονδίνο έχει να αντιμετωπίσει αθλητές παγκόσμιας κλάσης, έμπειρους, μεγαλύτερους σε ηλικία και με αρτιότερη προετοιμασία, οι οποίοι εκπροσωπούν κράτη με παράδοση στον αθλητισμό. Είναι μια δύσκολη στιγμή, με έντονο συναγωνισμό. Ωστόσο, το παρουσιαστικό του Τσικλητήρα, η μικρή του ηλικία και η άψογη τεχνική του ξεσηκώνουν τους άγγλους θεατές.

Ο λογοτέχνης, δημοσιογράφος και τεχνοκριτικός Ζαχαρίας Παπαντωνίου, σε ανταπόκρισή του στην εφημερίδα «Χρόνος» στις 20 Ιουλίου 1912, περιγράφει παραστατικά: «Η εμφάνισις του Τσικλητήρα ήταν χαριτωμένο θέαμα. Ανυψωμένος εις την βαλβίδα, ετέντωνεν, ελέπτυνεν το σώμα του προς τα επάνω, ύψωνεν ηνωμένα τα χέρια, μετά εξετέλει το ελαφρόν κι άκοπον ως ακρίδος πήδημά του, την χάριν του οποίου δεν είχε το πήδημα του Σέρινταν, ούτε βέβαια του Γιούρι. Κατόπιν φορών τον κούκον του και το σακάκι, ξαπλωμένος εις την χλόην παρηκολούθει απαθής τας προσπαθείας δύο Αμερικανών». Ολοι τον ενθαρρύνουν στην προσπάθειά του να ξεπεράσει τους Αμερικανούς R. Ewry και Martin Sheridan, ο οποίος παράλληλα με το γεροδεμένο σώμα του διέθετε μεγάλη αλτικότητα.

Ο 20χρονος, όμως, Τσικλητήρας αγωνίζεται καταπονημένος από τροφική δηλητηρίαση και οι προκριματικοί τον έχουν ήδη κουράσει. Παρ’ όλα αυτά η ψυχή και το ταλέντο του ξεπερνούν την εξάντλησή του. Ο 35χρονος Ewry στο μήκος άνευ φοράς κερδίζει για μια φορά ακόμα με άλμα 3,33 μ., ενώ ο Τσικλητήρας κατακτά τη δεύτερη θέση με 3,23 μ. αφήνοντας τρίτο τον Sheridan με 3,22. Αλλά και στο άλμα εις ύψος άνευ φοράς καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση με 1,55 μ. πίσω από τον μεγάλο Ewry, ο οποίος υπερέβη το 1,57 μ. χτυπώντας στην τελευταία του προσπάθεια τον πήχη με το πόδι, χωρίς, ωστόσο, να τον ρίξει. Τα δύο ασημένια μετάλλια σκορπίζουν ενθουσιασμό στην Ελλάδα γιατί τη διατηρούν στην τρίτη θέση συγκομιδής μεταλλίων στους έως τότε διεξαχθέντες Ολυμπιακούς Αγώνες.