Εξορύξεις και τελετουργίες στην Κεφαλονιά

Εναν από τους πρωιμότερους χώρους εξόρυξης πυριτόλιθου στον ελλαδικό χώρο και μοναδικό για την Υστερη Εποχή του Χαλκού (περί το 1100 π.Χ.) που αποτελείται από δύο πηγάδια βάθους 5 μ. το καθένα και ένα τεχνητό άνδηρο εντόπισε η αρχαιολογική σκαπάνη στην Κεφαλονιά, λίγο έξω από το Αργοστόλι.

Κρυμμένο μέσα στην οργιαστική βλάστηση, στη θέση Κοτρώνι Λακήθρας, το πρώτο από τα δύο φρέατα δημιούργησε την εντύπωση ότι επρόκειτο για έναν θολωτό τάφο. Οταν όμως οι αρχαιολόγοι εξέτασαν προσεκτικά τον χώρο, διαπίστωσαν ότι πρόκειται όχι μόνο για δύο πηγάδια, αλλά και για ένα τοπόσημο που ενδεχομένως συνδέεται με κάποια τελετουργία.

«Τα ευρήματα μας δείχνουν πως τα φρεάτια ανοίχθηκαν επί τούτου για την εξόρυξη πυριτόλιθου, ενώ έχουν διασωθεί και τα αποτυπώματα των εργαλείων εξόρυξης. Επί τόπου έκαναν την πρώτη επεξεργασία του υλικού και εν συνεχεία το μετέφεραν αλλού για να το δουλέψουν» λέει στα «ΝΕΑ» ο προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κεφαλληνίας και Ιθάκης, Γρηγόρης Γρηγορακάκης. «Σε μικρό χρονικό διάστημα σφράγισαν τα κυκλικά πηγάδια, εντός των οποίων δεν βρέθηκαν κινητά ευρήματα, και δημιούργησαν ένα τοπόσημο» προσθέτει.

Μια δεύτερη έκπληξη ήρθε να προστεθεί στη μοναδική αυτή συνθήκη. Μπροστά από το μεγαλύτερο από τα δύο πηγάδια είχε διαμορφωθεί – ταυτόχρονα με την ολοκλήρωση της χρήσης τους – μια πλατφόρμα από άργιλο πάχους 50 εκ., μέσα στον οποίο είχαν ανακατέψει τα απολεπίσματα του πυριτόλιθου με σπασμένα κομμάτια ντόπιων χειροποίητων αγγείων σε μεγάλες ποσότητες.

«Πρόκειται για μια πρακτική που συναντάμε για πρώτη φορά και έχει προφανή τελετουργικά χαρακτηριστικά. Είναι η εντελώς αντίστροφη από εκείνη που συναντούμε σε ταφικά μνημεία, όπου τα αγγεία σωρεύονται στις εισόδους των τάφων» εξηγεί ο κ. Γρηγορακάκης.

Την περί τελετουργίας ερμηνεία ενισχύει άλλωστε και ένα αγγείο που τεμαχίστηκε σε δύο κομμάτια και εντοπίστηκε σε δύο διαφορετικά σημεία. Το τμήμα της βάσης και μέρος της κοιλιάς βρέθηκε τοποθετημένο στην είσοδο του ενός φρέατος, ενώ από την κοιλιά μέχρι τον λαιμό βρέθηκε σε απόσταση 12 μ., στην είσοδο του δεύτερου φρέατος.

Εντυπωσιακό δε είναι το γεγονός ότι στις υπώρειες που ανακαλύφθηκε το συγκεκριμένο προϊστορικό τοπίο λειτουργεί εταιρεία εξόρυξης του καθαρότερου στον κόσμο ανθρακικού ασβεστίου (μέσα στις ασβεστολιθικές αποθέσεις συναντάται ο πυριτόλιθος), μαρτυρώντας τη συνέχεια της ίδιας δραστηριότητας από τον άνθρωπο 3.100 χρόνια αργότερα.

Μ.Α.