«Αυθεντικότητα πλέον υπάρχει στην κλασική μουσική και στον αθλητισμό»

Με θέμα τη «φιλία», το Διεθνές Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου γιορτάζει φέτος τη 10η επέτειό του από τις 9 έως τις 19 Αυγούστου 2024. Οπως αναφέρουν οι καλλιτεχνικές διευθύντριες Δανάη και Κυβέλη Ντέρκεν, «η επέτειος αφιερώνεται σε όλες τις φιλίες και συνεργασίες που έκαναν δυνατή την υλοποίηση του φεστιβάλ στο διάστημα αυτό. Η παρουσία και η επιτυχία του συνιστούν έμπρακτη απόδειξη της δύναμης που απορρέει από την εμπιστοσύνη ανάμεσα σε ανθρώπους, απόψεις, χώρες και πολιτισμούς – εμπιστοσύνη που μπορεί να υπάρξει μόνο υπό την προϋπόθεση των ανοικτών οριζόντων, της ανεκτικότητας, της φιλομάθειας και της φιλίας».

Ανάμεσα στις εκδηλώσεις που φιλοξενούνται – από την Αντε Βαϊτχάας και τον κλαρινετίστα Ζεμπάστιαν Μαντς έως τον κιθαρίστα Πετρίτ Τσέκου – επιλέξαμε να μιλήσουμε με τον Ζίμον Μπόντε, από τους πλέον περιζήτητους λυρικούς τενόρους της γενιάς του, ο οποίος συμμετέχει στο πρόγραμμα με τρεις συναυλίες. Στην πρώτη (19/8) αποδίδει σπουδαίο κομμάτι του Σούμπερτ, «Die Bürgschaft», βασισμένο στο ποίημα του Σίλερ. Είναι ένα μεγάλο αφήγημα με ασυνήθιστο εύρος και διάρκεια για τραγούδι. Αυτό που είναι ιδιαίτερα όμορφο είναι ότι η μπαλάντα του Σίλερ βασίζεται στον αρχαίο ελληνικό θρύλο (του Δάμωνα και του Φιντία), ενώνοντας έτσι δύο κόσμους. Το άλλο έργο (16/8) είναι το «On Wenlock Edge» του Ραλφ βον Ουίλιαμς, σε μια ασυνήθιστη ενορχήστρωση για πιάνο, κουαρτέτο εγχόρδων και τενόρο. Το επίκεντρο σε σχέση με τη φιλία είναι το τρίτο κομμάτι, «Is Μy Team Ploughing» (18/8), όπου ένας νεκρός κατηγορεί από τον άλλο κόσμο τον φίλο του για προδοσία.

Πιστεύετε ότι η μουσική έχει τη δύναμη να δημιουργήσει ή να ενισχύσει φιλίες;

Η Δανάη και η Κυβέλη Ντέρκεν σπούδασαν στο Πανεπιστήμιο Μουσικής του Αννόβερου όπως και εγώ. Η σχέση μας ξεκινάει από πολύ παλιά. Από εκείνη την εποχή έχω κρατήσει πολλές στενές φιλίες που συνεχίζονται μέχρι σήμερα, και το αποδεικνύουν οι επαναλαμβανόμενες συνεργασίες μας. Η μουσική αναμφίβολα έχει τη δύναμη να ανυψώσει τις ανθρώπινες σχέσεις, σε ένα βαθύτερο επίπεδο που μπορεί να διαρκέσει μια ζωή.

