Οι καταναλωτές κόβουν από παντού για να καλύψουν βασικές ανάγκες

Αυξάνεται η τάση των καταναλωτών για εξοικονόμηση χρημάτων με στόχο να καταφέρουν να καλύψουν βασικές ανάγκες, βάζοντας στον πάγο την ικανοποίηση αναγκών για ψυχαγωγία και διακοπές. Η συνεχής αύξηση των τιμών έχει φέρει πίεση στα οικονομικά των νοικοκυριών αλλάζοντας τις προτεραιότητές τους, με τη μεγαλύτερη πίεση για μείωση να εμφανίζουν οι δαπάνες για υπηρεσίες και λιγότερο για βασικά αγαθά. Σε αρκετές περιπτώσεις η χρηματική δαπάνη αποτελεί το βασικό κριτήριο ακόμα και για την επιλογή τροφίμων, με τους καταναλωτές να προχωρούν σε ακυρώσεις προγραμματισμένων αγορών για να τα βγάλουν πέρα.

Σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών, είναι χαρακτηριστικό ότι φέτος 71% δήλωσαν ότι έχουν ακυρώσει δαπάνες διασκέδασης όπως είναι η εστίαση, οι διακοπές, τα ταξίδια κ.ά. Μάλιστα, μόνο ο ένας στους δύο θα κάνει διακοπές λόγω αυξημένου κόστους σε μεταφορικά και κόστος διαμονής.

Από την κυλιόμενη έρευνα που πραγματοποιεί το Ινστιτούτο Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (η τελευταία έρευνα πραγματοποιήθηκε στο διάστημα 23-29 Ιουνίου 2024) φαίνεται ότι υπάρχουν σημαντικές αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες, οι οποίες αποδίδονται σε μεγάλο βαθμό στις ανατιμήσεις προϊόντων και υπηρεσιών.

Είναι ξεκάθαρη η τάση για εξοικονόμηση χρημάτων με στόχο αγορές βασικών αγαθών και υπηρεσιών και δευτερευόντως για διαχείριση χρημάτων. Ετσι, ενώ πάνω από επτά στους δέκα δηλώνουν πως έχουν ακυρώσει δαπάνες διασκέδασης όπως είναι η εστίαση, οι διακοπές, τα ταξίδια κ.ά., μόνο το 55% έχει μειώσει συνολικά τις αγορές σε τρόφιμα και είδη παντοπωλείου. Την ίδια στιγμή το 49% έχει αναβάλει εργασίες συντήρησης και επισκευής, π.χ. στο σπίτι ή στο αυτοκίνητο, σχεδόν τρεις στους δέκα δηλώνουν ότι έχουν χρησιμοποιήσει χρήματα από τις αποταμιεύσεις τους προκειμένου να καλύψουν αναγκαίες αγορές τους, ενώ το 27% έχει αναβάλει την πληρωμή λογαριασμών ή έχει προχωρήσει σε στάση πληρωμών και τέλος το 16% έχει αυξήσει τον χρόνο εργασίας ή έχει βρει δεύτερη εργασία.

Μάλιστα, το φετινό καλοκαίρι η αναγκαία περικοπή δαπανών από τα νοικοκυριά φαίνεται και από το γεγονός ότι διακοπές θα κάνει ο ένας στους δύο καταναλωτές, με το 1/3 να δηλώνει ότι θα κάνει μεν διακοπές, αλλά πιο περιορισμένες. Ως κύριοι λόγοι αναφέρονται είτε το μειωμένο διαθέσιμο εισόδημα λόγω ανατιμήσεων είτε τα αυξημένα κόστη σε εισιτήρια (50%) και διαμονή (48%).