Το transition, {LF}το build up {LF}και η εκφορά

Τελευταίο Γλωσσίδι σήμερα πριν από την καλοκαιρινή ανάπαυση του πολεμιστή (λέμε, τώρα…). Με το Euro να έχει ολοκληρωθεί πρόσφατα, δεν μπορώ να μη σχολιάσω από γλωσσική σκοπιά όσα έπιασε το αφτί μου παρακολουθώντας τη μετάδοση κάποιων αγώνων. Και πρώτα, μια βασική διαπίστωση: δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το επίπεδο των εκφωνητών έχει σαφώς βελτιωθεί σε σχέση με εκείνο παλαιότερων εποχών – ονόματα δεν λέμε, υπολήψεις δεν θίγουμε. Μέχρι και το ότι το γκολ πιστώνεται και δεν χρεώνεται στον σκόρερ (εκτός και αν είναι, βέβαια, αυτογκόλ) έμαθαν να λένε. Εύγε και εις ανώτερα!

Κατά τα άλλα, έχω πάντα ένσταση για την αχρείαστη και μηχανιστική μεταφορά στα καθ’ ημάς αγγλικών όρων και εκφράσεων. Προσοχή: όχι αγγλικών όρων οι οποίοι είναι φυσικό να κυριαρχούν σε ένα βρετανικής προέλευσης παιχνίδι όπως το ποδόσφαιρο (μπακ, χαφ, σουτ, σέντερ φορ, οφσάιντ, κ.λπ.). Μακριά από μένα απόψεις περί ελληνοποίησης των πάντων, περί υιοθέτησης αποδόσεων όπως γωνιαίο λάκτισμα για το κόρνερ, βολή ενδεκαμέτρου για το πέναλτι, ή ακόμα και ο δεξιός οπισθοφύλακας για το δεξί μπακ.

Για να φέρω όμως τα πράγματα στα ίσια τους, ποιος λόγος υπάρχει να λέμε η μετάβαση ή και (αμετάφραστα) το transition, αντί για το έγκυρο, δοκιμασμένο, παραδοσιακό η αντεπίθεση («βγαίνει στην αντεπίθεση», κ.ο.κ.), με το οποίο μεγάλωσαν γενιές και γενιές ποδοσφαιρόφιλων. Αντε να δεχτώ και το πιο «γηπεδικό», εν πολλοίς εκ του πόλο προερχόμενο, «βγαίνει στην κόντρα». Ιδίως το ελληνοποιημένο η μετάβαση, μου φαίνεται φαιδρό. Λες και μιλάμε για τη μετάβαση από τη δικτατορία στη δημοκρατία ή για τη μετάβαση του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη. Αμ’ εκείνο το build up τι σας λέει; Πρόκειται προφανώς για ό,τι πολύ απλά όσο και επαρκέστατα αποκαλούσαμε παραδοσιακά «η οργάνωση του παιχνιδιού του… ΠΑΟΚ» ή «η οργάνωση των επιθέσεων της… ΑΕΚ».

Θα κλείσω, όμως, με κάτι μη ποδοσφαιρικό. Ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης, φίλος, φίλος της στήλης και γείτονας στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» (λίγες σελίδες πιο κάτω… κατοικεί), μου επισήμανε κάτι ενδιαφέρον. Συχνά στην τηλεόραση, πριν προβληθεί μια ταινία, προηγείται, για λόγους προστασίας των ανηλίκων προφανώς, η προειδοποίηση «Περιέχει απρεπή εκφορά λόγου», ενώ το σωστό θα ήταν «Περιέχει εκφορά απρεπούς λόγου». Κάποιοι ασφαλώς θα σχολιάσουν: «Εδώ καταπίνουμε, καθημερινά, κάθε είδους τηλεοπτικά βατράχια, κι εσείς διυλίζετε τον κώνωπα». Δεν βαριέστε. Καλοκαιράκι είναι, δεν βλάπτει να ασχολούμαστε και με τους… κώνωπες.

Επιδόρπιο

Το όνομα της πασίγνωστης οικογένειας Rothschild, εβραϊκής καταγωγής, σχηματίζεται από τις γερμανικές λέξεις Roth (=κόκκινος) και Schild (=ασπίδα). Σε περίπτωση που θα ήθελε κάποιος να εξελληνίσει τους Ρότσιλντ «νοηματικά», όπως τον Shakespeare σε Εγχέσπαλο ας πούμε (θα επανέλθω επ’ αυτού), θα έπρεπε να γίνεται λόγος για τους… Κοκκινασπίδηδες.