Το φεστιβάλ Μολύβου γιορτάζει τα 10 χρόνια του φέτος. Πιστεύετε ότι εκδηλώσεις σαν αυτή συμβάλλουν στην εξέλιξη της κλασικής μουσικής και της μουσικής δωματίου;

Απολύτως! Τα προγράμματα και ο τρόπος που κάνουμε πρόβες και δουλεύουμε σε αυτού του είδους τα φεστιβάλ είναι ακριβώς όπως τα οραματίζονται οι μουσικοί. Ωστόσο, η μουσική βιομηχανία προσφέρει στην πραγματικότητα πολύ λίγες ευκαιρίες για αυτό. Ετσι, για εμάς τους μουσικούς και το κοινό αυτές οι εκδηλώσεις είναι η ουσία της δημιουργίας κλασικής μουσικής και της αλληλεγγύης. Κάθε νέα εμπειρία είναι συναρπαστική στην αρχή. Ανυπομονώ να δω πώς αυτό το όμορφο σκηνικό στη Λέσβο θα με επηρεάσει. Ελπίζω να βρω έμπνευση που θα ξεπεράσει τις όποιες πιθανές δυσκολίες.

Ως τενόρος, το εύρος του ρεπερτορίου σας είναι πραγματικά αξιοσημείωτο. Είναι συνειδητή επιλογή να δοκιμάζετε διαφορετικά είδη και συνθέτες ή οι συνθήκες σάς οδήγησαν σε αυτό το μονοπάτι;

Μια ενδιαφέρουσα ερώτηση που μπορεί να απαντηθεί μόνο εκ των υστέρων. Αγαπώ τη γνήσια, αυθεντική και ειλικρινή συνεργασία, την ανοικτότητα και το θάρρος. Και πιθανώς υποσυνείδητα αναζητώ ανθρώπους και έργα που μου επιτρέπουν να δουλεύω με αυτόν τον τρόπο.

Κατά τη γνώμη σας, ποιες είναι οι προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσει η κλασική μουσική για να παραμείνει σχετική στον 21ο αιώνα;

Θα ήθελα να απαντήσω στην ερώτηση εστιάζοντας στις ευκαιρίες που βλέπω. Με την επικράτηση του ορθολογισμού και της ψηφιοποίησης, δεν υπάρχουν πολλοί τομείς που να είναι απολύτως αυθεντικοί και γνήσιοι, με την έννοια ότι δεν μπορούν να χειραγωγηθούν ή να ενισχυθούν τεχνητά αυτή τη στιγμή. Αυτά τα χαρακτηριστικά εξακολουθούν να υπάρχουν στον αθλητισμό και στην ακουστική, ζωντανή κλασική μουσική. Και οι δύο τομείς απαιτούν υψηλό βαθμό δεξιοτήτων, αφοσίωσης, εκπαίδευσης, ταλέντου και συναισθήματος. Πιστεύω ότι αυτό θα προσελκύει πάντα τους ανθρώπους, εφόσον εμείς οι καλλιτέχνες διατηρούμε τον πυρήνα της τέχνης μας αυθεντικό και αμετάβλητο. Η κλασική μουσική αναπτύχθηκε σε ένα συγκεκριμένο ιστορικό πλαίσιο και αντιπροσωπεύει μία από τις κορυφές του πολιτισμού. Κανείς δεν θα αμφισβητούσε ποτέ τη διατήρηση της Ακρόπολης, της αρχαίας Ρώμης ή της «Μόνα Λίζα». Κάθε γενιά έχει το δικαίωμα και την ανάγκη να βιώνει ξανά και ξανά αυτά τα αριστουργήματα. Η τέχνη μας ζει μέσω της πράξης της δημιουργίας και της απόδοσής της. Βλέπω μόνο ευκαιρίες σε αυτό.

Ανήκετε στη νεότερη γενιά τενόρων. Πιστεύετε ότι υπάρχει κάτι που μπορούν να μάθουν οι νεότεροι τενόροι από τους παλαιότερους και οι παλαιότεροι από τους νεότερους;

Πάρα πολλά. Είμαι πολύ ευγνώμων που μπορούμε να έχουμε πρόσβαση σε παλαιά, χαμένα ή αδημοσίευτα οπτικά και ακουστικά ντοκουμέντα. Πρέπει να κατανοήσουμε τα θεμέλια της τέχνης μας, να μελετήσουμε τους παλιούς δασκάλους. Μόνο έτσι μπορούμε να εξελιχθούμε και να συνεισφέρουμε.